VII SO/Wa 42/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-17
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynności takie jak przejrzenie akt sprawy, ich analiza oraz wykonanie fotokopii akt, stanowią faktyczne udzielenie pomocy prawnej z urzędu w rozumieniu przepisów PPSA, uzasadniające przyznanie zwrotu kosztów tej pomocy?Ratio decidendi
Czynności polegające na przejrzeniu akt sprawy, ich analizie oraz wykonaniu fotokopii nie stanowią faktycznego udzielenia pomocy prawnej z urzędu w rozumieniu art. 250 PPSA. Aby przyznać zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, pełnomocnik musi wykazać, że pomoc prawna przybrała realny wymiar, co wiąże się z podjęciem konkretnych czynności procesowych w imieniu strony, a nie tylko czynności przygotowawczych.Stan faktyczny
Pełnomocnik z urzędu S. T. złożył wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed WSA. Wskazał, że dokonał przejrzenia akt, ich analizy oraz wykonał fotokopie. Sąd uznał, że te czynności nie stanowią faktycznego udzielenia pomocy prawnej, ponieważ pełnomocnik nie podjął żadnych czynności procesowych w imieniu strony, takich jak złożenie pisma procesowego czy skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. H. pełnomocnika z urzędu S. T. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie z wniosku S. T. o wymierzenie grzywny Pełnomocnikowi Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych w trybie art. 55 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi postanawia: odmówić przyznania zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W dniu 2 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu S. T. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] na pełnomocnika wyznaczyła adwokata M. H..
W dniu 15 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny.
W dniu 4 czerwca 2013 r., pełnomocnik S. T. złożył wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu w zakresie reprezentowania strony na etapie postępowania przed sądem I instancji. Wskazał, że w niniejszej sprawie dokonał przejrzenia akt i ich analizy oraz wykonał fotokopie akt.
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Wynagrodzenie pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego przysługuje za nieopłaconą pomoc prawną. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia o wniosku pełnomocnika, po pierwsze zatem pomoc ta musi zostać rzeczywiście udzielona, a po drugie musi pozostawać nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek wyznaczonego pełnomocnika o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy pełnomocnik ten w istocie udzielił pomocy prawnej. Tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika.
Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym wskazuje się również na powinność wykazania przez pełnomocnika, że pomoc prawna przybrała realny wymiar (zob. np. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04. ONSAiWSA 2005 nr 5, poz. 93; postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 212/12. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1138258; postanowienie NSA z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II FZ 515/07. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1011762, postanowienie NSA z 25 października 2011 r. sygn. I OZ 790/11 LEX nr 1069714).
We wniosku z dnia 4 czerwca 2013 r. pełnomocnik określił, że w niniejszej sprawie dokonał przejrzenia akt i ich analizy oraz wykonał fotokopie akt. Powyższe czynności zdaniem orzekającego nie stanowią czynności świadczenia pomocy prawnej. Z akt sprawy nie wynika, by pełnomocnik podjął w imieniu strony czynności procesowe; nie złożył w jego imieniu żadnego pisma procesowego, nie złożył skargi kasacyjnej/opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Z powyższego wynika, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wyznaczony pełnomocnik nie podjął czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie skarżącemu pomocy prawnej. Za udzielenie takiej pomocy nie może być bynajmniej uznanie samo przejrzenie akt sprawy w czytelni Sądu, bez podjęcia dalszych czynności procesowych, ani sama analiza akt. Zapoznanie się z aktami sprawy stanowi jedynie czynność poprzedzającą faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej, która na tym etapie postępowania zasadniczo powinna łączyć się z wyrażeniem przez pełnomocnika oceny legalności działania, bądź zaniechania organu administracji publicznej.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło