VII SO/Wa 39/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Haliny Kuśmirek po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. B. na Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 p.p.s.a. postanawia: oddalić wniosek. W dniu 28 września 2009 r. (data wpływu do Sądu) P. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, a organ, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się organu do powyższych obowiązków sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Przedmiot zaskarżenia w postępowaniu o wymierzenie grzywny organowi został określony w art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przedmiotem zaskarżenia jest zatem niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Innymi słowy - skarżący skarży naruszenie tego przepisu przez organ administracji publicznej w toku postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego jego skargą. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Jednakże należy podkreślić, że wymierzenie organowi grzywny może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ww. ustawy nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 13 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 10/06, publ. LexPolonica nr 1573643, Gazeta Prawna 2007/175 str. 26). Nie ulega wątpliwości, że organ – Minister Sprawiedliwości uchybił terminowi z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. – nie przekazując do Sądu administracyjnego oryginału skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1951/09 skarżący pismem z dnia 11 czerwca 2009 r. wniósł bezpośrednio do Sądu skargę, która następnie pismem z dnia 24 czerwca 2009 r. została przesłana do Ministra Sprawiedliwości. Organ przesłaną skargę potraktował jako kolejne pismo skarżącego w sprawie i udzielił na nie skarżącemu dopowiedzi pismem z dnia 22 lipca 2009 r. Następnie pismem z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt VII SO/Wa 39/09 Ministrowi Sprawiedliwości został przekazany wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 p.p.s.a. w celu udzielenia odpowiedzi. Pismem z dnia 16 października 2009 r. Minister Sprawiedliwości zwrócił skargę skarżącego z dnia 11 czerwca 2009 r. i przedstawił podjęte w sprawie kroki. Zatem skarga skarżącego z dnia 11 czerwca 2009 r. wpłynęła do Ministra Sprawiedliwości w dniu 29 czerwca 2009 r., a organ zwrócił ją do Sądu przy piśmie z dnia 16 października 2009 r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga fakt, że z akt sprawy sygn. akt VII SA/Wa 1951/09, w której skarżący wniósł skargę w przedmiocie skargi na pismo dotyczące udzielenia przerwy w wykonywaniu kary, wynika iż skarga ta nie mieści się w katalogu spraw objętych kognicją sądów administracyjnych, którą określono w art. 3 § 2 p.p.s.a., a więc sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że orzeczenie sądu w przedmiocie wymierzenia grzywny organowi z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że sąd może ale nie musi wymierzać grzywny. Jeśli – przykładowo – wniosek zostanie złożony po zakończeniu postępowania sądowego w sprawie głównej, to sąd rozważy, czy ewentualna grzywna spełni swoje funkcje, jaka jest motywacja skarżącego, jak duże było przekroczenie terminu, itd. (zob. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09). Ponadto przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje również uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Choć przywołana regulacja konstytucyjna odnosi się do sądu, a nie do organu administracji publicznej, to jednak działanie sądu jest w tym wypadku uzależnione od dokonania przez organ czynności wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Z tej przyczyny organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwianie albo utrudnianie realizacji tego prawa (por. B. Dauter, Metodyka..., s. 180). W związku z powyższym sąd nie realizuje swojego prawa w niniejszym przypadku, bo nie rozpoznaje merytorycznie skargi z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej, a co za tym idzie organ nie może uniemożliwić lub utrudnić wykonania prawa, które de facto nie jest wykonywane. W związku z powyższym, wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest nie uzasadniony, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.