VII SO/Wa 5/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Stawecki po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. M. o wymierzenie grzywny Komendantowi [...[ Policji za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Komendantowi [...] Policji grzywnę w wysokości 1000 zł (słownie: tysiąc złotych), II. zasądzić od Komendanta [...] Policji na rzecz M. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od wniosku. M. M. ("wnioskodawca") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Komendantowi [...] Policji za nieprzekazanie sądowi, w ustawowym terminie, skargi z dnia 19 września 2020 r. na bezczynność w rozpatrywaniu zażalenia wniesionego w sprawie o symbolu [...] wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami sprawy. Opowiadając na powyższy wniosek w dniu 11 grudnia 2020 r., Komendant [...] Policji wskazał, że materiały będące w posiadaniu organu zostały przekazane do Sądu przy piśmie z dnia 26 października 2020 r. za potwierdzeniem nadania z dnia 28 października 2020 r. Jednocześnie organ podkreślił, że z uwagi na niemożliwość otwarcia załączników w korespondencji elektronicznej wnioskodawcy, zawierających treść skargi, domyśla się, że przedmiotowy wniosek dotyczy jeden z kilku skarga wnioskodawcy. Wobec powyższego, organ wniósł o nieuwzględnienie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2 omawianego przepisu). Jak wynika z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy (tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Ponadto w myśl art. 54 § 1a p.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 omawianej ustawy, jednakże wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Co więcej, zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a., wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Rozstrzygnięcie wniosku strony o zastosowanie sankcji przewidzianej w komentowanym przepisie powinno być poprzedzone dokładnym zbadaniem okoliczności sprawy, a zwłaszcza ustaleniem przyczyn uchybienia terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 204). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Dodatkowo przyjmuje się, że niezbędnym warunkiem wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 p.p.s.a. jest złożenie skargi do organu, ponieważ to działanie powoduje, że aktualizuje się obowiązek organu do przekazania akt sądowi z odpowiedzią na skargę. Wyłączną, materialnoprawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Zatem to jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienia NSA: z 25 września 2020 r. sygn. akt I GZ 238/20, LEX nr 3062704; z 29 października 2019 r. sygn. akt I OZ 1024/19, LEX nr 2739379). Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę wszelkie okoliczności danej sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Skarga wnioskodawcy z 19 września 2020 r., złożona w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej organu, została prawidłowo przekazana do Sądu dopiero 18 maja 2021 r., a zatem po ponad pół roku od jej otrzymania. Bezsporna w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność wniesienia przez wnioskodawcę w dniu 19 września 2020 r., drogą elektroniczną, pisma przewodniego zatytułowanego "3 skargi do WSA". W jego treści wskazano, że skargi znajdują się w załączniku w pliku doc.xml. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że w związku z brakiem możliwości otworzenia powyższych załączników, organ pismami z 23 i 28 września 2020 r. poinformował o zaistniałej sytuacji i wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych pisma przez nadesłanie treści skarg. Wezwanie to zostało odebrane przez wnioskodawcę w dniu 12 października 2020 r. Z pisma z dnia 26 października 2020 r. wynika zaś, że braki formalne wniesionej skargi nie zostały uzupełnione. Organ w dniu 28 października 2020 r. przekazał do Sądu pismo przewodnie zatytułowane "3 skargi do WSA" z dnia 19 września 2020 r. w formie papierowej. Jednocześnie w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że nie ma możliwości odtworzenia załączników nadesłanych do powyższego pisma. W związku z powyższym Sąd pismem z dnia 23 grudnia 2020 r., w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 659/20, wezwał organ do nadesłania skargi w takiej formie, w jakiej została wniesiona do organu (za pośrednictwem platformy ePUAP). W odpowiedzi organ w dniu 5 stycznia 2021 r. nadesłał do Sądu wydruk skarg z dnia 19 września 2020 r. oraz płytę CD zawierającą plik skargi, której jednak nie dało się odtworzyć przy wykorzystaniu dostępnej w Sądzie infrastruktury technicznej. Wśród wydrukowanych skarg znajdowała się również skarga z dnia 19 września 2021 r. dotycząca bezczynności organu w sprawie o symbolu [...], której nieprzekazanie w terminie skutkowało złożeniem rozpoznawanego wniosku o wymierzenie grzywny. Sąd pismem z 11 marca 2021 r., sygn. akt VII DK/Wa 18/21 wezwał organ do nadesłania pisma przewodniego z dnia 19 września 2020 r. wraz ze skargą (dotyczącą sprawy o symbolu [...]) wniesioną do organu drogą elektroniczną, podpisaną kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym. Jednocześnie zwrócił się o nadesłanie odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych przedmiotowej sprawy. Pismem z dnia 10 marca 2021 pełnomocnik organu udzielił odpowiedzi na przedmiotową skargę i przesłał żądaną skargę z dnia 19 września 2020 r. w formie papierowej (tj. wydruk skargi). Następnie, Sąd pismem z 26 marca 2021 r. ponownie wezwał organ do nadesłania przedmiotowej skargi za pośrednictwem systemu ePUAP. W odpowiedzi pełnomocnik organu nadesłał pismo z dnia 20 kwietnia 2021 r., za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej – tj. platformy ePUAP, załączając skan uprzednio wydrukowanej skargi M. M. Pismem z dnia 17 maja 2021 r. wezwano ponownie pełnomocnika organu do nadesłania w formie elektronicznej – w terminie 7 dni pod rygorem wymierzenia grzywny – pisma przewodniego M. M. z dnia 19 września 2020 r. oraz skargi M. M. z dnia 19 września 2020 r. na bezczynność Komendanta [...] Policji w przedmiocie nierozpoznania zażalenia z dnia 13 czerwca 2020 r. w sprawie nr [...]. Jednocześnie poinformowano, że organ powinien przesłać pismo i skargę w pierwotnej formie elektronicznej, w taki sposób aby Sąd miał możliwość weryfikacji podpisów. Wymogu przekazania pisma złożonego elektronicznie nie spełnia wydrukowanie tego pisma przez organ i przekazanie w takiej formie do Sądu. Tego wymogu nie spełnia również wydrukowanie pisma, zeskanowanie i przesłanie w takiej postaci do Sądu za pośrednictwem ePUAP. Wskazano, że powyższe formy uniemożliwiają weryfikację złożonego pod pismem przez skarżącego podpisu. Ostatecznie w dniu 18 maja 2021 r. organ przekazał do Sądu wersję elektroniczną pisma przewodniego z dnia 19 września 2020 r. wraz z oryginalnym załącznikiem. Tym samym organ wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednak uczynił to dopiero po ponad siedmiu miesiącach od dnia wniesienia skargi. Mając na uwadze przedstawione okoliczności wynikające z akt sprawy o sygn. akt VII SAB/Wa 71/21 (wcześniej – VII DK/Wa 18/21), stwierdzić należy, że organ powinien był przekazać skargę wraz z odpowiedzią na skargę najpóźniej w dniu 21 października 2020 r. Przy czym, przekazanie tych dokumentów powinno nastąpić za pośrednictwem platformy ePUAP. Tymczasem, organ przesłał skargę dopiero w dniu 18 maja 2021 r. – po wielokrotnym wezwaniu – co oznacza, że uczynił to po terminie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że żądanie wnioskodawcy jest uzasadnione i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 złotych. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku i charakter sprawy będącej przedmiotem skargi (bezczynność organu), a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających taki stan rzeczy. Na marginesie niniejszych rozważań Sąd wyjaśnia, że podnoszona przez organ okoliczność niedopuszczalności skargi z dnia 19 września 2020 r., nie miała wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Obowiązek przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy spoczywa bowiem na organie w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego może rozstrzygać wyłącznie ten sąd, nie zaś organ, za pośrednictwem którego powyższy środek prawny został wniesiony. Nawet zatem uzasadnione przekonanie, że skarga jest niedopuszczalna nie zwalnia organu od obowiązku jej przekazania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, albowiem, to nie organ, lecz sąd dokonuje oceny przekazanej mu skargi pod względem formalnym, a także pod kątem jej dopuszczalności. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w punkcie pierwszym sentencji. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.