VIII SA/Wa 1068/21

WyrokWSA w Warszawie2022-03-03

Skład orzekający: Renata Nawrot, Justyna Mazur, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa, nakładając karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, w sytuacji gdy kluczowy dowód (instrukcja obsługi wag) nie został dołączony do akt sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że naruszenie przepisów postępowania, polegające na braku dołączenia do akt sprawy instrukcji obsługi wag użytych do pomiaru masy pojazdu, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak ten uniemożliwił sądowi kontrolę legalności decyzji oraz pozbawił stronę możliwości odniesienia się do stanowiska organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz nacisków osi. Skarżąca zarzuciła nieprawidłowe przeprowadzenie pomiarów i brak uwzględnienia jej wniosków dowodowych. Sąd uznał, że kluczowy dowód – instrukcja obsługi wag – nie został dołączony do akt, co uniemożliwiło kontrolę legalności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi H. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej H. R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy, organ II instancji) z [...] września 2021 r. nr [...], który powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1, art. 140aa ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm., dalej: p.r.d.), art. 11 ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw z dnia 18 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 54), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 470 ze zm., dalej: u.d.p.), § 2 ust. 1 pkt 5, § 3 ust. 1 pkt 2 oraz § 5 ust. 1 pkt 1, § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm., dalej: rozporządzenie MI z 2002 r.), po rozpatrzeniu odwołania H. R. (dalej: skarżąca, strona, przedsiębiorca) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji, WITD) z [...] września 2020 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo- Usługowe "[...]" H. R.. W dniu [...] lipca 2020 r. w W. na drodze ekspresowej S7 w miejscowości B. zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] i przyczepy o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował B. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem trzech zbiorników betonowych (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] dnia [...] lipca 2020 r. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości więcej niż 20%. Przewożony ładunek nie spełniał definicji ładunku niepodzielnego, o którym mowa w art. 2 pkt 35b) p.r.d., ładunek był podzielny. W wyniku przeprowadzonych pomiarów oraz ważenia stwierdzono (po odjęciu możliwych błędów pomiarowych), że zespół pojazdów jest nienormatywny z uwagi na fakt, że: Długość kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła [...] metra i została przekroczona o [...]metra. Pomiar wymiarów i nacisków osi kontrolowanego zespołu pojazdów wykazał, iż pojazd jest nienormatywny ponieważ jego rzeczywista masa całkowita wynosi [...] tony i została przekroczona o [...] tony (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 28%). Ponadto nacisk podwójnej osi napędowej kontrolowanego pojazdu (2 i 3 oś pojazdu) wynosił [...] tony i został przekroczony o [...] tony. Nacisk pojedynczej osi nienapędowej przyczepy ( 1 osi przyczepy) wynosił [...]tony i został przekroczony o [...]tony (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 21%). Nacisk pojedynczej osi nienapędowej przyczepy ( 2 oś przyczepy) wynosił [...] tony i został przekroczony o [...] tony. Ważenie przeprowadzono przy użyciu wag SAW 10 C/III o nr fabrycznych [...] i [...] posiadających aktualną deklarację zgodności CE. Podczas kontroli nacisków osi wagi połączone były przewodem w celu zsumowania wskazań wag tworząc tzw. (pomost wagowy). Ponadto ustalono, że podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Organ odwoławczy podał treść art. 2 ust. 35a p.r.d., zgodnie z którym pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd takiego pojazdu odpowiedniej kategorii (art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d.). Zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Jak wynika z kolei art. 140aa ust. 3 p.r.d. karę taką nakłada się na podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonywał te czynności w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. GITD wskazał na przepisy § 3 ust. 1 pkt 2 i § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia MI z 2002 r. na okoliczność ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej przedmiotowego zespołu pojazdów oraz dopuszczalnego nacisku osi w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi napędowych. Z uwagi na fakt, że norma dotycząca nacisków osi podwójnej napędowej jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie. Samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] został po raz pierwszy zarejestrowany dnia [...].08.2008 r., a zatem dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła do 40 t. Jak wyjaśnił GITD, zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. W związku z powyższym jest zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I i II. Przejazd nienormatywny należy uznać za odstępstwo od normy. Ładunki podzielne powinny być przewożone pojazdem normatywnym. Kontrolowanym pojazdem przewożono ładunek podzielny. Ustawodawca wskazał w treści art. 140ab ust. 2 p.r.d., że w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 p.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W ocenie organu odwoławczego, w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do Ip. 7 załącznika nr 1 do p.r.d., jest wydawane na przejazd pojazdu: o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI, o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VII: a) 500 zł – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10 %, b) 2.000 zł – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20 %, c) 15.000 zł – w pozostałych przypadkach. W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi [...] zł. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że kontrolowany pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C seria III. Dalej wyjaśnił, że jak wynika z pkt 1.1 instrukcji obsługi wag SAW seria III (która dotyczy wag SAW 10C III), jest to przenośna waga do statycznego ważenia kołowego i osiowego (Static Axle Weigher (SAW)) i jest kompaktowym i lekkim urządzeniem ważącym kołowo i osiowo. W pkt 6 instrukcji - istotne aspekty dotyczące ustawienia wag, przykładowe konfiguracje wag SAW wskazano, że sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć Masę Całkowitą Pojazdu (Masa Brutto), a zatem producent wprost dopuścił możliwość wyznaczenia rzeczywistej masy pojazdu poprzez sumowanie nacisków poszczególnych osi. Zgodnie z pkt 2.1.1.1 świadectwa aprobaty typu nr [...], dotyczącego wag SAW serii III, 2 urządzenia ważące SAW ... III tego samego typu można połączyć razem w celu ważenia osiowego, wykorzystując kabel połączeniowy. W tym trybie pracy, po lewej stronie wyświetlacza pojawia się litera "A". Dwie połączone ze sobą wagi działają jak jedno urządzenie ważące. Automatycznie podwojona zostanie działka wagi i maksymalny ciężar. Suma wyników ważenia poszczególnych osi może być wykorzystana do obliczania masy całkowitej pojazdu. Zgodnie z pkt 6.1 i pkt 6.2 ww. instrukcji wagę SAW można używać na drodze o każdej nawierzchni, wystarczająco poziomej i wolnej od nieregularności, bez konieczności stosowania specjalnych środków dodatkowych. GITD, odnosząc się do zarzutów odwołania, wskazał że zgromadzony materiał dowodowy, w tym dokumentacja fotograficzna, protokół kontroli, nie potwierdza stanowiska strony, że stan techniczny dołów fundamentowych wykluczał możliwość przeprowadzenia zgodnego z zapisami instrukcji wag pomiarów. Okoliczność znajdowania się w dole fundamentowych (rynnie) wody nie sprawia, że pomiar nie jest prawidłowy. Istotne jest stwierdzenie ile tej wody w rynnie podczas pomiaru się znajduje. Z dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli nie wynika, aby w dole fundamentowych znajdowała się ilość wody, która wykluczałaby pomiar, jak również, że stan nawierzchni mógłby powodować wpływ na prawidłowy przebieg pomiarów. Z dokumentacji tej nie wynika w ogóle, aby zalegała tam woda. Ponadto według GITD, trafnie zauważył organ I instancji w treści zaskarżonej decyzji, z uwagi na występujące różnice temperatury miedzy nocą, a dniem (pomiar odbywał się ok. godziny [...]) dochodzi do zjawiska osadzania się rosy na metalowych elementach konstrukcji stalowej. Rosa jest zjawiskiem naturalnym i nie ma wpływu na zakłócenie prawidłowego przebiegu pomiarów. Również dokumentacja fotograficzna w żaden sposób nie poświadcza, aby we wnęce znajdowała się zalegająca woda. Poza tym okoliczność zardzewiałej konstrukcji stalowej (szkieletu), na którym osadzono wagi również nie jest czynnikiem wykluczającym pomiar. Dokumentacja fotograficzna z kontroli nie potwierdza, tezy strony, że w miejscu kontroli występowały koleiny, zagłębienia, które wpływały na przebieg pomiarów. Ze zdjęcia zawartego na stronie 72, 73, akt sprawy natomiast wynika, że żadna taka okoliczność nie wystąpiła W zakresie przebiegu kontroli, GITD wskazał, że z przebiegu czynności spisywany jest protokół, który stanowi dokument sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kierowca odmówił podpisania protokół kontroli, wnosząc uwagi. Organ odwoławczy dokonał analizy uwag kontrolowanego, które nie sprawiają, że przeprowadzone ważenie należałoby uznać za wykonane w sposób niezgodny z treścią instrukcji obsługi wag SAW seria III. Organ odwoławczy powołał się na pkt. 6.3.1 instrukcji wag Saw 10 C seria III - istotne aspekty dotyczące ustawienia wag oraz pkt 6.2.1.1 i 6.2.2.1 tabele, które przedstawiają stopień błędu pomiaru spowodowanego nachyleniem wzdłużnym i poprzecznym dla najgorszego przypadku dla przykładu 2-osiowego pojazdu przy założeniu: wysokości środka ciężkości 2,5 m (niekorzystnie wysoko), średniego rozstawu kół osi 1,6 m, rozstawie osi 3 m (niekorzystnie krótki). Zaznaczył, że organ tymczasem zastosował tolerancję w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę, która to jest wyższa niż wartość zawarta w tabeli, przy zachowaniu wymogu nie przekroczenia spadku podłużnego 1 %, a spadku poprzecznego 2 %. Odniósł się do procedury ważenia mas całkowitych pojazdów za pomocą dwóch wag, który został zachowany podczas ważenia kontrolowanego pojazdu, w tym umieszczenia podkładów w celu wyrównania wysokości nieważonych kół. W niniejszym przypadku podkładów nie zastosowano, gdyż wagi umieszczono we wnęce fundamentowej, której wysokości była dostosowana do użytych wag, co wynika m.in. z treści zeznań kontrolowanego kierowcy. Końcowo GITD zauważył, że jak wynika z ustaleń organu I instancji (protokół kontroli) to sama strona była również załadowcą trzech zbiorników na kontrolowany zespół pojazdów. Pomimo tego strona nie dochowała staranności, aby zespół pojazdów nie przekraczał dopuszczalnej masy całkowitej, której to przekroczenie miało bezpośredni wpływ na wartości nacisków osi. Jak wykazał pomiar dmc zespołu pojazdów zostało przekroczone o [...] tony. Skargę na decyzję GITD wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci; obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o dokonanie rewizji rzeczowego punktu kontroli przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przedsiębiorca zarzucił nieprawidłowe ustalenie stanu, powołał się na pismo z [...].08.2020 r. Skarżąca podniosła również, iż w zaskarżonej decyzji nie ma ani jednej wzmianki, że punkt na dzień kontroli nadawał się do korzystania, nie ma informacji, że została podjęta próba sprawdzenia stanu opisywanego punktu. GITD także nie odniósł się do możliwości przekłamania pomiaru poprzez niewłaściwą konstrukcję punktu kontrolnego który ma długość [...]metra licząc od końca rynny wagowej, pojazd normatywny podczas warzenia nie mieści się wszystkimi osiami na podniesieniu. Co urzędnik wydający decyzję powinien odczytać z operatu geodezyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, tj. ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, że w sprawie naruszono przepisy prawa materialnego czy postępowania, sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wynika, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontrolowanej sprawie wyjaśnieniu podlegało, czy postępowanie poprzedzające nałożenie kary pieniężnej zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy oraz czy organ prawidłowo zastosował przesłanki odpowiedzialności skarżącej. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że w postępowaniu administracyjnym reguły determinujące czynności ustalania stanu faktycznego, wytyczone są przede wszystkim przez uregulowane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zasady: prawdy obiektywnej, oficjalności, ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału dowodowego. Ustanowiona w kodeksie zasada oficjalności obciąża organ administracji publicznej obowiązkiem zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego z urzędu. Koresponduje z nim przyjęta w postępowaniu administracyjnym koncepcja spoczywającego na organach administracji ciężaru dowodu, która nabiera szczególnego znaczenia w postępowaniu, którego przedmiotem jest nałożenie sankcji administracyjnej, a więc obowiązku o quasi karnym charakterze. Obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, niebudzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność karno-administracyjną. Jak wynika z akt administracyjnych w rozpoznawanej sprawie ustalenie masy całkowitej pojazdu oraz nacisku osi wymagało skorzystania z profesjonalnego sprzętu – wagi przeznaczonej do ważenia pojazdów i spełniającej wymagania stawiane przez przepisy metrologiczne. Wskazane przymioty urządzenia pomiarowego powinny jednoznacznie wynikać z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy. Takim legalnym dowodem w tym zakresie jest dołączony do akt sprawy dokument – deklaracja zgodności wag nieautomatycznych typu SAW 10C III o numerach fabrycznych [...] i [...] posiadających aktualną deklarację zgodności CE, którymi dokonano pomiaru kontrolowanego pojazdu. Kluczowym problemem spornym w tej sprawie jest to, czy legalne urządzenia posiadające odpowiednie homologacje i świadectwa legalizacji zostały wykorzystane w sposób zgodny z prawem. Posługiwanie się specjalistycznym, prawidłowo dobranym sprzętem nie zwalnia organu z dbałości o rzetelne przeprowadzenie czynności pomiarowych, przewidzianych przez producenta. Tylko bowiem takie postępowanie pomiarowe, które spełnia wymagania stawiane przez instrukcję urządzenia, sprawia, że deklaracja zgodności (czy świadectwo legalizacji) przyrządu spełnia swoją rolę. W innym przypadku można powziąć wątpliwość co do tego, czy uzyskany wynik jest prawidłowy, a więc czy waga pracuje w warunkach pozwalających na spełnienie poziomu wiarygodności pomiaru gwarantowanego przez ową deklarację. Analizując akta administracyjne sprawy i zebrany materiał dowodowy, Sąd doszedł do przekonania, że nie jest w stanie w pełni skontrolować legalności zaskarżonej decyzji, ponieważ organy orzekające nie załączyły do akt omawianej szeroko w zaskarżonej decyzji - instrukcji ważenia wagami SAW 10C/III. Zauważenia tu wymaga, że strona skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i skardze zarzucała nieprawidłowość dokonanych pomiarów ww. rodzajem wag, organ II instancji szeroko cytował fragmenty instrukcji (strona 7-9), tymczasem Sąd nie mógł sprawdzić prawidłowości przedstawionego w zaskarżonej decyzji mechanizmu ważenia w konfiguracji dwóch wag SAW 10C/III w odniesieniu do pojazdu skarżącej. GITD powoływał treść poszczególnych punktów instrukcji, wykazując prawidłowość zastosowanego mechanizmu ważenia kontrolowanego samochodu jako dopuszczalnego i zgodnego z wytycznymi tej instrukcji. Z uwagi jednak na brak w aktach dowodu w postaci instrukcji wag użytych podczas kontroli Sąd nie miał możliwości zweryfikowania prawidłowości obszernych wywodów i wniosków organu II instancji poczynionych w zaskarżonej decyzji, a dotyczących procedury pomiaru obciążenia osi oraz całkowitej masy kontrolowanego samochodu, oraz ustalenia, czy mają one potwierdzeni w dokumencie, na który się powołał. Co istotne organ odwoławczy powoływał się także, iż z pkt 6.1 i pkt 6.2 instrukcji upoważniają do dokonywania pomiarów na drodze o każdej nawierzchni, wystarczająco poziomej i wolnej od nieregularności, bez stosowania specjalnych środków dodatkowych. GITD wskazywał okoliczności zapewnienia stabilności wagi, przy czym nie wiadomo czy wynikało to instrukcji. Ponadto brak instrukcji nie pozwala Sądowi obalić zarzutów skargi co do faktu , czy jakakolwiek ilość wody we wnęce mogła mieć wpływ na dokonany pomiar. Ta sama sytuacja dotyczy kwestii zardzewiałej konstrukcji stalowej (szkieletu) na którym osadzono wagi, a zatem odpowiedzi na pytanie czy okoliczności opadów deszczu czy stanu technicznego miejsca pomiaru mogły mieć wpływ na ten pomiar. Kiedy natomiast wysokość kary pieniężnej za przeładowanie pojazdu jest wprost zależna od wyniku ważenia, obowiązkiem organu jest zapewnić niebudzącą wątpliwości rzetelność ważenia. Protokół ważenia i załączniki do tego protokołu dokumentujące prawidłowość procesu ważenia (legalizacja użytych wag, protokół pomiaru miejsca ważenia, opis sposobu ważenia zgodny z instrukcją wag) są dokumentami, mającymi podstawowe znaczenie dowodowe, a podpisanie protokołu ważenia przez kierowcę nie zwalnia z ich zgromadzenia (por. wyrok NSA z 7 lipca 2015 r., II GSK 1449/14, wyrok z 28 stycznia 2021 r., VI SA/Wa 2215/20, oba opubl. CBOSA). Brakująca instrukcja użycia wag do procesu spornego ważenia powinna być dołączona do akt już na etapie postępowania przed organem I instancji, natomiast istotnym uchybieniem procesowym organu II instancji jest orzekanie na podstawie niepełnego materiału dowodowego, tj. powoływanie się na zapisy instrukcji, zawierającej techniczne przepisy odnoszące się do sposobu ważenia za pomocą dwóch wag SAW 10C/III zespołu pojazdów, bez fizycznego dołączenia tego dokumentu do akt administracyjnych sprawy. Co ważne, ponieważ instrukcja nie została załączona przez organy do akt sprawy, również strona skarżąca została pozbawiona możliwości odniesienia się do stanowiska zajętego przez organ odwoławczy. Końcowo Sąd zauważa, że do akt został dołączony protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] czerwca 2015 r., zatem organ winien wypowiedzieć się co do ważności tego protokołu, mając na uwadze, że już w odwołaniu skarżąca podnosiła wywody odnoszące się do punktu ważenia. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zachodzi podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Dlatego orzeczono jak w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania ([...] zł wpis sądowy) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku). Ponownie rozpoznając odwołanie skarżącej organ odwoławczy uzupełni materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie, tj. dołączy do akt instrukcję obsługi wag, biorących udział w ważeniu przedmiotowego zespołu pojazdów w dniu kontroli, następnie dokona ewentualnej weryfikacji pomiarów i rozstrzygnie sprawę w jej całokształcie, zgodnie z art. 15 k.p.a. Odniesie się również w zakresie ważności protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, mając na względzie, iż protokół ten sporządzono [...] czerwca 2015 r. Przed wydaniem decyzji GITD poinformuje skarżącą o jej uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Sąd, z uwagi na uchybienia proceduralne związane z niepełnym materiałem dowodowym zebranym w sprawie, uznał za przedwczesne ustosunkowywanie się do zarzutów materialnoprawnych podnoszonych w skardze.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło