VIII SA/Wa 1015/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargę. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także jako: "[...]WINB" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako: "kpa") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, dalej jako: "u.p.b."), po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nakazującej współwłaścicielom budynku nr [...] przy ul. P. w R., tj. B. K. P., M. B. P., Z. C. M. N. z siedzibą w N. M. nad P. oraz współwłaścicielom budynku nr [...] przy [...] w R., tj. A. B. B., G. S. B., R. A. B. wykonać następujące roboty budowlane dotyczące stanu technicznego ściany wspólnej dla dwóch budynków, tj. budynku nr [...] i nr [...] przy [...]w R.: 1) naprawić trzon kominowy w ścianie wspólnej nad dachem budynku nr [...] z usunięciem wszystkich warstw cegieł kominowych ponad dachem aż do warstwy nadającej się do użytkowania z wykonaniem nowej czapy kominowej ponad dachem, 2) zamknąć nieczynne otwory kominowe w przedmiotowej ścianie, 3) zamontować wkład kominowy z rury kwasoodpornej do pieca w przewodzie kominowym dla potrzeb budynku nr [...] spełniającej wymagania określone w Polskich Normach, 4) wymienić piony kanalizacyjne i podejścia w całym budynku nr [...] , 5) naprawić pion wodociągowy z podejściami po sprawdzeniu jego lokalizacji w budynku nr [...] , 6) uszczelnić styk dachu i ściany rozdzielającej budynki nr [...] i nr [...] . Powyższe czynności wykonać w terminie do [...] listopada 2015 r. [...]WINB ww. decyzją utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Powyższa decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania, w toku którego ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy: PINB w R. na wniosek B. P. wszczął w dniu [...] stycznia 2015 r. postępowanie w sprawie stanu technicznego ściany wspólnej dla dwóch budynków mieszkalnych, tj. budynku nr [...] i nr [...] przy [...] w R. . W jego przebiegu dokonano w dniu [...] lutego 2015 r. oględzin, w wyniku których ustalono, że w mieszkaniu przy [...][...] m. [...] występuje zawilgocenie części ściany w pokoju od strony budynku nr [...] . W łazience ww. mieszkania w której zainstalowany jest piec gazowy dwufunkcyjny wilgoć nie występuje. Natomiast w mieszkaniu przy [...][...] m. [...] występuje wilgoć – grzyb na ścianie i suficie w łazience od strony budynku nr [...] . Ponadto stwierdzono, że ściana szczytowa powyżej parteru obu budynków jest nieocieplona, wykonana z czerwonej cegły, na powyższej ścianie widoczne są ciemniejsze ślady użytkowania kominów. B. P. właścicielka mieszkania w budynku [...][...] m. [...] oświadczyła, że przewody kominowe użytkowane przez A. B. nad dachem są niezabezpieczone przed opadami atmosferycznymi. Jednocześnie ww. poinformowała, że dla potrzeb pieca gazowego znajdującego się w mieszkaniu A. B. powinien być zamontowany wkład z rury kwasoodpornej w celu zabezpieczenia przed murszeniem ściany. Dla jednoznacznego ustalenia stanu technicznego tej ściany wspólnej wspomnianych budynków, organ nałożył na współwłaścicieli ww. budynków obowiązek przedłożenia stosownej ekspertyzy technicznej. W dniu [...] czerwca 2015 r. do organu powiatowego wpłynęła opinia techniczna stanu ściany wspólnej dla budynków nr [...] i nr [...] przy [...] w R. , autorstwa mgr inż. W. B. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. W jej treści ww. rzeczoznawca budowlany, analizując przyczyny zaistnienia złego stanu technicznego ściany wspólnej budynków, wskazuje przede wszystkim na zmianę medium grzewczego (z węgla na gaz), która spowodowała szybszą destrukcję ściany. Ponadto na jej zły stan techniczny wpływ mają opady atmosferyczne, które na skutek złego stanu komina i czapy kominowej przedostają się do środka ściany, co skutkuje powstawaniem zacieków i ciemnych plam. Jako kolejny powód nieprawidłowości autor opinii wymienia nieszczelność instalacji wodociągowej lub kanalizacyjnej, która powoduje zacieki na poziomie parteru. Ponadto rzeczoznawca wskazał, że występują nieprawidłowości w miejscu styku dachu budynku nr [...] z przedmiotową ścianą, powodujące przenikanie wilgoci. Ww. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. PINB w R. nakazał współwłaścicielom budynków przy [...] nr [...] i nr [...] wykonać roboty budowlane (wskazane wyżej), co odpowiada, w ocenie organu nadzoru budowlanego, ustaleniom oraz zaleceniom zawartym w opinii technicznej. Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia w ustawowym terminie złożył A. B.. [...]WINB, po rozpoznaniu wniesionego odwołania, zaskarżoną decyzją orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji wskazując, że PINB dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Organ odwoławczy podniósł, że podstawą prawną obowiązku wykonania określonych robót budowlanych jest art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 u.p.b., stosownie do którego, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3) albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia (pkt 4) – właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przenosząc ww. przepis na stan faktyczny i prawny ustalony w sprawie, organ odwoławczy uznał, że zakres nakazanych robót budowlanych odpowiada ustaleniom i zaleceniom zawartym w wydanej w przebiegu postępowania opinii technicznej, a ich wykonanie pozwoli na usunięcie wskazanych nieprawidłowości i w konsekwencji doprowadzi przedmiotową ścianę do stanu sprawności technicznej. Natomiast odnosząc się do zarzutów zawartych w treści odwołania, [...]WINB wskazał, że celem rozstrzygnięcia administracyjnego wydanego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b. jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego. Z kolei art. 61 u.p.b. w sposób jednoznaczny stanowi, że obowiązek właściwego utrzymania obiektu budowlanego spoczywa na jego właścicielu lub zarządcy. W sprawie organ powiatowy prawidłowo określił krąg podmiotów zobowiązanych do wykonania robót budowlanych, wskazując współwłaścicieli budynków nr [...] i nr [...][...] w R., albowiem obiekt budowlany wymagający naprawy, ściana ma charakter konstrukcyjnie wspólny dla obu budynków i jej zabiegi naprawcze są w każdym momencie istotne dla wszystkich właścicieli tych budynków. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pismem z dnia [...] października 2015 r. wniósł A. B. (dalej także jako: "skarżący"). W treści skargi, mającej charakter opisowy, skarżący podniósł przede wszystkim zarzut braku tytułu prawnego do nadbudowanej, w jego ocenie bezprawnie, ściany szczytowej budynku nr [...] . W związku z tym uważa, że bezprawny jest nakaz zobowiązujący jego i pozostałych współwłaścicieli budynku nr [...] do współfinansowania naprawy ściany, co do której ww. nie posiadają tytułu prawnego. W uzasadnieniu skargi skarżący podnosi zagadnienia związane z wybudowaniem budynku nr [...] (w okresie lat [...] -tych XX wieku), eksponując okoliczności, które w jego ocenie dotyczą bezprawnego wybudowania tego budynku jako piętrowego, ze wspólną ścianą szczytową. Wskazuje, że przedmiotowa ściana jest przedmiotem licznych konfliktów pomiędzy właścicielami budynków, które skutkują sprawami sądowymi cywilnymi, karnymi i administracyjnymi. Według skarżącego prace remontowe przy ww. ścianie powinni wykonać wyłącznie współwłaściciele budynku nr [...] . W odpowiedzi na skargę organ przedkładając akta sprawy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że w niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa w sposób, który obligowałoby do uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane, stanowiący, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Jak zasadnie stwierdził w uzasadnieniu organ orzekający, stwierdzenie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 66 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy obliguje właściwy organ nadzoru budowlanego do wydania stosownej decyzji, przy czym ustawodawca nie pozostawił uznaniu tego organu inicjatywy w dążeniu do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Nieodpowiedni stan techniczny, o jakim mowa w tym przepisie jest pojęciem nieostrym, ale – w ocenie Sądu – należy go intepretować w sposób ścisły. Z tego względu obowiązki unormowane w omawianym przepisie art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b., jako organy nadzoru budowlanego mogą nakładać na właścicieli i zarządców budynków – stosownie do kręgu podmiotów, wynikającego z regulacji zawartej w rozdziale 6 powoływanej ustawy – związane są ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w zakresie utrzymania budynków pod względem ich zużycia zarówno w normalnym procesie eksploatacji, jak i wynikającego z innych szczególnych działań lub zdarzeń, a nawet sytuacji nadzwyczajnych. Taki sposób traktowania hipotezy przepisu art. 66 był wielokrotnie wskazywany w judykaturze, w której podkreślano, że przepis art. 66 u.p.b. ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie odpowiadającym jej funkcjom, czy też zachowanie jej w dobrej sprawności" (np. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1721/2007 nie publ.; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2298/06, Lex nr 336729). Istotne jest przy tym – zdaniem Sądu – że konstrukcja omawianego przepisu nie daje podstaw do obligowania się właściwego organu nadzoru budowlanego do badania przyczyn powstania stanu zagrażającego życiu i zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia, albo doprowadzenia do nieodpowiedniego stanu technicznego, ani ustalania osoby za to odpowiedzialnej. Ujawniając stan zagrożenia organ ma obowiązek nakazać określonym podmiotom (właścicielowi, współwłaścicielom lub zarządcy) usunięcie nieprawidłowości i określić jego sposób poprzez skonkretyzowanie czynności faktycznych, jak prawidłowo zwrócił uwagę organ orzekający. W rozpoznawanej sprawie nie może budzić wątpliwości zaistnienie przesłanek, o których mowa w przepisie art. 66 u.p.b. Materiał zebrany w sprawie potwierdza w sposób jednoznaczny prawidłowość ustaleń w zakresie stanu faktycznego dokonanych przez organy orzekające w postępowaniu instancyjnym. Nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowej ściany szczytowej budynków nr [...] i nr [...] wynika ze stwierdzonej w czasie oględzin istnienia na niej zacieków i ciemnych plam, które zaistniały z powodu, jak to ustalił rzeczoznawca budowlany, przede wszystkim ze zmiany medium grzewczego (z węgla na gaz), która spowodowała szybszą destrukcję ściany. Ponadto na zły stan techniczny tej ściany mają wpływ opady atmosferyczne, które wskutek złego stanu komina i czapy kominowej przedostają się do środka ściany, co skutkuje powstawaniem zacieków i ciemnych plam. Przyczynami degradacji budowlanej wymienionej ściany są także nieszczelność instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej, która powoduje zacieki na poziomie parteru oraz występujące nieprawidłowości w miejscu styku dachu budynku nr [...] z przedmiotową ścianą, powodując przenikanie wilgoci. Zasadne jest zatem twierdzenie organu odwoławczego, że obowiązki orzeczone w trybie powoływanego przepisu muszą prowadzić bezpośrednio do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie Sądu obowiązki nałożone zaskarżoną decyzją temu kryterium odpowiadają, a zakreślony w niej termin wykonania obowiązków uwzględnia realia i możliwości wykonawcze. Jednocześnie Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących braku podstaw do nakładania obowiązków remontowych dla współwłaścicieli budynku nr [...] (parterowego). W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego prawidłowo określiły krąg podmiotów zobowiązanych do wykonania robót określonych w sentencji skarżonej decyzji. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa ściana jest konstrukcyjnie wspólną ścianą dla obu ww. budynków zlokalizowanych przy [...] nr [...] i nr [...] w R. i w tej sytuacji obowiązek utrzymania je we właściwym stanie technicznym obciąża obie strony, tj. współwłaścicieli obu budynków. W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw dla uznania zasadności podnoszonych w tym zakresie zarzutów przedstawionych w skardze. Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego – stosownie do przepisu art. 151 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.