VIII SA/Wa 1042/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-29
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Artur Kot, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu pierwszej instancji w sprawie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych weszła do obrotu prawnego, jeśli została doręczona osobie nieposiadającej ważnego pełnomocnictwa?Ratio decidendi
Decyzja organu pierwszej instancji nie weszła do obrotu prawnego, ponieważ została doręczona osobie, która nie posiadała ważnego pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej. Brak ważnego pełnomocnictwa skutkuje naruszeniem prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, a w konsekwencji odwołanie od takiej decyzji powinno zostać uznane za niedopuszczalne.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy decyzję Kierownika ARiMR o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, uznając, że wniosek transferowy został złożony po zakończeniu postępowania dla poprzedniego producenta. Organ drugiej instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając zarzut braku doręczenia decyzji za chybiony, gdyż decyzja została doręczona osobie posiadającej pełnomocnictwo. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, w tym brak doręczenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
1. [...] sp. z o. o. z siedzibą w B. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") pismem z [...] września 2011 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd") skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ drugiej instancji") z [...] sierpnia 2011 r. (nr [...]). Dyrektor ARiMR utrzymał bowiem w mocy decyzję nr [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ pierwszej instancji") z [...] lutego 2011 r. o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2007 z wniosku transferowego o przejęcie płatności.
2.1. Organ pierwszej instancji wydał przedmiotową decyzję na skutek złożonego przez Spółkę [...] maja 2010 r. wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2007. Skarżąca do wniosku dołączyła odrębne umowy zawarte [...] maja 2010 r. z [...] s. c. i [...] s. c., dotyczące przejęcia działek ewidencyjnych. Z umów tych wynika, że skarżąca zamierza kontynuować realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach. Zdaniem Kierownika ARiMR, składając wniosek o przyznanie powyższych płatności Spółka nie wypełniła wszystkich kryteriów określonych w § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.; dalej: "rozporządzenie PRŚ"). Kluczową kwestią w sprawie jest zaś fakt, iż tzw. wniosek transferowy, dotyczący przejęcia płatności po producencie przekazującym działki rolne ([...] s.c.), został złożony po wydaniu dla producenta [...] grudnia 2009 r. decyzji (nr [...]) o umorzeniu postępowania administracyjnego w całości. Organ I instancji uznał, że postępowanie prowadzone na wniosek spółki cywilnej zostało zakończone. A zatem nie została przez Spółkę spełniona przesłanka określona w § 14 ust. 1 rozporządzenia PRŚ z 20 lipca 2004 r.
Jako podstawę materialnoprawną swojej decyzji Kierownik ARiMR wskazał przepis art. 5 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 11 ust. 1 rozporządzenia PRŚ i art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "K.p.a.").
2.2. W odwołaniu od decyzji Kierownika ARiMR Spółka wniosła o jej uchylenie. Wskazała, iż decyzja ta nie została jej doręczona, gdyż W. K. nie jest osobą wskazaną w EP (systemie ewidencji producentów) jako pełnomocnik Spółki.
2.3. Dyrektor ARiMR po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powtórzył, iż w sprawie dotyczącej realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za 2007 r. przekazującego (tj. [...] s.c.) organ wydał za ten rok decyzję [...] grudnia 2009 r. Uznał zatem, że skoro przekazujący otrzymał decyzję w sprawie za rok 2007, to tym samym postępowanie za ten rok na etapie organu pierwszej instancji zostało zakończone. Dlatego też, zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia PRŚ, przeniesienie zobowiązania nie było skuteczne. Podniósł nadto, że przejęte działki będą uwzględnione do płatności w kolejnym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego.
2.4. Organ drugiej instancji uznał zarzut dotyczący braku doręczenia decyzji Spółce za chybiony. Wskazał, że stosownie do pełnomocnictwa z [...] lutego 2010 r. udzielonego przez P. M. (prezesa zarządu skarżącej), W. K. został upoważniony do występowania w imieniu Spółki całkowicie oraz według uznania pełnomocnika. Zauważył, że w złożonym wniosku o wpis do ewidencji producentów, jako pełnomocnik Spółki wskazany został P. M., jednakże jako Prezes Zarządu Spółki wskazał on inną osobę, która reprezentuje interesy Spółki. Dyrektor ARiMR stwierdził że pełnomocnictwo dla W. K. zostało wycofane [...] kwietnia 2011 r. Tym samym, decyzja organu pierwszej instancji doręczona temu pełnomocnikowi skarżącej (W. K.) [...] lutego 2011 r., czyli w okresie obowiązywania przedmiotowego pełnomocnictwa, weszła do obrotu prawnego.
3.1. W skardze na decyzję Dyrektora ARiMR Spółka wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, gdyż jej zdaniem naruszają one obowiązujące prawo.
3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie. Powtórzył dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie.
4. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest przy tym według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu może nastąpić wówczas, gdy zostanie spełniona przynajmniej jedna z przesłanek wskazanych w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
5.1. W pierwszej kolejności odnieść należy się do najdalej posuniętego zarzutu skarżącej dotyczącego braku doręczenia Spółce decyzji Kierownika ARiMR z [...] lutego 2011 r. Zdaniem Sądu, zarzut ten jest zasadny. Organy nie wyjaśniły bowiem w jakich okolicznościach do akt niniejszej sprawy została dołączona kopia dokumentu pełnomocnictwa z [...] lutego 2010 r. Jeżeli bowiem W. K. nie był osobą uprawnioną do występowania w imieniu Spółki, to decyzja organu pierwszej instancji nie weszła do obrotu prawnego. W konsekwencji, obowiązkiem organu odwoławczego byłoby w takiej sytuacji stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, zgodnie z art. 134 K.p.a.
Posłużenie się przez organ pełnomocnictwem złożonym na potrzeby innego postępowania, choćby swym zakresem obejmowało ono przedmiot postępowania, do którego akt nie zostało załączone, a następnie procedowanie z udziałem "rzekomego pełnomocnika", naraża organ na zarzut pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2008 r., II FSK 128/08; Lex nr 360005).
Zdaniem Sądu, organy obu instancji pochopnie uznały, na podstawie kopii dokumentu pełnomocnictwa z [...] lutego 2010 r., że W. K. był osobą uprawnioną do działania w imieniu Spółki także w trakcie niniejszego postępowania administracyjnego. Pomijając fakt, że organy nie wyjaśniły w jakich okolicznościach oraz przez kogo została dołączona do akt administracyjnych kopia pełnomocnictwa, to nie odpowiada ona wymogom art. 33 § 3 K.p.a. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2010 r. Z treści tego przepisu wynika, że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.
Sąd zauważa, że z akt administracyjnych niniejszej sprawy nie wynika, w jaki sposób znalazła się w nich kopia pełnomocnictwa z [...] lutego 2010 r., kto ją dołączył i na jakim etapie postępowania administracyjnego. Uchybienie to może zostać konwalidowane, ale w świetle argumentacji skarżącej, obowiązkiem organu odwoławczego będzie wyjaśnienie zakresu tegoż pełnomocnictwa udzielonego W. K.. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany będzie zatem ustalić, w jakich okolicznościach została dołączona do akt sprawy przedmiotowa kopia dokumentu pełnomocnictwa. Jeżeli nie została złożona do akt niniejszej sprawy przez skarżącą lub jej rzekomego pełnomocnika, to nie stanowiła podstawy dla W. K. do działania w imieniu Spółki. Tym bardziej, że kopia pełnomocnictwa nie odpowiada regulacji z art. 33 § 3 K.p.a. Organy bezpodstawnie pominęły ten przepis w swoich rozważaniach. Nie wezwały nadto rzekomego pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków dokumentu pełnomocnictwa.
Jeżeli decyzja Kierownika ARiMR nie została doręczona skarżącej i nie weszła do obrotu prawnego, to odwołanie od tej decyzji należy uznać za niedopuszczalne. Uchybienie powyższe może zostać konwalidowane, jeżeli Spółka jednoznacznie potwierdzi umocowanie W. K. do działania w jej imieniu na etapie postępowania administracyjnego, czyli także w dniu doręczenia decyzji Kierownika ARiMR, a nadto Spółka (jej pełnomocnik) dołączy do akt sprawy oryginał lub odpis dokumentu pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 33 § 3 K.p.a.
5.2. W związku z powyższym, za przedwczesne należy uznać odnoszenie się przez Sąd do innych kwestii dotyczących legalności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Tym bardziej, że skarga nie została uzasadniona przez jej autora. Warto jedynie dodać, że tut. Sąd nie podziela poglądu organów, iż postępowanie zostało zakończone, skoro decyzje wydane dla [...] s. c. zostały uchylone przez Sąd wyrokiem z 20 grudnia 2010 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 676/10), a postępowanie sądowoadministracyjne jest w toku. W takiej sytuacji właściwy organ obowiązany był i będzie rozważyć zasadność zawieszenia postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy uzależnione jest bowiem od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 134 § 1, art. 135 oraz art. 152 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. Sąd nie orzekał
o zwrocie kosztów postępowania sądowego, gdyż skarżąca nie złożyła stosownego wniosku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło