VIII SA/Wa 1039/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu D. J. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 grudnia 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1039/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty spłaty kwoty nienależnie pobranych płatności postanawia: zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przyznaje D. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskiem z [...] grudnia 2015 r. (data nadania formularza) D. J. (dalej: skarżąca) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada dochodu. Oświadczyła, iż nie posiada żadnych oszczędności, jako majątek nieruchomy podała dom o powierzchni [...] m2 (jedna izba czynna, reszta zawalona) oraz gospodarstwo rolne – odłogowane o powierzchni [...] ha fizycznego, co stanowi [...] ha przeliczeniowego. Majątku ruchomego nie określiła. Podała także, iż opłaty za media wynoszą ponad [...] zł, a koszty leczenia do [...] zł miesięczne. Pismem z 14 grudnia 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1) wskazanie i udokumentowanie (odcinek renty, emerytury, zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, dochodu z gospodarstwa rolnego itp.) wszystkich źródeł utrzymania skarżącej i ich wysokości; 2) wyjaśnienie, kto ponosi koszty utrzymania skarżącej, czy korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej; 3) złożenie wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie sześć miesięcy; 4) udokumentowanie wydatków na bieżące utrzymanie (dowody opłat za gaz, energię, wodę itp.). W odpowiedzi na powyższe skarżąca złożyła pismo, w którym oświadczyła, iż jest utrzymywana przez opiekę społeczną, nie posiada renty, emerytury, wyciągów z rachunków bankowych, wodę ma swoją, a gaz z butli. Jednocześnie złożyła pięć odcinków opłat za energię elektryczną oraz zaświadczenie o dochodzie z gospodarstwa rolnego. Postanowieniem z 29 grudnia 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1039/15, referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z 8 stycznia 2016 r. (data nadania) skarżąca skutecznie wniosła sprzeciw na powołane postanowienie, ponownie wnosząc o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uzupełniając na wezwanie Sądu złożony środek zaskarżenia w dniu 12 lutego 2016 r. (data nadania) złożyła pismo, w którym wyjaśniła, iż zużywa 1 butlę gazu miesięcznie, ceny butli są różne i wynoszą od 48 do 52 zł. Podała, iż obecnie jej sytuacja jest trudna, ma złamaną rękę w dwóch miejscach i założony gips. Jej warunki mieszkaniowe są złe, na co przedstawiła zdjęcia. Skarżąca przedstawiła także kserokopię zaświadczenia Gminnego Ośrodka pomocy Społecznej w C. z [...] stycznia 2016 r., znak [...], z którego wynika, że od [...] października 2014 r. pobiera z pomocy społecznej zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej w miesięcznej wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2012 r. na podstawie art. 2 w związku z art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6–8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z regulacji art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724), bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, że skarżąca jest osobą ubogą z niewielkim dochodem w postaci zasiłku stałego, jaki uzyskuje z pomocy społecznej ([...] zł). Powyższa okoliczność, jak również aktualny stan zdrowia skarżącej, w ocenie Sądu, uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.