VII SO/Wa 40/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-17
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynności takie jak przejrzenie akt sprawy, ich analiza oraz wykonanie fotokopii, stanowią faktyczne udzielenie pomocy prawnej z urzędu, uzasadniające zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?Ratio decidendi
Czynności takie jak przejrzenie akt sprawy, ich analiza oraz wykonanie fotokopii, bez podjęcia dalszych czynności procesowych w imieniu strony (np. złożenia pisma procesowego, skargi kasacyjnej), nie stanowią faktycznego udzielenia pomocy prawnej z urzędu. Pomoc prawna musi przybrać realny wymiar, co oznacza podjęcie konkretnych działań procesowych w interesie strony.Stan faktyczny
Pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wskazując na przejrzenie akt, ich analizę oraz wykonanie fotokopii. Sąd administracyjny rozpatrywał wniosek o wymierzenie grzywny organowi. Wcześniej sąd oddalił wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Sąd uznał, że wskazane przez pełnomocnika czynności nie stanowią faktycznego udzielenia pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. H. pełnomocnika z urzędu S. T. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie z wniosku S. T. o wymierzenie grzywny Pełnomocnikowi Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych w trybie art. 55 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi postanawia: odmówić przyznania zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W dniu 2 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu S. T. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] na pełnomocnika wyznaczyła adwokata M. H..
W dniu 15 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny.
W dniu 4 czerwca 2013 r., pełnomocnik S. T. złożył wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu w zakresie reprezentowania strony na etapie postępowania przed sądem I instancji. Wskazał, że w niniejszej sprawie dokonał przejrzenia akt i ich analizy oraz wykonał fotokopie akt.
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Wynagrodzenie pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego przysługuje za nieopłaconą pomoc prawną. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia o wniosku pełnomocnika, po pierwsze zatem pomoc ta musi zostać rzeczywiście udzielona, a po drugie musi pozostawać nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek wyznaczonego pełnomocnika o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy pełnomocnik ten w istocie udzielił pomocy prawnej. Tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika.
Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym wskazuje się również na powinność wykazania przez pełnomocnika, że pomoc prawna przybrała realny wymiar (zob. np. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04. ONSAiWSA 2005 nr 5, poz. 93; postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 212/12. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1138258; postanowienie NSA z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II FZ 515/07. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1011762, postanowienie NSA z 25 października 2011 r. sygn. I OZ 790/11 LEX nr 1069714).
We wniosku z dnia 4 czerwca 2013 r. pełnomocnik określił, że w niniejszej sprawie dokonał przejrzenia akt i ich analizy oraz wykonał fotokopie akt. Powyższe czynności zdaniem orzekającego nie stanowią czynności świadczenia pomocy prawnej. Z akt sprawy nie wynika, by pełnomocnik podjął w imieniu strony czynności procesowe; nie złożył w jego imieniu żadnego pisma procesowego, nie złożył skargi kasacyjnej/opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Z powyższego wynika, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wyznaczony pełnomocnik nie podjął czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie skarżącemu pomocy prawnej. Za udzielenie takiej pomocy nie może być bynajmniej uznanie samo przejrzenie akt sprawy w czytelni Sądu, bez podjęcia dalszych czynności procesowych, ani sama analiza akt. Zapoznanie się z aktami sprawy stanowi jedynie czynność poprzedzającą faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej, która na tym etapie postępowania zasadniczo powinna łączyć się z wyrażeniem przez pełnomocnika oceny legalności działania, bądź zaniechania organu administracji publicznej.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło