VIII SA/Wa 105/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. G. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z 30 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek J. G. (dalej: "skarżąca") o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] (dalej: "Dyrektor IS") z [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Powyższe orzeczenie wraz z uzasadnieniem zostało prawidłowo doręczone skarżącej [...] października 2013 r. Zatem termin do wniesienia zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie upłynął [...] października 2013 r. Pismem z [...] października 2013 r. skarżąca wystąpiła zaś z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podał, że doręczenie nastąpiło w trakcie przebywania przez skarżącą na zwolnieniu lekarskim (w okresie od [...] września 2013 r. do [...] października 2013 r.), spowodowanym jej chorobą. Stwierdził przy tym, że brak jest jej zawinienia w uchybieniu terminu do dokonania czynności, gdyż w tym czasie była ona w sposób trwały unieruchomiona w miejscu zamieszkania. Stan ten spowodowały powikłania zdrowotne występujące po przebytym [...] lipca 2013 r. zabiegu chirurgicznym. W konsekwencji, zdaniem pełnomocnika, dolegliwości bólowe uniemożliwiły skarżącej sporządzenie we właściwym terminie zażalenia. Nadto z przyczyn od niej niezależnych nie mogła liczyć na pomoc innych członków rodziny i sąsiadów. Dopiero gdy stan zdrowia skarżącej uległ polepszeniu (co nastąpiło [...] października 2013 r.), wówczas ustanowiła ona profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. Zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a."), zdaniem pełnomocnika skarżącej został zachowany. Do wniosku załączono stosowną kopię zwolnienia lekarskiego z [...] września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia został złożony w terminie, gdyż zgodnie z zaświadczeniem lekarskim przyczyna uchybienia terminu ustała [...] października 2013 r. Od tej daty rozpoczął się zatem bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 86 § 1 u.p.p.s.a., sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 1 i § 4 u.p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zgodnie z art. 87 § 2 powołanej ustawy, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie aby wiosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, określają przepisy § 1-4 art. 87 u.p.p.s.a. Są nimi: - wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, - uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu, - powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego, - równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie ( art. 87 § 4 ) . W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że zawarta w art. 86 § 1 u.p.p.s.a. przesłanka braku winy, warunkująca pozytywne rozpoznanie wniosku, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były przez niego nie do przewidzenia i nie do usunięcia. Kierunek wykładni sądowej tego przepisu wskazuje, że winę wykluczają przeszkody, których wnioskodawca nie był w stanie przewidzieć, ani im zapobiec. A contrario, negatywnej przesłanki zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia terminu, należy upatrywać w zaniechaniu przez wnioskodawcę tym wszystkim czynnościom, które przy dołożeniu przez niego należytej staranności, zapobiegłyby konsekwencjom, jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Literatura i orzecznictwo, do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych, zaliczają przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. W orzecznictwie przyjmuje się nadto, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w ujęciu art. 86 § 1 u.p.p.s.a. zalicza się między innymi chorobę, ale nie każdą, a wyłącznie taką, która miała nagły i obłożny charakter i nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą. Konieczne przy tym jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia strony na niemożność działania. Podkreśla się nadto, że zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu. Niekoniecznie bowiem, musi wykluczać ono możliwość dokonania czynności procesowych przez stronę (zob. wyrok NSA z 1 marca 1999 r. sygn. akt II SA 45/99, Lex nr 46785; postanowienie NSA z 6 listopada 2007 r. sygn. akt II OZ 1070/07 oraz postanowienia NSA z 20 marca 2013 r., stgn. akt I GZ 49/13 i z 19 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 110/13 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto przyjmuje się, że uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku Mając na względzie powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie załugiwał na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do dokonania wskazanej czynności procesowej. W szczególności nie wykazała, że jej choroba uniemożliwiła jej wyręczenie się inną osobą w celu dokonania czynności w przewidzianym przez ustawę terminie lub też, że jej stan zdrowia miał wpływ na niemożność działania w jakimkolwiek zakresie. Jak wynika bowiem z załączonego do wniosku zwolnienia lekarskiego (zob. k. [...] akt sądowych), skarżąca w czasie niezdolności do pracy mogła chodzić. Pozostaje to w sprzeczności z twierdzeniem zawartym we wniosku, jakoby w tym czasie pozostawała ona "w sposób trwały unieruchomiona w miejscu zamieszkania". Skarżąca w pierwszym dniu zdolności do pracy, tj. [...] października 2013 r. mogła już poruszać się i ustanowiła pełnomocnika w sprawie. Zdaniem Sądu, ocena całokształtu okoliczności sprawy nie uzasadnia wniosku, że choroba skarżącej miała na tyle trwały i nieprzerwany charakter, że uniemożliwiła jej podjęcie stosownych działań w celu zapobieżenia negatywnym konsekwencjom związanym z naruszeniem terminu do wniesienia zażalenia. W tym dokonania przedmiotowej czynności we własnym zakresie lub ustanowienia pełnomocnika. Dodać warto, że skarżąca uchybiła także innym terminom ustanowionym w sprawie dla dokonania poszczególnych czynności. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.