VIII SA/Wa 106/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi E. C.– G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącej E. C. – G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z [...] listopada 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy") stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Ś. Urzędu Celno – Skarbowego w K. (dalej: "Naczelnik UCS", "organ I instancji") z [...] sierpnia 2017 r. określającej E. C. – G. (dalej: "skarżąca") zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor IAS wskazał art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017, poz. 201 ze zm.; dalej: "Op"). Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor IAS wskazał, że decyzja wymiarowa Naczelnika UCS, od której skarżąca wniosła odwołanie, zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia. Przesyłka listowa zawierająca przedmiotową decyzję została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej [...] sierpnia 2017 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru ww. przesyłki. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Op, upłynął z dniem [...] września 2017 r. Skarżąca złożyła zaś odwołanie od decyzji wymiarowej organu I instancji w dniu [...] września 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a zatem z przekroczeniem terminu do dokonania tej czynności. Nie złożyła przy tym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wystąpiły zatem podstawy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 Op). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie organu odwoławczego, wnosząc o jego uchylenie, skarżąca postawiła zarzuty naruszenia: - art. 228 § 1 pkt 2 Op w związku z art. 223 § 2 pkt 1 Op poprzez nieuzasadnione zastosowanie tego przepisu przez organ odwoławczy w sytuacji, gdy skarżąca odwołanie wniosła w ustawowym terminie; - art. 122 oraz art. 121 Op poprzez tolerowanie przez organ odwoławczy niepodjęcia niezbędnych działań przez organ I instancji w celu dokładnego wyjaśnienia daty nadania odwołania przez skarżącą, co doprowadziło do błędnych tez w arkuszu odwoławczym i skutkuje prowadzeniem postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów; - art. 125 § 1 Op poprzez wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sytuacji, kiedy w świetle zgromadzonych dowodów jest ono stanowczo przedwczesne, a jego wydanie w sposób istotny bezzasadnie wydłuża postępowanie; - art. 125 § 2 Op w związku z art. 121 Op poprzez załatwienie sprawy pro forma, tj. dla pozoru, w sytuacji gdy rzetelne jej rozstrzygnięcie nie wymagało przeprowadzenia skomplikowanych czynności, a jedynie kontroli tez organu I instancji, polegającej na zweryfikowaniu statusu nadania przez skarżącą przesyłki na witrynie internetowej Poczty Polskiej, co jest czynnością prostą i zajmującą kilka minut. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie, o czym świadczy dołączone do skargi potwierdzenie nadania przesyłki w Urzędzie Pocztowym ([...] września 2017 r.), czyli dowodu którego organy zaniechały w sprawie. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IAS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o oddalenie skargi. Zarzuty skargi uznał za nieuzasadnione. Powtórzył, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminowi do dokonania tej czynności, o czym jednoznacznie świadczy pieczęć na kopercie, w której nadano środek odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie zaskarżonym do Sądu postanowieniem Dyrektor IAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika UCS z [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. w kwocie [...] zł. Uznał bowiem, że decyzja ta, zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym poświadczeniem odbioru została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] sierpnia 2017 r. Skarżąca wniosła zaś odwołanie od tej decyzji [...] września 2017 r., czyli z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności. Nie wystąpiła przy tym z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Datę nadania przesyłki ([...] września 2017 r.) organ odwoławczy ustalił w oparciu o informację wynikającą z koperty, w której nadesłano odwołanie. Skarżąca utrzymuje natomiast, że odwołanie wniosła w terminie, gdyż przesyłka zawierająca odwołanie o nr [...] została nadana [...] września 2017r., czyli w ostatnim dniu ustawowego terminu do dokonania czynności. Organ odstąpił zaś od czynności sprawdzających powyższą okoliczność (np. weryfikacja na stronie operatora pocztowego, tzw. śledzenie przesyłek) tylko bezkrytycznie przyjął datę czerwonej pieczęci odciśniętej na kopercie ([...] września 2017r.), która nie stanowi daty nadania przesyłki. Kontroli Sądu poddane zostało zatem postanowienie organu odwoławczego, wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Op. Z treści art. 228 § 1 pkt 2 Op wynika, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie to jest ostateczne (art. 228 § 2 Op). Treść tego przepisu, a w szczególności użyty tam zwrot "stwierdza", nakazuje przyjąć, że organ podatkowy obowiązany jest wydać postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Op w każdym przypadku uznania, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu z art. 223 § 2 pkt 1 Op. Poza jakąkolwiek oceną organu podatkowego pozostają okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a jedynym uprawnieniem, a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli odwołania jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 14-dni od daty doręczenia decyzji pierwszej instancji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 7 września 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 650/17; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem https://cbois.nsa.gov.pl.). Odnosząc treść powołanych przepisów do stanu rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest to, że decyzja Naczelnika UCS z [...] sierpnia 2017 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącej [...] sierpnia 2017 r. Spór pomiędzy stronami powstał w odniesieniu do daty wniesienia odwołania od tej decyzji. W nadesłanych do Sądu aktach sprawy znajduje się koperta, w której skarżąca przesyłką poleconą o nr [...] wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Biorąc pod uwagę datę widniejącą na tej kopercie pośrodku pieczęci Urzędu Pocztowego R. [...] – [...] września 2017 r., DIAS stwierdził, iż [...] września 2017 r. jest datą nadania przesyłki, zawierającej odwołanie i zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca w skardze podniosła jednak, że przesyłkę zawierającą odwołanie nadała w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] września 2017 r. na potwierdzenie powyższego do skargi dołączyła kopie potwierdzenia nadania przesyłki o ww. nr oraz wydruku ze strony internetowej e – monitoring Poczty Polskiej z uwidocznioną datą nadania ww. przesyłki [...] września 2017r. Załączniki te dotyczą zatem przesyłki, w której wniesione zostało odwołanie od decyzji organu I instancji. Do skargi została także dołączona kopia pisma Urzędu Pocztowego R. [...], z której wynika, iż przesyłka polecona, o której mowa została nadana w dniu [...] września 2017 r., a data [...] września 2017 r., widniejąca na kopercie została naniesiona wskutek błędu maszyny frankującej. Z tego też względu na kopercie brak jest prawidłowej daty nadania – [...] września 2017 r. W świetle powyższego zachodzi rozbieżność pomiędzy datą widniejącą na kopercie i wynikającą z kopii dokumentów nadesłanych przy skardze przez skarżącą, jednocześnie wątpliwość co do tego, która z tych dat jest datą nadania przesyłki, w której zostało wniesione odwołanie. Rozbieżność ta jest istotna, gdyż przyjmując, że odwołanie zostało wniesione [...] września 2017 r. należałoby uznać, że zostało ono wniesione z zachowaniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Op. Rozbieżność ta wymaga zatem wyjaśnienia. Nie można bowiem w świetle argumentów wskazanych przez skarżącą podzielić argumentacji organu odwoławczego i ograniczyć się jedynie do badania koperty, w której nadesłano odwołanie. Konieczne jest dokonanie dodatkowych ustaleń, mających na celu określenie rzeczywistej daty wniesienia odwołania. Sprawdzenie daty nadania spornej przesyłki nie wykracza poza kompetencje organu odwoławczego. Zauważyć należy, iż jak wynika z notatki służbowej z dnia [...] września 2017 r. (karta 825 akt podatkowych) organy podatkowe miały wątpliwości co do odczytania daty nadania przesyłek zawierających odwołania od decyzji, o której mowa w niniejszej sprawie i od decyzji Nr [...]. W odniesieniu do odwołania od decyzji nr [...] organ odwoławczy skorzystał z możliwości sprawdzenia daty nadania odwołania poprzez śledzenie przesyłek (karta 43 akt podatkowych dołączonych do sprawy VIII SA/Wa 154/18 tut. Sądu), zaś w odniesieniu do odwołania od decyzji organu I instancji zaskarżonej w niniejszej sprawie z takiej możliwości nie skorzystał, także po zapoznaniu się z załącznikami do skargi. Tym samym w ocenie Sądu organ odwoławczy pochopnie przyjął jako datę nadania korespondencji dzień [...] września 2017r., co stało się przesłanką do uznania, że przedmiotowe odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminowi, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Op, a w konsekwencji wydanie postanowienia na podstawie art. 228 Op. W świetle powyższych wywodów w ocenie Sądu rozstrzygnięcie to zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 121, art. 122, art. 187, art. 191 w związku z treścią art. 228 Op. Wystąpiły zatem podstawy do jego wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm,; dalej: "ppsa"). Zdaniem Sądu w omawianej sytuacji organ odwoławczy winien bowiem zwrócić się do Poczty Polskiej o wyjaśnienie tej kwestii, czy też dokonać sprawdzenia daty nadania przesyłki zawierającej odwołanie poprzez śledzenie przesyłek lub też w oparciu o oględziny oryginału potwierdzenia nadania przesyłki, o ile skarżąca nadal nim dysponuje. Następnie zaś, na podstawie uzyskanych w ten sposób informacji i posiadanych już wcześniej dowodów, ponownie ocenić, czy termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika UCS Nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. został zachowany. Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd powyżej uwag. Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 209 ppsa. Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota stanowi uiszczony przez skarżącą wpis sądowy.