I GZ 49/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 591/11 w zakresie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. K i W. K. wspólników "[...] [...]" spółki cywilnej w P. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 591/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił [...] przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że postanowieniem z dnia 21 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. (data nadania k. 139 akt sądowych) strona wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wyjaśniając, że ze względu na stan zdrowia nie była w stanie zająć się prowadzeniem swoich spraw. Jednocześnie dołączyła dowód uiszczenia wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przywrócił [...] termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Sąd uznał, że okoliczności niniejszej sprawy wskazują, iż opóźnienie w dochowaniu terminu nie miało charakteru zawinionego w rozumieniu art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), gdyż istniały obiektywne przeszkody – w postaci ciężkiej choroby - do uiszczenia należnego wpisu w ustawowym terminie, a brak zachowania terminu nie był następstwem wadliwego postępowania skarżącej. Na skutek zażalenia Dyrektora Izby Celnej w Ł., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 listopada 2012 r. sygn. akt I GZ 324/12 uchylił postanowienie Sądu I instancji z 13 września 2012 r., i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Zaskarżonym postanowieniem z 28 grudnia 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił [...] przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Sąd podkreślił, że w następstwie ponownej oceny wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego Sąd doszedł do wniosku, iż przedstawiona przez stronę argumentacja nie może stanowić pozytywnej przesłanki, pozwalającej na przywrócenie terminu. Nie można uznać za wystarczającą okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu w postaci zaświadczenia lekarskiego, skoro zostało ustalone, że w tym czasie skarżąca czynnie uczestniczyła w postępowaniach w innych sprawach składając zażalenia oraz skargi na decyzję organu. Aktywne uczestnictwo skarżącej w innych postępowaniach świadczy o tym, że była ona zdolna do podejmowania czynności procesowych, a więc i do uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Sąd wskazał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu rzeczywiście zaistniały. Ponadto skarżąca mogła uiścić wpis korzystając z pomocy innych osób, w tym wspólnika [...]. Zażalenie na to postanowienie złożyła [...]. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca ponowiła dotychczasową argumentację wywodząc, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, gdyż z uwagi na stan zdrowia nie była w stanie podejmować czynności procesowych w tym uiszczenia wpisu od skargi. Zwróciła uwagę, że przywrócenie terminu wymaga jedynie uprawdopodobnienia, a nie dowodzenia braku winy w opóźnieniu. Pismem z [...] stycznia 2013 r., skarżąca wniosła o załączenie do akt sprawy zaświadczenia o prawie do zasiłku/świadczenia rehabilitacyjnego oraz dwóch zaświadczeń lekarskich nr [...] oraz [...]wystawionych przez lekarza sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Przepisy art. 86 § 1 zd. 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. przewidują bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi odpowiada prawu. Przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162, publ. Mon. Prawn. 2003/8/340 i z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 997/10, LEX nr 742241). Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić wyjątkowo i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11, LEX nr 821331 i z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 459/10, LEX nr 741449). W świetle przedstawionych uwag stwierdzić należało, że powołane przez stronę okoliczności nie uprawdopodobniały braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia skargi. Skarżąca wywodziła, że nie uiszczenie, w zakreślonym terminie, wpisu od skargi było spowodowane ciężką chorobą, która wykluczała podejmowanie przez nią jakichkolwiek działań procesowych, a tym samym dbałość o własne sprawy. Podkreślenia wymaga, że choroba nie stanowi samodzielnej przesłanki przywrócenia terminu, w tym sensie, że musi ona stanowić przeszkodę w podjęciu czynności procesowej, której przy dołożeniu należytej staranności nie dało się usunąć (por. np. postanowienia NSA: z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 643/11 i z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 858/11). Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia strony na niemożność działania. Usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie mogła zatem stanowić argumentacja ograniczająca się do stwierdzenia, że strona była ciężko chora i pozostawała pod opieką lekarzy różnych specjalności (psychiatry, endokrynologa, neurologa i ginekologa). O braku możliwości podejmowania czynności procesowych w trakcie choroby nie mogła przy tym świadczyć przedstawiona przez skarżącą dokumentacja medyczna, na którą składały się w istocie wyniki badań: ambulatoryjnych, ultrasonograficznych, czy biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (z dnia [...] stycznia 2012 r.). Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że sam fakt wykonywania badań medycznych nie dawał podstawy do twierdzenia, że w określonym okresie strona z przyczyn od niej niezależnych nie mogła wnieść skargi. Uzasadnienia dla takiego wniosku nie mógł również stanowić fakt pobierania przez skarżącą zasiłku chorobowego. Okoliczność ta nie przesądzała bowiem, że skarżąca była pozbawiona możliwości działania. Tym bardziej, że z akt sprawy wynika, iż w czasie pobierania zasiłku chorobowego strona podejmowała czynności procesowe, aktywnie uczestnicząc w postępowaniu, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego bez wpływu na prezentowaną ocenę pozostawało przy tym nadesłane przez stronę zaświadczenia lekarskie, które po pierwsze zostało sporządzone po upływie niemalże półtora roku od wniesienia skargi (zaświadczenia z dnia [...] stycznia 2013 r., oraz z [...] lutego 2013 r.), a po drugie zawierały jedynie hipotetyczne stwierdzenie, że istnieje możliwość ograniczonej możliwości uczestniczenia strony w podejmowaniu czynności procesowych w okresie (odpowiednio [...] stycznia 2012 r., do [...] marca 2012 r., oraz [...] sierpnia 2012 r., do [...] grudnia 2012 r.). W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia wniesionego w niniejszej sprawie. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.