VIII SA/Wa 1019/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. J. i R. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (zwany dalej: "PINB", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz.1118 ze zm., zwana dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu sprawy rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości R., gmina P., orzekł o nałożeniu na A. i R. J. (zwani dalej: "skarżący", "strony") opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł. Uzasadniając podjęte postanowienie organ I instancji podał, iż w wyniku przeprowadzonych oględzin na działce strony ustalono, że prowadzą oni roboty budowlane polegające na wymianie konstrukcji dachu wraz z pokryciem, wstawieniu okien połaciowych i wykonaniu dwóch lukarn. W dniu oględzin wykonywane są roboty polegające na dociepleniu budynku, nakładana jest warstwa tynku. Stwierdzono również, iż zostały podwyższone ścianki kolankowe do wysokości 115 cm. Po przeanalizowaniu dokumentów tj. mapy do celów projektowych wykonanej do projektu przechowalni owoców, stwierdzono również, iż budynek mieszkalny został rozbudowany. Stan taki został potwierdzony przez właścicieli nieruchomości, którzy oświadczyli do protokołu, że rozbudowę wykonała ich (zmarła) mama w 2004 r. Ponieważ na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego inwestor jest zobowiązany uzyskać pozwolenie na budowę, a strony takiego pozwolenia nie przedstawiły uznano, iż został naruszony art. 28 p.b. w zakresie uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z powyższym wszczęto postępowanie legalizacyjne i postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 90 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia: 1) zaświadczenia Wójta Gminy P. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 p.b., aktualnym na dzień opracowania projektu; 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością budowlaną. Ponieważ strony nie wywiązały się z nałożonych nań obowiązków PINB decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. nakazał rozbiórkę nadbudowanego i rozbudowanego budynku mieszkalnego. Ww. rozstrzygnięcie zostało uchylone decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (zwany dalej: "WINB", "organ odwoławczy") Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Następnie decyzja organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] marca 2013 r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 526/13 (dopisek Sądu). W dniu [...] marca 2013 r. strony złożyły wymagane postanowieniem nr [...] dokumenty, oraz uzupełniły projekt zgodnie z postanowieniem nr [...] (winno być: [...]), co stanowiło podstawę do ustalenia opłaty legalizacyjnej. Opłata legalizacyjna stanowi iloczyn stawki "s", współczynnika kategorii "k" i współczynnika wielkości "w", gdzie s = 500, k" dla budynku mieszkalnego = 2, w przypadku samowoli budowlanej kara zostaje podwyższona pięćdziesięciokrotnie czyli (s x k x w) x 50 = (500 x 2 x 1) x 50 = [...] zł. W zażaleniu złożonym na powołane postanowienie skarżący wnieśli o jego uchylenie i umorzenie postępowania. Podali, że prowadząc przedmiotowe postepowanie PINB naruszył przepisy procedury, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."). Wskazali, iż na podstawie umowy aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2004 r., Repertorium A nr [...], przejęli od rodziców skarżącej, małżonków F. posiadanie gospodarstwa rolnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości R., gmina P. wraz ze znajdującymi się zabudowaniami. W treści aktu nie zawarto klauzuli o przyjęciu praw i obowiązków wynikających z obdarowania, w tym w szczególności obowiązków i zaszłości określanych przepisami p.b. Analogia iuris do przepisów zawartych w art. 40 p.b., gdzie występuje pojęcie przejęcia wszystkich warunków związanych z przeniesieniem pozwolenia na budowę na rzecz innego podmiotu. Ponadto podpisując protokół oględzin sporządzony na terenie nieruchomości, strony nie zostały uprzedzone o skutkach prawnych wynikających z treści w nim zawartych. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b., orzekł o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie organ odwoławczy stwierdził zasadność stanowiska w zakresie ustalonej opłaty legalizacyjnej. Wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, co potwierdził podjęty w sprawie wyrok sądu administracyjnego, jest samowolna nadbudowa i rozbudowa budynku mieszkalnego. Zasadne było zatem zastosowanie w stosunku do tego obiektu budowlanego trybu określonego w art. 48 p.b. Wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej jest konsekwencją prowadzenia postępowania legalizacyjnego w stosunku do popełnionej samowoli budowlanej zgodnie z art. 49 ust. 1-5 p.b. i jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżący przedłożyli wymagane dokumenty, które spełniają wymogi określone przepisami, dlatego też kolejnym etapem postępowania było nałożenie opłaty legalizacyjnej w określonej kwocie. Jeżeli skarżący uiszczą opłatę legalizacyjną organ nadzoru budowlanego zobligowany jest zatwierdzić przedłożony projekt budowlany. Zgodnie z art. 59g ust. 2 p.b., który ma tu odpowiednie zastosowanie, opłatę legalizacyjną należy wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, w kasie właściwego urzędu wojewódzkiego lub na rachunek bankowy tego urzędu. Kwotę opłaty legalizacyjnej stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu (k) oraz współczynnika wielkości obiektu (w). W przypadku przedmiotowego obiektu – budynku mieszkalnego, iloczyn stawki opłaty - 500 zł, współczynnika kategorii obiektu budowlanego - 2,0 (kategoria I) - 50 i współczynnika wielkości obiektu budowlanego - 1,0 wynosi [...] zł (500zł x 50 x 2,0 x 1,0 = [...]). Odnosząc się do argumentów zażalenia organ odwoławczy podał, że ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia przez organ nadzoru budowlanego od wymierzenia ww. opłaty, zmiany jej wysokości lub umorzenia, gdyż jej wysokość wyłączona została spod uznania organów administracyjnych i jest określona jednoznacznie przez obowiązujące przepisy prawa. Okoliczność, że zaskarżone postanowienie nie spełnia oczekiwań stron i w ich odczuciu jest krzywdzące, nie dowodzi jeszcze uchybienia wymogom przewidzianym w powołanych przez skarżących przepisach k.p.a. W ocenie WINB w świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, że rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji nie dopełnił obowiązków przewidzianych w art. 7, art. 77 k.p.a., nie wykazując niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy. Wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ocenił, iż zaskarżone postanowienie PINB zostało podjęte na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłową interpretację przepisów prawa materialnego i procesowego, zatem brak jest podstaw do podważania jego treści. Argumenty przedstawione przez skarżących w zażaleniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle p.b. nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Z kolei podnoszone przez skarżących kwestie związane z przekazaniem gospodarstwa rolnego w 2004 r. przez poprzednich właścicieli w 2004 r. pozostają bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Za chybiony i nie znajdujący uzasadnionych podstaw WINB uznał również zarzut nieuprzedzenia o skutkach prawnych wynikających z treści zawartych w podpisanym przez skarżących protokole oględzin. Dyspozycja art. 79 § 2 k.p.a. jednoznacznie stanowi, że strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Skarżący uczestniczyli w oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] września 2012 r., następnie skarżąca złożyła wyjaśnienia i uwagi, a całość protokołu została odczytana i przez ww. podpisana. W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego je postanowienia. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie: 1. art. 57 ust. 7 w związku z art. 59g ust. 1 i 5 p.b., poprzez jego niezastosowanie i tym samym brak przyjęcia, że zobowiązanie do zapłaty opłaty legalizacyjnej nie mogło powstać na skutek przedawnienia; 2. art. 7 oraz art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy m.in. przez nieustalenie w jakim czasie nastąpiła rozbudowa budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...] w miejscowości R., gmina P.; 3. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie przeprowadzenie przez organ odwoławczy kontroli ww. obiektu budowlanego i tym samym wydanie decyzji w oparciu o dokumentację zgromadzoną przez organ I instancji; 4. przyjęcie przez organ odwoławczy za uzasadnione twierdzenia organu I instancji w zakresie opłaty legalizacyjnej w sytuacji gdy brak jest w uzasadnieniu w jaki sposób i na podstawie jakich kryteriów doszło do obliczenia opłaty legalizacyjnej. Skarżący podali, iż zaskarżone postanowienie w sposób rażący narusza przepisy prawa. Na organie odwoławczym ciąży obowiązek dokonania wszechstronnej i całościowej analizy oraz oceny zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego, ustalenia czy w sprawie zastosowano prawidłową podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia. Wskazali, iż orzekające w sprawie organy nie wzięły pod rozwagę faktu, iż zobowiązanie w postaci opłaty legalizacyjnej nie mogło powstać na skutek przedawnienia. Zgodnie bowiem z regulacją art. 57 ust. 7 p.b., w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Według art. 59g p.b. karę, o której mowa w art. 59f ust. 1, właściwy organ wymierza w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (ust. 1). Art. 59g ust. 5 stanowi natomiast, że do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) W myśl art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik: nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego lub w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zdaniem skarżących, w niniejszej sprawie bezsprzecznym jest, że skarżąca otrzymała ww. nieruchomość od swojej matki aktem notarialnym darowizny w 2004 r. Ponadto skarżąca stwierdziła, iż rozbudowy dokonała jej matka przed 2004 r. Należy zatem przyjąć, iż zobowiązanie do uiszczenia opłaty przedawniło się najpóźniej w 2009 r. Ponadto organy wymierzyły skarżącym karę na podstawie art. 59f ust. 1 p.b., nie wskazując, która przesłanka z art. 59a ust. 2 p.b. została naruszona. W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem rozpoznania w sprawie zawisłej pod sygn. akt VIII SA/Wa 526/13 była skarga stron na decyzję WINB z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB z dnia [...] marca 2013 r. nakazującą rozbiórkę wykonanych robót budowlanych. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Analizując podjęte w wyniku orzeczenia Sądu rozstrzygnięcia, Sąd stwierdza, iż orzekające w sprawie prawidłowo wykonały wytyczne Sądu. Podnieść trzeba, iż rozpoczęcie procesu inwestycyjnego – robót budowlanych – powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę określa art. 28 p.b. stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Roboty budowlane, stosownie do art. 3 pkt 7 tej ustawy, to budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 6 p.b., pod pojęciem budowy należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Nie budzi więc wątpliwości, że wykonana przez poprzednich właścicieli budynku nadbudowa i rozbudowa budynku mieszkalnego wymagała uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący ww. dokumentu nie przedstawili. Ponadto, wykonane przez niego roboty budowlane nie mieszczą się w katalogu budów i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę określonym w art. 29 p.b. Skoro wykonane roboty budowlane nie zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, PINB zasadnie rozpoczął procedurę zmierzającą do legalizacji tego obiektu, w trybie art. 48 p.b. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 2 p.b. właściwy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub już wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest obowiązany wydać postanowienie, w którym wstrzymuje prowadzone roboty, określa wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w określonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów. Przedstawienie przez inwestora (czy jak w niniejszej sprawie jego następców prawnych) żądanych dokumentów, w myśl art. 48 ust. 5 p.b., traktowane jest jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i o pozwolenie na wznowienie robót, o ile budowa nie została już zakończona. W toku postępowania legalizacyjnego, stosownie do art. 49 ust. 1 p.b., właściwy organ zobowiązany jest do zbadania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz wykonania projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Pozytywny wynik powyższych sprawdzeń powoduje, że możliwe jest wydanie postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Do ustalenia opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy o wymierzaniu kary za istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub inne rażące naruszenia warunków pozwolenia na budowę, przewidzianej w art. 59 f p.b. Przy czym, stawka w odniesieniu do opłaty legalizacyjnej podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 49 ust. 2). Wymierzana opłata legalizacyjna stanowi natomiast iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (art. 59f ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego). Co istotne, spełnienie przez strony powyższych wymagań obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót, zaś w przypadku zakończenia budowy - tylko o zatwierdzeniu projektu. Nieuiszczenie natomiast opłaty legalizacyjnej skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części (art. 49 ust. 3 i ust. 4). Ustalenie opłaty legalizacyjnej jest zatem konsekwencją stwierdzenia samowoli budowlanej i dążenia do jej legalizacji, po spełnieniu przez inwestora określonych prawem warunków. Podkreślić w tym miejscu należy, że chociaż do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z zastrzeżeniem, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu, to opłata legalizacyjna nie jest karą, ponieważ postępowanie legalizacyjne, w toku którego zapada postanowienie ustalające taką opłatę, stwarza stronie możliwość uniknięcia rozbiórki samowolnie wybudowanego (rozbudowanego, nadbudowanego) obiektu budowlanego, z której ma ona prawo, a nie obowiązek, skorzystać. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., PINB zasadnie ustalił skarżącym opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł. Spełnili oni bowiem obowiązki nałożone postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. oraz postanowieniem o uzupełnieniu projektu z [...] lutego 2014 r. nr [...] r. Ustalona opłata wyliczona została prawidłowo, w oparciu o art. 49 ust. 2 w związku z art. 59f ust. 1 p.b. jako pięćdziesięciokrotność stawki opłaty (500 zł), współczynnika kategorii obiektu (2,0) i współczynnika wielkości obiektu (1,0). W złożonym środku zaskarżenia strony kwestionują prawidłowość ustalenia stanu faktycznego sprawy, polegającą na zaniechaniu określenia dokładnej daty rozbudowy budynku mieszkalnego. Jak stwierdza Sąd na podstawie materiału dowodowego sprawy ze złożonych w tym zakresie oświadczeń A. F. (byłego właściciela budynku) i E. B. z [...] listopada 2012 r. oraz z pisma stron złożonego do PINB [...] listopada 2012 r. wyraźnie wynika, iż sporny budynek wybudowany został w 1974 r., zaś w 1993 r. nastąpiła jego rozbudowa. W decyzji podjętej przez organ I instancji na powyższą okoliczność stwierdzono, iż : "wszczęto postępowania legalizacyjne na następców prawnych inwestora", z czego wynika, iż zarówno osoba inwestora (który wykonał rozbudowę) jak również data jej wykonania nie budzą zastrzeżeń organu. Podnoszony przez strony zarzut nieprzeprowadzenia kontroli spornego budynku przez organ odwoławczy nie budzi żadnych zastrzeżeń Sądu. Jak wynika bowiem z regulacji art. 136 k.p.a., organ odwoławczy przeprowadza uzupełniające postępowania dowodowe, gdy uzna, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do podjęcia decyzji zgodnie z art. 16 w związku z art. 138 i 144 k.p.a. Jak wynika natomiast z oceny stanu faktycznego sprawy wskazanej w postanowieniu WINB, którą to ocenę Sąd w pełni aprobuje, ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Ponadto, co zaznaczyć należy kwestia rozbudowy budynku stwierdzona została przesądzona w poprzednim rozstrzygnięciu (VIII SA/Wa 526/13), również skarżący nie negowali okoliczności wykonywania robót budowlanych związanych z wymianą konstrukcji dachu, wstawieniu okien połaciowych i wykonaniu dwóch lukarn, a także podwyższenia ścianek kolankowych do wysokości 115 cm. Odnosząc się do kolejnego zarzutu stron, że doszło do przedawnienia prawa organu do naliczenia opłaty legalizacyjnej biorąc pod uwagę art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, Sąd stwierdza, że opłata legalizacyjna jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, a jej uiszczenie jest podstawą do legalizacji obiektu. Bez uiszczenia przez inwestora opłaty legalizacyjnej organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona (wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r. II OSK 2033/09 LEX nr 953006). Zaznaczyć należy, iż likwidacja samowoli budowlanej może polegać na orzeczeniu nakazu rozbiórki bądź na jej legalizacji. Legalizacja obiektu budowlanego łączy się z koniecznością spełnienia określonych przesłanek. Jednym z koniecznych wymogów jest uiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej ustalonej przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 w związku z art. 59f ust. 1 p.b. Brzmienie art. 49 ust. 3 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W razie nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, dlatego do opłaty legalizacyjnej nie mają zastosowania przepisy Działu III, w tym przepisy art. 67a § 1 pkt 1 i 3 Ordynacji podatkowej, a ponadto w ustawie Prawo budowlane brak jest takiego odesłania. Odwołanie, o którym mowa w art. 49 ust. 2 p.b. dotyczy zastosowania mechanizmów ustalania wysokości opłat legalizacyjnych opisanych w art. 59f p.b., nie ma natomiast podstawy do przyjęcia, że w odniesieniu do opłat legalizacyjnych mają zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej, o których mowa w art. 59g ust. 5. Odnosząc się więc do tezy stron, że do opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w tym art. 68 § 1 traktując taką opłatę jako zobowiązanie podatkowe które przedawnia się po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy stwierdzić należy, że ustawodawca, odstępując w nowelizacji Prawa budowlanego z 2003 r. od bezwzględnego stosowania rozbiórki samowolnie wzniesionych obiektów postawił sprawcę samowoli budowlanej wobec alternatywy, obejmującej skutek wcześniejszego nierespektowania przez taki podmiot przepisów p.b. Może on bowiem podporządkować się wynikom postępowania legalizacyjnego, wnieść opłatę i zachować oraz użytkować wybudowany obiekt jako odpowiadający wymaganiom prawa albo też zakwestionować wynik takiego postępowania przez złożenie zażalenia na postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej, przy czym zażalenie może kwestionować nie tylko ustaloną wysokość opłaty, lecz również może dotyczyć wyniku wcześniejszych materialnoprawnych ustaleń organu odnoszących się do przedmiotu postępowania w sprawie samowoli. Wynika to ze swoistego trybu przewidzianego w omawianych przepisach, postanowienie nakładające opłatę legalizacyjną jest bowiem pierwszym ze środków zaskarżenia przewidzianych w toku postępowania legalizacyjnego toczącego się w oparciu o art. 48 i 49 p.b. Skutkiem takiego rozwiązania proceduralnego jest to, że dopiero wydanie postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej stwarza pierwszą procesową możliwość kwestionowania zarówno wcześniej dokonanych ustaleń prowadzących do nałożenia tej opłaty, jak i zgłaszania zastrzeżeń co do jej wysokości. Skorzystanie z tej drogi zaskarżenia postanowienia prowadzić zatem może zarówno do wyjaśnienia podstaw nałożenia opłaty, jak też ustalenia, czy jej wysokość została ustalona zgodne z prawem. Postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej doprowadza postępowanie legalizacyjne do stadium, w którym adresat uzyskuje możliwość wyboru co do jego dalszego biegu. W przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej po ustaleniu, że doszło do samowolnego wzniesienia obiektu, organ winien wydać decyzję nakazującą jego rozbiórkę na podstawie art. 48 p.b. Uwolnić się od tego sposobu przywrócenia porządku prawnego adresat postanowienia może tylko w przypadku zapłaty opłaty legalizacyjnej. Jak z powyższego wynika, ponieważ ustalenie opłaty legalizacyjnej nie jest środkiem represyjnym, a opłata nie ma charakteru kary administracyjnej. nie ma tym samym cech przymusowości to nie można opłaty legalizacyjnej, w odróżnieniu do kar, zaliczyć do zobowiązań podatkowych, o których mowa w dziale III Ordynacji podatkowej. Zauważyć również należy, że art. 49 ust. 2 p.b. wymagający ustalenia wysokości opłaty, nie może zostać zrealizowany bez pomocniczego zastosowania art. 59f ust. 1 tej ustawy, zauważyć przy tym trzeba, że jest to odesłanie do odpowiedniego zastosowania przepisów dotyczących kar, o których mowa w ust. 1 art. 59f p.b. Odesłanie to jest zaś konieczne ze względu na sposób obliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej. W ust. 1 art. 59f Prawa budowlanego mowa jest o iloczynie stawki opłaty (s), współczynniku kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynniku wielkości tego obiektu (w). W ust. 2 tego przepisu została określona wysokość stawki na 500 zł, a zatem uwzględniając wskazaną wyżej regułę określającą zakres odesłania w celu realizacji hipotezy normy, z której następuje odesłanie i ten przepis musi mieć zastosowanie. Zastosowanie będzie miał również załącznik do ustawy, w którym określono kategorie obiektów (ust. 3), a także ust. 4 dotyczący sytuacji zróżnicowania różnych kategorii w jednym obiekcie. Nie będzie miał natomiast zastosowania ust. 5 i 6 art. 59f, jako że odnosi się do materialnoprawnej treści przepisów przewidujących ustalanie kar, a także skutków wymierzenia kary. Zasadniczo rzecz biorąc, ustalenie wysokości kary legalizacyjnej, w oparciu o wyżej wymienione przepisy jest wystarczające do zrealizowania art. 49 ust. 2, pozostaje natomiast kwestia sposobu i terminu wniesienia opłaty, przy zastosowaniu przepisów dotyczących kar. Z wymienionych wyżej względów nie jest do przyjęcia pogląd, że do opłaty legalizacyjnej rozumianej jako alternatywne (a więc dobrowolne) świadczenie w zamian za odstąpienie od nakazania rozbiórki, będą miały odpowiednie zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, o których mowa w jej dziale III, w szczególności możliwość przedawnienia opłaty legalizacyjnej czy jej umorzenia, gdyż z treści art. 49 ust. 3 p.b. wynika, że w przypadku jej niewniesienia w terminie, organ administracji jest zobowiązany do wydania decyzji, o której mowa w art. 48 ust. 1 p.b. Sąd wskazuje także, iż uzasadnienia obu zaskarżonych postanowień wskazują w jaki sposób obliczona została wysokość opłaty legalizacyjnej. Jak prawidłowo ustaliły organy, na podstawie załącznika do p.b. przedmiotowy budynek mieszkalny został zaliczony do kategorii I, dla której współczynnik kategorii obiektu (k) wynosi 2,0 oraz współczynnik wielkości obiektu (w) wynosi 1,0. W związku z powyższym wysokość opłaty legalizacyjnej została przez organy nadzoru budowlanego prawidłowo wyliczona na kwotę [...] zł. Reasumując zarzuty skargi Sąd uznał za całkowicie chybione i w tym stanie sprawy Sąd stwierdził zasadność podjętych przez organy nadzoru budowlanego postanowień. Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, że w wydanych rozstrzygnięciach organy błędnie wpisały imię skarżącej jako "[...]", gdy tymczasem prawidłowe imię ww. brzmi "[...]", co winno skutkować sprostowaniem postanowień przez organ I instancji i organ odwoławczy. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.