VIII SA/Wa 1025/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Z. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. biorąc za podstawę art. 138 § 1 w związku z art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako Kpa) po rozpoznaniu zażalenia Z. L. na postanowienie Starosty S. z dnia [...] czerwca 2011 roku, nr [...], w sprawie odmowy wznowienia postępowania scaleniowego we wsi G. P., gmina J. zakończonego decyzją Wojewody R. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1979 roku w części dotyczącej przekazanego przez M. i P. małżonków L. gospodarstwa rolnego na własność państwa w zamian za rentę i spłaty pieniężne, położonego we wsi G. P., oznaczonego numerami działek -[...], [...],[...],[...],[...] i [...] o pow. [...] ha - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podstawą wydania postanowienia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 roku Starosta S. odmówił wznowienia postępowania scaleniowego we wsi G. P. - zakończonego ostateczną decyzją Wojewody R. nr [...] w części dotyczącej przekazanego przez M. i P. małżonków L. gospodarstwa rolnego na własność państwa w zamian za rentę i spłaty pieniężne, położonego we wsi G. P. o powierzchni [...] ha. Organ I Instancji wskazał, że zgodnie z art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Decyzja, co do której wznowienia postępowania żądał Z. L. została wydana [...] sierpnia 1979 roku. Następnie organ wskazał, że skarżący już w 1998 roku znał treść tej decyzji, skoro na jego wniosek toczyła się sprawa o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Z tego względu w ocenie organu wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 1979 r. został złożony z uchybieniem ustawowego terminu z art. 148 Kpa. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę wskazał, że wniosek Z. L. jako okoliczność stanowiącą podstawę wznowienia postępowania scaleniowego wskazał, że organ rozpoznając sprawę nie uwzględnił w postępowaniu decyzji Naczelnika Gminy J. z dnia [...] sierpnia 1977 r. W związku z tym w ocenie organu odwoławczego należało ustalić kiedy skarżący dowiedział się o decyzji, na którą powołał się we wniosku o wznowienie postępowania. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy wskazał, że błędne jest stanowisko Starosty S., iż skarżący nie uchybił terminowi, bowiem od wielu lat znał treść decyzji Wojewody R. z [...] sierpnia 1979 r. Istotnym ustaleniem jest to, kiedy dowiedział się o decyzji Naczelnika Gminy J. z dnia [...] sierpnia 1977 r. Na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, organ zauważył, że skarżący wiedział o istnieniu decyzji z [...] sierpnia 1977 r. również w 1998 r., bowiem między innymi na tę decyzję powoływał się w uzasadnieniu pisma z dnia [...] października 1998 r. kierowanego do Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Tak więc już w 1998 r. znana mu była podstawa wznowieniowa. Z tego względu złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu [...] września 2009 r. nastąpiło z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148 § 1 Kpa. Organ odwoławczy uznał, że postanowienie odmawiające wznowienia postępowania należy uznać za zasadne, aczkolwiek z innej przyczyny niż wskazał w uzasadnieniu organ I Instancji. Skargę na postanowienie organu odwoławczego wniósł Z. L.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błędne ustalenia faktyczne, co spowodowało naruszenie prawa poprzez błędną wykładnię przepisu art. 146 Kpa. W uzasadnieniu skargi podnosił, że postępowanie administracyjne w przedmiocie scalenia było prowadzone z naruszeniem prawa. Strony nie były informowane o jego przebiegu. Wskazywał, że dotychczas nie znana jest mu decyzja Wojewody R. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1979 r. Zdaniem skarżącego z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że rodzice faktycznie decydowali o losach działki rolnej i działki siedliskowej. Skarżący uważa, że działka siedliskowa nie powinna być zapisana innemu właścicielowi. Decyzja Naczelnika Gminy w J. z dnia [...] sierpnia 1979 r. nigdy nie została zmieniona. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Na wstępie należy zaznaczyć, iż postępowanie administracyjne, będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Skarżący domagał się wznowienia postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Gminy w J. z dnia [...] sierpnia 1977 r. o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego należącego do rodziców skarżącego, co wprost wynika z pisma strony z dnia [...] czerwca 2010 r. i na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, korygując w tym zakresie ustalenia organu I instancji. W punkcie wyjścia rozważań wskazać należy, iż w myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji zachodzi w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy (por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 295 i nast. wraz z cytowaną tam literaturą). Należy jednak zastrzec, co istotne w przedmiotowej sprawie, iż samo wniesienie podania o wznowienie postępowania przez stronę nie wszczyna automatycznie postępowania. O wznowieniu bądź odmowie wznowienia postępowania rozstrzyga bowiem, stosownie do art. 149 Kpa, właściwy organ. Podanie takie uruchamia jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania. Organ po otrzymaniu podania jest zatem zobligowany do ustalenia, czy wniesione zostało przez uprawniony podmiot, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji istotnie istniejącej w obrocie prawnym oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wznowieniowych. Oprócz ustalenia czy nie zachodzi niedopuszczalność wznowienia w owej wstępnej fazie rozpatrywania podania organ administracji ma obowiązek badać również kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu. Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa) - por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 1 września 2000 r. sygn. akt III SA 2304/99, ONSA 2001/4/179. Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 3 Kpa może zatem nastąpić z trzech następujących przyczyn: podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną; podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu; w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 Kpa. Podkreślić jednak należy, iż wskazanie podstawy wznowienia postępowania nie polega wyłącznie na wskazaniu odpowiedniego przepisu, lecz na przywołaniu okoliczności faktycznych odpowiadających wskazanej podstawie wznowienia. Zgodnie z treścią art. 148 § 2 Kpa termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania liczy się od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. Przy czym zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2009 r., II OSK 714/08, LEX nr 574438). Pamiętać przy tym należy, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co może mieć miejsce dopiero po jej doręczaniu (patrz wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2010 r., II OSK 1296/09, LEX nr 746450 ). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, iż w niniejszej sprawie skarżący posiadał wiedzę o istnieniu decyzji Naczelnika Gminy w J. z dnia [...] sierpnia 1977 r. już w 1998 r. bowiem na tę decyzję powoływał się w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] października 1998 r. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Ta z kolei decyzja była przedmiotem skargi Z. L. do Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 19 maca 1999 r. sygn. akt II SA 1659/98 znajdujący się w aktach sprawy). Przyjąć zatem należy, że skarżący składając wniosek o wznowienie postępowania w styczniu 2011 r. uczynił to po upływie trzynastu lat od daty, kiedy dowiedział się o decyzji Naczelnika Gminy J.. Oznacza to, iż wnosząc podanie o wznowienie postępowania skarżący przekroczył termin jednego miesiąca liczony od daty, w której dowiedział się o decyzji. Powołany natomiast w skardze zarzut błędnej wykładni art. 146 Kpa jest nie tylko niezasadny, ale i niezrozumiały. Przepis ten wprowadza bowiem dwie przesłanki negatywne, ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie do wznowienia postępowania w ogóle nie doszło z przyczyn, o których wyżej była mowa. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.