VIII SA/Wa 1056/14
PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna w likwidacji, która twierdzi, że nie dysponuje żadnym majątkiem, a jej wspólnicy również nie mają możliwości poniesienia kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Spółka jawna w likwidacji nie została zwolniona z kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała, że ona ani jej wspólnicy nie posiadają środków na ich pokrycie. Sąd uznał, że sytuacja finansowa wspólników, którzy odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki, musi być brana pod uwagę. Fakt, że wspólnicy ponoszą inne zobowiązania, a spółka prowadziła znaczącą działalność gospodarczą, wskazuje na istnienie środków finansowych, które nie zostały ujawnione we wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna w likwidacji złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, twierdząc, że nie dysponuje żadnym majątkiem, a jej wspólnicy również nie mają możliwości poniesienia kosztów. Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co zostało zaskarżone sprzeciwem. Spółka podniosła zarzuty wadliwej oceny jej wniosku, załączając dowody wpłat na poczet kosztów sądowych oraz dokumenty finansowe.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku "[...]" B. Spółka jawna w likwidacji z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" B. Spółka jawna w likwidacji z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu (PPPr) "[...]" B. Spółka jawna w likwidacji z siedzibą w G. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") po raz kolejny wystąpiła w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Likwidator oświadczył, że Spółka od [...] maja 2010 r. nie dysponuje żadnym majątkiem.
Starszy referendarz sądowy postanowieniem z 17 czerwca 2016 r. odmówił skarżącej (po raz czwarty) przyznania prawa pomocy, gdyż nie wykazała, że Spółka
lub jej wspólnicy nie mają możliwości poniesienia kosztów sądowych ([...] zł od skargi kasacyjnej, jeżeli zostanie złożona), a jej kolejny wniosek nie odbiega w swej treści
od uprzednio składanych wniosków o przyznanie prawa pomocy, które nie zasługiwały na uwzględnienie.
Spółka prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego. Postawiła zarzuty wadliwej oceny informacji zawartych w jej wniosku
o przyznanie prawa pomocy. Likwidator powtórzył, że Spółka nie posiada żadnego majątku. Wspólnicy także nie posiadają możliwości partycypowania w kosztach sądowych. Prowadzona jest też egzekucja z emerytury jednego ze wspólników (B. B.). Do sprzeciwu załączył kopie potwierdzenia przelewu bankowego dokonanego [...] lipca 2016 r. ([...] zł) na poczet kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a także bilans Spółki oraz rachunek zysków i strat za 2009r.
Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "uppsa"), w brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r., wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 i art. 245 § 1 uppsa właściwy sąd administracyjny może
na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2 uppsa). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 uppsa, przyznanie prawa pomocy spółce jawnej w zakresie całkowitym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Dokonywana ocena zasadności zwolnienia od kosztów sądowych podmiotu gospodarczego, w tym przypadku spółki osobowej, bo taką jest spółka jawna, nie może odbywać się w oderwaniu od oceny sytuacji finansowej wspólników tejże spółki, zgodnie z art. 22 § 2 Kodeksu spółek handlowych. Z przepisu tego wynika, że każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki jawnej bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Tym samym jest to odpowiedzialność o charakterze odpowiedzialności osobistej, nieograniczonej, solidarnej i subsydiarnej. Również zgodnie z art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej, niebędący akcjonariuszem, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki
i wspólników, wynikające z działalności spółki.
Zdaniem Sądu, nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie Spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Spółka nie wykazała, że wystąpiły okoliczności faktyczne lub (i) prawne uzasadniające zmianę stanowiska Sądu, który już czterokrotnie odmawiał jej przyznania prawa pomocy. Dodać należy, że deklarowany brak majątku i trudności finansowe wspólników nie stanowiły przeszkody do uiszczenia zarówno wpisu od skargi ([...] zł), jak i pozostałych kosztów sądowych w niniejszej sprawie (opłata kancelaryjna i kopia przelewu bankowego w wysokości [...]zł na poczet kosztów sądowych w niniejszej sprawie) pomimo tego, że skarżąca wskazywała na brak możliwości poniesienia jakiegokolwiek wydatku. Wspólniczki spłacają zobowiązania prywatnoprawne nie tylko swoje, ale także męża jednej z nich 9zob. k. 216 akt sprawy). Takie działanie w ocenie Sądu uzasadnia wniosek, że Spółka nie wskazała swoich realnych możliwości płatniczych, jak również, że jej sytuacja finansowa nie jest na tyle zła, jak podnosi likwidator, bądź też wspólnicy posiadają środki finansowe, których nie ujawnili na etapie wniosku o przyznanie prawa pomocy, pochodzące przykładowo
z prowadzonej uprzednio działalności gospodarczej znacznych rozmiarów. Okoliczność ta, podobnie jak i argumentacja likwidatora dotycząca pomocy finansowej udzielanej przez B. B. córce N. (wspólnicy Spółki), która urodziła dziecko, świadczy
o tym, że jeden ze wspólników posiada możliwość partycypowania w kosztach sądowych w niniejszej sprawie. Fakt, że Spółka pozostaje w likwidacji, nie ma wpływu na wynik sprawy. Podobnie jak i urodzenie dziecka przez jednego ze wspólników, który może korzystać w związku z tym ze stosownej pomocy finansowej ze środków publicznych. Powtórzenia wymaga, że Spółka prowadziła znacznych rozmiarów działalność gospodarczą, między innymi w zakresie obrotu paliwami.
W świetle art. 165 uppsa, sąd jest zobowiązany do porównania wniosku złożonego pierwotnie i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z powtórnym wnioskiem. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści od uprzednio wydanego. Złożenie
przez stronę kolejnego wniosku w przedmiocie prawa pomocy nie obliguje sądu
do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 uppsa. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie,
czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienia NSA z 30 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 672/14 oraz II FZ 673/14; dostępne w internetowej bazie orzeczeń
pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała,
że wystąpiły okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska, a w konsekwencji przyznanie skarżącej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 i art. 260 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło