VIII SA/Wa 1019/21

WyrokWSA w Warszawie2022-01-05

Skład orzekający: Leszek Kobylski, Sławomir Fularski, Iwona Owsińska – Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy siostrzenicy, która rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną ciotką, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny wobec ciotki, a istnieje inna osoba (siostra ciotki) potencjalnie zobowiązana do alimentacji?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie osobom, na których zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby wymagającej opieki. Siostrzenica, jako osoba nieobciążona tym obowiązkiem, nie spełnia przesłanki podmiotowej do przyznania świadczenia, nawet jeśli sprawuje faktyczną opiekę i zrezygnowała z pracy zarobkowej.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną ciotką. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca nie należy do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji wobec ciotki, a obowiązek ten spoczywa na siostrze ciotki. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 21 września 2021 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy T. z 23 lipca 2021r. nr [...] odmawiającą przyznania B. P. (dalej: skarżąca) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad ciotką M. K. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: Skarżąca wystąpiła z wnioskiem z 29 czerwca 2021 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną ciotką M. K. urodzoną w 1966 r. Organ I instancji wskazał, że M. K. legitymuje się orzeczeniem z 15.11.2017r. nr akt [...] Lekarza Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R., z którego wynika, że jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. Jednocześnie w orzeczeniu tym wskazano, że datą powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji jest wrzesień 2017r. M. K. jest osobą chorą [...] i wymaga stałej opieki, a pomoc tę świadczy jej siostrzenica B. P. i w związku z tym nie może podjąć zatrudnienia. P. M. K. jest panną, nie ma dzieci, jej rodzice nie żyją, ma jedną siostrę P. K. R. K. R. mieszka na tej samej posesji, co jej córka B. P., ze względu na stan zdrowia nie może sprawować opieki nad niepełnosprawną siostrą, nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. Organ I instancji nie kwestionował sprawowania przez Skarżącą opieki ale wskazał, że są osoby zobowiązane do zapewnienia opieki w pierwszej kolejności i taką opiekę są w stanie zapewnić. Organ I instancji podniósł również, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała w wieku określonym w art. 17 ust. 1b ustawy, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Od powyższej decyzji, Skarżąca wniosła odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji w całości oraz rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez ustalenie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 128 k.r.o. i art. 132 k.r.o. poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się skarżącej, faktycznie sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną, z uwagi na to, że opieka ta powinna być sprawowana przez osoby spokrewnione w linii prostej w pierwszym stopniu z osobą niepełnosprawną, podczas gdy funkcjonalna wykładnia ww. przepisów powinna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z 21 września 2021 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, mimo, że nie podzieliło w całości dokonanej przez organ I instancji oceny przesłanek w oparciu o które nastąpiła odmowa przyznania świadczenia. SKO nie podziela stanowiska Organu I instancji, że podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego może być art. 17 ust. 1b ustawy. W tej kwestii SKO odwołało się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, w którym Trybunał orzekł o niezgodności art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W związku z powyższym fakt powstania znacznej niepełnosprawności P. M. K. nie później niż do ukończenia 18 czy 25 roku życia nie może według SKO stanowić przesłanki odmowy świadczenia pielęgnacyjnego, SKO stwierdziło jednak, że wyrażona w tym zakresie ocena prawna pozostaje bez wpływu na wynik zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, bowiem organ I instancji prawidłowo wskazał na drugą negatywna przesłankę, a mianowicie na fakt, że są osoby zobowiązane do zapewnienia opieki w pierwszej kolejności i taką opiekę są w stanie zapewnić. Art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw z art. 17 ust. 1 a u.ś.r. przez odesłanie do przepisów ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, wskazuje krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji. Z woli ustawodawcy, nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja z zatrudnienia dla jej sprawowania, czy szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna, a osobą niepełnosprawną, wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Stosownie do art. 128 ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 k.r.o.). Przepis reguluje kolejność obowiązku alimentacyjnego spoczywającego na osobach spokrewnionych z uprawnionym w linii prostej i rodzeństwie. Zstępni w stosunku do uprawnionego do alimentacji to jego dzieci, wnuki, prawnuki, zaś wstępni to generacje starsze rodzice, dziadkowie. Każdy z krewnych tego samego stopnia jest, stosownie do swoich możliwości, osobiście zobowiązany wobec uprawnionego. W ocenie Kolegium stan faktyczny w sprawie nie budzi wątpliwości, Skarżąca jest spokrewniona z M. K., w linii bocznej w trzecim stopniu, a zatem nie jest osobą, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. SKO wskazało, że Trybunał Konstytucyjny badając konstytucyjność art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zanegował istnienia obowiązku alimentacyjnego jako przesłanki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Między innymi wyrokiem z 18.07.2008r. sygn. akt P 27/07 TK orzekł, że jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie zdolnej do pracy, obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnych członkiem rodziny. Na tle powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego ustawodawca znowelizował treść art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który to przepis wiąże uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego z obowiązkiem alimentacyjnym w rozumieniu kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. SKO wskazało też, że M. K. ma siostrę K. R., na której ciąży obowiązek alimentacyjny i która nie posiada stopnia niepełnosprawności. SKO stwierdziło, że sprawowanie opieki przez Skarżącą nad niepełnosprawną w znacznym stopniu ciotką nie może stanowić przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego wobec nieistnienia obowiązku alimentacyjnego. Na powyższą decyzję Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. Naruszenie prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy, tj: - art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez ich błędną interpretację i niezasadne uznanie, że siostrzenicy niepełnosprawnej M. K., rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki nad ciocią legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, - art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych i niezasadne uznanie, że siostrzenica niepełnosprawnej M. K. nie jest upoważniona do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad nią, ponieważ jej siostra żyje i to na niej spoczywa obowiązek alimentacyjny w stosunku do siostry. 2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnie, tj. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 par. 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i bezpodstawne przyjęcie, że siostra niepełnosprawnej P. K. R. jest w stanie się nią opiekować, gdyż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności podczas, gdy okoliczność ta nie została w ogóle zbadana i nie zostały w tym zakresie podjęte żadne działania zmierzające do ustalenia jej rzeczywistej sytuacji zdrowotnej. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego od 1.06.2021 r. na czas nieokreślony, zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2021 r., poz. 1598 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną ciotką M. K. Sąd uznał, że skarga nie podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja SKO w R. nie narusza przepisów prawa procesowego oraz materialnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.ś.r., która w art. 17 ust. 1-5 zawiera regulacje dotyczące przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r.: 1. Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ponadto stosownie do art. 17 ust. 1a u.ś.r. 1a. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wobec powyższego należy stwierdzić, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje jedynie wtedy, gdy są spełnione łącznie powyższe przesłanki. Bezspornym jest, że Skarżąca sprawuje bezpośrednią opiekę nad M. K. – swoją ciotką. Organy orzekające w sprawie stwierdziły, że istnieje związek pomiędzy rezygnacją przez Skarżącą z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad M. K. Nie budzi również wątpliwości, że Skarżąca jest spokrewniona z M. K. w linii bocznej, w trzecim stopniu, a zatem nie jest osobą o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Spór dotyczy zatem wykładni powołanego wyżej art. 17 u.ś.r. i stwierdzenia, czy osobie, której nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Zdaniem Sądu zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego są niezasadne. Wykładnia językowa art. 17 ust. 1 u.ś.r. jednoznacznie bowiem wskazuje, że do kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego nie wchodzą osoby, na których nie ciąży obowiązek alimentacyjny. Kwestie obowiązku alimentacyjnego uregulowane zostały w k.r.o. i te przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Prawodawca nie dopuszcza modyfikowania tego zbioru podmiotów poprzez jego rozszerzenie o osoby w przepisach k.r.o. nie wymienione, ale związane bliskimi więzami faktycznymi, czy też np. wchodzące do kręgu spadkobierców. Brak obowiązku alimentacyjnego pomiędzy wnioskodawcą i osobą, którą się ona opiekuje, wyklucza przyznanie wnioskowanego świadczenia. Niedopuszczalne byłoby stosowanie wykładni rozszerzającej i uzupełnianie zakresu podmiotowego osób uprawnionych. Takie działanie nosiłoby bowiem znamiona zabiegu prawotwórczego, niedozwolonego dla interpretatora tekstu prawnego, który co do zasady jedynie odtwarza normy prawne zawarte w tym tekście, a nie je tworzy lub rozbudowuje (por. wyrok WSA w Gliwicach z 24 maja 2018 r. IV SA/Gl 177/18). Należy wskazać, że wobec istotnych rozbieżności orzecznictwa w kwestii interpretacji art. 17 u.ś.r. dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad członkiem rodziny w sytuacji braku obowiązku alimentacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę siedmiu sędziów z 9 grudnia 2013 r. I OPS 5/13, stwierdzając, że: "osobie, którą nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r., nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych". W uzasadnieniu Sąd stwierdził m.in., że zarówno w pierwotnej wersji art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., nr 228, poz. 2255), jak i w toku kolejnych zmian tej ustawy, świadczenie to przysługiwało członkom rodziny, na których spoczywał w stosunku do osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny. Pierwotnie świadczenie to przysługiwało tylko w wypadku opieki sprawowanej przez rodziców lub opiekunów nad dzieckiem. Na skutek wyroków Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2008 r. P 27/07 (OTK ZU-A 2008, nr 6 poz. 107) i z 22 lipca 2008 r. P 41/07 (OTK ZU-A 2008, nr 6, poz. 109), którymi uznano za sprzeczne z Konstytucją RP pominięcie wśród osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego innych członków rodziny, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny, sprawujących opiekę nad niepełnoletnim, niesprawnym członkiem rodziny, a także nad innym członkiem rodziny wymagającym opieki ustawodawca rozszerzył krąg osób uprawnionych do tego świadczenia. W każdej jednak z kolejnych regulacji prawnych, przyjmowano wymóg, by osoba świadcząca opiekę była obciążona w stosunku do podopiecznego obowiązkiem alimentacyjnym. Ustawodawca uznawał więc, że jednym z warunków, od których zależy powstanie prawa do tego świadczenia było to, że opiekę wykonuje osoba obciążona wobec podopiecznego obowiązkiem alimentacyjnym i mimo wielokrotnych zmian ustawy o świadczeniach rodzinnych od warunku tego nie odstąpił. Sąd wywodził, że stosowanie do art. 128 k.r.o., obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi -art. 129 § 1 k.r.o. Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art. 129 § 2 k.r.o.). Poza tym zgodnie z art. 61(7) § 1 k.r.o., krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej. Tak więc krewnymi w linii prostej są zstępni i wstępni - zstępnym jest syn, wnuk, wstępnym - ojciec i dziadek, rodzeństwem zaś osoby mające choćby jednego wspólnego przodka. Powołana wyżej uchwała została podjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny na tle u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2013 r., natomiast aktualnie ustawa ta obowiązuje w brzmieniu znowelizowanym. Jednak zmianie nie uległ zapis uzależniający prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od istnienia obowiązku alimentacyjnego pomiędzy niepełnosprawnym a opiekunem, zamieszczony wcześniej w art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r., a obecnie w ust. 1 pkt 4 tego przepisu ustawy. Z tego tez względu wyrażony w powołanej uchwale z 9 grudnia 2013 r. pogląd prawny wraz z argumentacją na jego poparcie, zachowuje aktualność również w obecnym stanie prawnym. Należy powtórzyć, że Skarżąca, jako siostrzenica nie jest osobą zobowiązaną do alimentacji wobec jej ciotki. Warunkiem koniecznym ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w oparciu o art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest przynależność wnioskodawcy do kręgu osób obciążonych wobec osoby wymagającej opieki obowiązkiem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów k.r.o. Zatem brak obowiązku alimentacyjnego po stronie osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne na podstawie powołanych przepisów, stanowi negatywną przesłankę do przyznania takiego świadczenia. Skarżąca zatem nie wchodzi do określonego przepisami o charakterze iuris cogentis, kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, a kwalifikacji tej nie może zmienić okoliczność, że Skarżąca jest osobą bliską dla M. K. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organy administracji nie naruszyły przepisów u.ś.r. wskazanych w skardze. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że Skarżąca nie spełnia przesłanek wskazanych w u.ś.r. do przyznania wnioskowanego świadczenia. Zatem zarzuty naruszenia prawa materialnego są bezzasadne. W konkluzji należy stwierdzić także, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie i zaskarżona decyzja wraz z uzasadnieniem spełnia wymogi z art. 107 K.p.a. W sprawie nie jest kwestionowany fakt, iż siostra niepełnosprawnej ciotki nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. Zostały także prawidłowo zinterpretowane (o czym stwierdzono wyżej), mające zastosowanie w sprawie, przepisy u.ś.r. Ponadto Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego skargę należało uznać za bezzasadną, co obligowało Sąd do jej oddalenia – art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło