VI SA/Wa 2215/20
WyrokWSA w Warszawie2021-01-28
Skład orzekający: Joanna Wegner, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i nacisku osi jest zasadne, jeśli pomiar został przeprowadzony przy użyciu nieprawidłowej konfiguracji wag, niezgodnej z instrukcją producenta?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i ciężaru dowodu. Kluczowe uchybienie polegało na zastosowaniu nieprawidłowej procedury pomiarowej przy ważeniu pojazdu czteroosiowego, co uniemożliwiło jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i stanowiło podstawę do nałożenia kary pieniężnej.Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną na przedsiębiorcę za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i nacisku osi podczas kontroli drogowej. Kontrola wykazała znaczące przekroczenia norm. Organ I instancji nałożył karę, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ją w mocy decyzją odwoławczą. Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując prawidłowość przeprowadzonego pomiaru.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, umorzono postępowanie administracyjne i zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2019 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego T. O. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD", "organ" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140aa ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 110 z późn. zm.), dalej "p.r.d.", art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 470 z późn. zm.), dalej "u.d.p.", § 3 ust. 1 pkt 11, § 5 ust 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. O. (dalej "przedsiębiorca" lub "strona skarżąca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] września 2019 r. na drodze ekspresowej nr [...] w kierunku P. przed zjazdem na Mop W., zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...] nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował M. J., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem suchego betonu (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] dnia [...] września 2019 r.
Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C III o nr fabrycznych [...] i [...], które legitymowały się deklamacją zgodności CE z wymaganiami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/31/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku wag nieautomatycznych wdrożonej do prawodawstwa polskiego rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla wag nieautomatycznych (Dz.U. poz. 802), została ustalona zgodnie z zapisami pkt. 8.3 normy PN-EN 45501:2015 Zagadnienia metrologiczne wag nieautomatycznych.
Jednostka notyfikowana METAS-Cert nr 1259 przeprowadziła procedurę zatwierdzenia typu i w dniu 17 lutego 2017 r. wystawiła certyfikat zatwierdzenia typu WE. Jednostka notyfikowana nr 1441 przy OUM w Poznaniu przeprowadziła procedurę oceny zgodności i wydała certyfikaty zgodności nr JN/2017/599-1/1. Data wystawienia deklaracji to 7 sierpnia 2017 r.
Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do lp. 10 załącznika nr 5, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz.U. poz. 969). Stosownie do treści § 26 ust. 2 ww. rozporządzenia, okres ważności legalizacji wyrażony w latach - liczy się od dnia pierwszego stycznia roku następującego po roku, w którym legalizacja została dokonana.
Miejsce kontroli legitymowało się protokołem pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 1 lipca 2019 r.
W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy: nacisk na drugiej podwójnej osi napędowej 28,8 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 9,8 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 51,57%); rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 44,8 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 12,8 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 40%); podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.
W wyniku wniesionego odwołania, GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Odnosząc się natomiast do argumentacji strony skarżącej organ wskazał, że do kontroli zastosowano, nie wagi typu SAW 10C, a SAW 10C III, a więc innej serii. W związku z tym cała argumentacja strony dotycząca wag SAW 10C jest chybiona, gdyż dotyczy innych wag. Kontrola nacisków osi, rzeczywistej masy całkowitej, to czynności stricte technicznej polegające na wjeździe po kolei, poszczególnymi osiami pojazdu na parę wag w wyniku czego następuje odczytanie wyników pomiaru. Brak regulacji prawnej nie oznacza, że czynności te nie mogą być podstawą do stwierdzenia nienormatywności pojazdu, gdyż przestrzeganie zapisów instrukcji obsługi wag wydanej przez producenta, gwarantuje prawidłowy przebieg procesu pomiarów. Inspektorzy informują kierowcę o zasadach kontroli, a w przypadku jakichkolwiek wątpliwości ze strony kierowcy odnośnie prawidłowości kontroli, ma on możliwości wniesienia uwag do protokołu kontroli, czego kierowca nie uczynił. Odmówił jedynie podpisania protokołu kontroli, do czego miał prawo.
Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z pkt 1.4.2 instrukcji wag SAW seria III (która dotyczy wag SAW 10C III), masa brutto to całkowite obciążenie osi ustalone w pojedynczym ważeniu lub suma wyników ważenia poszczególnych, pojedynczych osi, wykonanych kolejno dla danego pojazdu. W pkt 6 instrukcji - istotne aspekty dotyczące ustawienia wag, przykładowe konfiguracje wag SAW wskazano, że sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć Masę Całkowitą Pojazdu (Masa Brutto). Tym samym producent wprost dopuścił możliwość wyznaczenia rzeczywistej masy pojazdu poprzez sumowanie nacisków poszczególnych osi. Zgodnie z pkt 2.1.1.1 świadectwa aprobaty typu nr CH-W1-15018-02, dotyczącego wag SAW serii III, 2 urządzenia ważące SAW ... III tego samego typu można połączyć razem w celu ważenia osiowego, wykorzystując kabel połączeniowy. W tym trybie pracy, po lewej stronie wyświetlacza pojawia się litera "A". Dwie połączone ze sobą wagi działają jak jedno urządzenie ważące. Automatycznie podwojona zostanie działka wagi i maksymalny ciężar. Suma wyników ważenia poszczególnych osi może być wykorzystana do obliczania masy całkowitej pojazdu. Jednocześnie producent wskazał, że miejsca o nachyleniu przekraczającym 2% są nieodpowiednie do wykonywania ważenia.
Tymczasem miejsce, gdzie przeprowadzono pomiary legitymowało się protokołem pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, z którego wynika, że spadek podłużny wynosił 0,96%, a spadek poprzeczny 1,33%, w związku, z czym miejsce to spełniało wymagania dla zastosowania wag SAW 10 C III.
Zawarte w pkt 6.2.1.1 i pkt 6.2.2.1 tabele, przedstawiają stopień błędu pomiaru spowodowanego nachyleniem wzdłużnym i poprzecznym dla najgorszego przypadku dla przykładu 2-osiowego pojazdu. Tabele nie przewidują błędów o nachyleniu poniżej 1%, w związku z czym w przypadku ważenia kontrolowanego pojazdu dwuosiowego żadne wartości nie powinny być odejmowane, czy dodawane. Organ tymczasem zastosował tolerancję w wysokości 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę, która to jest wyższa niż wartość zawarta w tabeli, przy zachowaniu wymogu nie przekroczenia spadku podłużnego 1%, a spadku poprzecznego 2%. Tolerancja ta wynikała z wewnętrznego zarządzenia nr 28/2014 GITD z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz.Urz. GITD z dnia 18 września 2014 r. poz. 14) i została wprowadzona na korzyć kontrolującego. Rzeczywistą masę całkowitą pojazdu wyznaczono poprzez sumowanie poszczególnych nacisków osi, po odjęciu tolerancji i wyniosła ona 44,8 t. Jakkolwiek w tabeli pomiarów wpisano łączne naciski na dwóch podwójnych osiach pojazdu tj. 16 t i 28,8 t, po odjęciu tolerancji, to okoliczność ta nie świadczy o nieprawidłowym obliczeniu, w tym nieprawidłowym wyznaczeniu rzeczywistej masy całkowitej.
Na decyzję GITD strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 140aa ust. 4 pkt 1a p.r.d. poprzez jego nie zastosowanie, w sytuacji gdy okoliczności sprawy w sposób bezsprzeczny wskazują, iż strona skarżąca dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z załadunkiem pojazdu; rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 107 ust. 3 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpoznanie należycie materiału dowodowego, zaniechanie przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie w jakim w trakcie kontroli pojazdu stwierdzono naruszenia na podstawie wyników, które budziły wątpliwości. Mając na uwadze poniesione zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sądowa kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwana dalej "p.p.s.a.".
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
W postępowaniu administracyjnym reguły determinujące czynności ustalania stanu faktycznego, zwane zbiorczo postępowaniem wyjaśniającym, wytyczone są przede wszystkim przez uregulowane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k. p. a. zasadę prawdy obiektywnej, zasadę oficjalności, zasadę ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Treścią zasady prawdy obiektywnej jest powinność organu procesowego dokonania ustaleń co do faktów zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Tylko takie fakty mogą stanowić podstawę załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Za zgodne z prawdą przyjmuje się w orzecznictwie takie ustalenia faktyczne, które prowadzą do konkluzji, że "w świetle przeprowadzonych dowodów fakt przeciwny dowodzeniu jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny" (zob. postanowienie SN z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt V KK 13/13, LEX nr 1312594; wyrok SA w Katowicach z 13 czerwca 2013 r., sygn. akt II AKa 156/13, LEX nr 1349898). Wniosek o zaistnieniu określonego przebiegu zdarzeń może stanowić także rezultat uwzględniającego wiedzę wynikającą z zasad doświadczenia życiowego i obserwacji życia społecznego oraz logicznego rozumowania o faktach wykazanych określonymi dowodami (zob. postanowienie SN z 23 maja 2002 r., sygn. akt V KKN 426/00, OSNKW 2002/9–10, s. 81).
Ustanowiona w kodeksie zasada oficjalności obciąża organ administracji publicznej obowiązkiem zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego z urzędu. Koresponduje z nim przyjęta w postępowaniu administracyjnym koncepcja spoczywającego na organach administracji ciężaru dowodu, która nabiera szczególnego znaczenia w postępowaniu, którego przedmiotem jest nałożenie sankcji administracyjnej, a więc obowiązku o quasi karnym charakterze. Obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność karno-administracyjną. Przyjęta w art. 75 k.p.a. zasada otwartego katalogu dowodów postępowania administracyjnego nie oznacza bowiem że każdy fakt można wykazać dowolnie obraną kategorią dowodu. Niektóre fakty wymagają wręcz posłużenia się tylko im dedykowanymi dowodami, wprowadzając w pewnym zakresie unormowania odpowiadające legalnej teorii dowodów. W analizowanej sprawie ustalenie masy całkowitej pojazdu oraz nacisku osi wymagało skorzystania z profesjonalnego sprzętu – wagi przeznaczonej do ważenia pojazdów i spełniającej wymagania stawiane przez przepisy metrologiczne. Wskazane przymioty urządzenia pomiarowego powinny jednoznacznie wynikać z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy. Takim legalnym dowodem w tym zakresie jest – w myśl art. 4 pkt 20 ustawy z 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2020 r., poz. 140) – świadectwo legalizacji, o którym mowa w art. 4 pkt 13 tej ustawy. Waga samochodowa służąca do kontroli pojazdów w ruchu drogowym oraz służy ochronie bezpieczeństwa powszechnego oraz przy pobieraniu należności budżetowych oraz pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń, a więc stanowi przyrząd pomiarowy, który poddawany jest kontroli metrologicznej na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa o miarach. Polega ona na zatwierdzeniu typu oraz legalizacji (pierwotnej bądź ponownej) konkretnego egzemplarza (art. 8 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa o miarach). W tym zakresie podzielić należy stanowisko zawarte w wyroku NSA z 18 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1831/17, LEX nr 2727944.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że pomiaru pojazdu czteroosiowego dokonano przy pomocy dwóch wag typu SAW 10C/III posiadających w chwili dokonywania kontroli świadectwa homologacji i dokumenty potwierdzające ich legalizację, a więc dokumenty potwierdzające spełnienie stosownych wymagań w zakresie zgodności z dyrektywą Rady (WE) nr 90/384/EWG. Powyższe ustalenia nie mogą dla rozstrzygnięcia tej sprawy mieć decydującego znaczenia, bowiem problemem dla sprawy jest to, czy legalne urządzenia posiadające odpowiednie homologacje i świadectwa legalizacji zostały wykorzystane w sposób zgodny z prawem. Okoliczność ta ma znaczenie także i z tego punktu widzenia, że instrukcja znajdująca się w aktach i świadectwa homologacji wag przenośnych nieautomatycznych do pomiarów statycznych typu SAW 10C/III przemawiają za tym, że wagi tego typu, są przeznaczone do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi.
Posługiwanie się specjalistycznym, prawidłowo dobranym sprzętem nie zwalnia organu z dbałości o rzetelne przeprowadzenie czynności pomiarowych, przewidzianych przez producenta. Tylko bowiem takie postępowanie pomiarowe, które spełnia wymagania stawiane przez instrukcję urządzenia sprawia, że deklaracja zgodności (czy świadectwo legalizacji) przyrządu spełnia swoją rolę. W innym przypadku można powziąć wątpliwość co do tego, czy uzyskany wynik jest prawidłowy, a więc czy waga pracuje w warunkach pozwalających na spełnienie poziomu wiarygodności pomiaru gwarantowanego przez ową deklarację.
W kontrolowanym przez Sąd postępowaniu organy nie ustrzegły się nieprawidłowości, które poddają w wątpliwość prawidłowość uzyskanych pomiarów z powodu postępowania wbrew instrukcji. Przede wszystkim mimo, że jak wynika z instrukcji obsługi wag SAW seria III znajdującej się w aktach sprawy (k. 23-31 akt administracyjnych) wagi zastosowane w rozpoznawanej sprawie SAW 10C III mogą być wykorzystywane do ustalenia masy całkowitej pojazdu, to jednak w przypadku pojazdu czteroosiowego warunkiem prawidłowego pomiaru, jest użycie czterech par wag, a nie jednej pary tak jak w niniejszej sprawie. Warunek ten znajduje potwierdzenie w jednoznacznej treści instrukcji obsługi wad SAW Seria III w szczególności pkt 6.3.1 ( k. 23-31 akt administracyjnych). Tym samym korzystając tylko z jednej pary wag organ nie miał fizycznej możliwości uzyskania legalizowanego pomiaru masy pojazdu czteroosiowego.
Przechodząc do drugiej spornej w sprawie kwestii, jakim prawidłowy pomiar obciążenia osi, wskazać należy, iż analiza zapisów instrukcji obsługi wag zastosowanych w sprawie, powołanego wyżej pkt.6.3.1.prowadzi do wniosku, że dla pomiaru obciążenia dla osi, należy zastosować jedną parę wag, a przy pomiarze obciążenia dla pojazdu dwuosiowego podczas jednej procedury ważenia lub obciążenia dla grupy osi pojazdu z więcej niż dwoma osiami dla prawidłowego pomiaru należy zastosować dwie pary wag SAW III.Z kolei dla pojazdu dwu lub trzyosiowego podczas jednej procedury ważenia lub obciążenia dla grupy osi pojazdu z więcej niż trzema osiami, przewidziano trzy pary wag. Z powyższego wynika, iż w przypadku pojazdu czteroosiowego o podwójnych osiach zastosowanie znajdzie konfiguracja trzech par wag SAW przewidzianych dla pomiaru obciążenia grupy osi (w niniejszej sprawie podwójnych) dla pojazdów z więcej niż trzema osiami ( w niniejszej sprawie czterema). (por. Wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2020 r. VI SA/Wa 207/20 - Wyrok WSA w Białymstoku II SA/Bk 583/20 z 22 października 2020 r.)
Sąd zgadza się z oceną, że co do zasady wagi użyte podczas kontroli (w układzie dwóch wag połączonych) mogły służyć do pomiarów nacisku osi, ale dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych. Natomiast z punktu widzenia konieczności oceny dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, istotną w sprawie pozostaje możliwość użycia wskazanych w protokole kontroli wag do pomiaru nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu w pojeździe czteroosiowym. W ocenie Sądu, obszerne rozważania i wnioski organu II instancji w tym zakresie poczynione w zaskarżonej decyzji, nie przystają do załączonej do akt instrukcji. Organ użył do pomiaru obciążenia osi pojazdu czteroosiowego, jednej pary wag, a tymczasem ze stosownych przepisów technicznych w postaci instrukcji wynika, iż powinien był zastosować konfigurację trzech par wag. Zastosowanie błędnej procedury pomiaru obciążenia osi musi być potraktowane jako działanie niezgodne z prawem. Tak przeprowadzone postępowanie co do podstawowej okoliczności dla wymierzenia kary nie ustala faktów w sposób jednoznaczny i niewątpliwy. Takie stanowisko zostało utrwalone w orzecznictwie i tut. Skład orzekający je podziela. (np. NSA w wyrokach: II GSK 1503/13 z dnia 23 marca 2016r., II GSK 1902/14 z dnia 6 października 2015r., II GSK 1315/13 z dnia 21 października 2014r., II GSK 2027/14 z dnia 8 września 2015r. czy II GSK 1449/14 z dnia 7 lipca 2015r.) W ostatniej z cytowanych spraw NSA wskazał, że w sytuacji, "kiedy wysokość kary pieniężnej za przeładowanie pojazdu jest wprost zależna od wyniku ważenia, obowiązkiem organu jest zapewnić niebudzącą wątpliwości rzetelność ważenia. Protokół ważenia i załączniki do tego protokołu dokumentujące prawidłowość procesu ważenia (legalizacja użytych wag, protokół pomiaru miejsca ważenia, opis sposobu ważenia zgodny z instrukcją użycia wag) są dokumentami mającymi podstawowe znaczenie dowodowe, a podpisanie protokołu ważenia przez kierowcę nie zwalnia z ich zgromadzenia. W analogicznych kwestiach dokonywania ważenia pojazdów wieloosiowych o liczbie osi większej niż trzy jedną parą wag SAW 10 C o dokładności pomiaru I-IIII wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt: II GSK 3124/13 oraz z dnia 7 lipca 2015 r. sygn. akt: II GSK 1342/14), w których uznał za nieprawidłowy sposób dokonywania ww. pomiarów z wykorzystaniem jednej pary wag tego typu.
Takie nieprawidłowości w pomiarach masy całkowitej oraz obciążenia osi nie gwarantują prawidłowości wyniku, a zatem nie mogą stanowić podstawy nałożenia kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia przekroczenia limitu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 11 oraz § 5 ust.1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Zasadnie zatem zarzucono organom naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zakresie ustalenia masy całkowitej pojazdu oraz pomiaru obciążenia osi. Uczyniono to bowiem nieprawidłowo, dowolnie obliczając przyjętą w decyzji wartość.
Z tych wszystkich przyczyn, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił także decyzję organu pierwszej instancji. Dostrzeżone uchybienia tkwiły bowiem w aktach obu instancji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200, art.205 § 1 i art.200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony kwotę 450 złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Ponadto Sąd, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne, bowiem w tej sprawie – z uwagi na nieusuwalne braki postępowania wyjaśniającego – nie będzie już można odtworzyć czynności ważenia. Podejmowanie przez organ jakichkolwiek czynności w tej sprawie jest zatem zbędne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło