VIII SA/Wa 1079/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-08

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Cezary Kosterna, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, uznając, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, ponieważ sprawa dotycząca prawa skarżącego do specjalnego zasiłku opiekuńczego była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Zachodziła tożsamość sprawy, gdyż zarówno stan faktyczny, jak i prawny, a także krąg stron i przedmiot świadczenia były identyczne w obu postępowaniach. Ponowne orzekanie w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją jest niedopuszczalne na mocy art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Stan faktyczny
K. S. złożył wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego na ojca. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Po złożeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, uznając, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Skarżący zarzucił naruszenie zasady pewności prawnej i niekonstytucyjną zmianę przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także: "SKO", "organ odwoławczy", "Kolegium") decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania K. S. (dalej także: "skarżący") od decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] wydanej z up. Burmistrza Miasta P. przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. (dalej także: "organ I Instancji"), odmawiającej przyznania K. S. specjalnego zasiłku opiekuńczego na S. S. na okres zasiłkowy 2013/2014 – uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: K. S. w dniu [...] maja 2014 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaną opieką nad chorym ojcem – S. S. legitymującym się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego lub odmowy przyznania tego świadczenia organ I instancji przywołał treść art. 16 a ust. 1, art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.) i podniósł, iż skarżący zwolnił się z pracy w związku z opieką wcześniej - nad siostrą, obecnie - nad ojcem. Wskazano jednocześnie, iż z dniem 1 stycznia 2013 r. zostały zmienione przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zmiany tej dokonano ustawą z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2012 r., poz. 1548), wprowadzając dodatkową przesłankę do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w postaci kryterium dochodowego. Z tych względów specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623,00 zł. Jednocześnie ustalono, iż na dzień wydania decyzji dochód na członka rodziny w rodzinie skarżącego wyniósł [...] zł i przekroczył przewidziane ustawą kryterium dochodowe. W tych okolicznościach organ I instancji decyzją [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. na podstawie: art. 1 ust. 2, art. 2, art. 3, art.16 a, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24, art. 25, art. 26, art. 29, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz.1456 z późn. zm.; dalej: "ustawa o świadczeniach rodzinnych"), Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawą ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 959), Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. 2013 r., poz. 3) art. 104, art. 107 § 1, art. 127 k.p.a. odmówił skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego, wnioskowanego na S. S. na okres zasiłkowy 2013/2014. Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. K. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji. W odwołaniu wskazał, iż w dniu [...] września 2010 r. po śmierci matki został zmuszony do rezygnacji z pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad siostrą i ojcem, wymagającymi stałej opieki osób drugich. Z uwagi na obowiązujące wówczas przepisy zmuszony był, składając wniosek o przyznanie zasiłku wskazać jedną z tych osób. Wskazał siostrę - osobę młodszą, jednak siostra wskutek choroby [...] zmarła w dniu [...] maja 2013 r. Mimo zmian w regulacjach ustawowych co do świadczeń przysługujących opiekunom osób pełnoletnich, obowiązek opieki nad niepełnosprawnym ojcem, sprawowanej od dnia [...] września 2010 r. pozostał i jest nadal aktualny. Tymczasem skarżący został pozbawiony zasiłku. Podniósł, iż gdyby w 2010 r. wystąpił o przyznanie zasiłku na ojca, w dniu 1 maja 2014 r. otrzymałby go ponownie, bo przysługiwałby on bez względu na wysokość dochodu w przeliczeniu na osobę. Wniósł o uwzględnienie jego specyficznej sytuacji i przywrócenie zasiłku, który utracił z powodu decyzji rządowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją znak [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczyło przebieg postępowania w sprawie, a następnie wskazało, iż skarżący w dniu [...] marca 2014 r. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P. wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad ojcem S. S., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Po przeprowadzeniu postępowania w tej sprawie organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia, zaś w uzasadnieniu decyzji wskazał, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623,00 zł. W przypadku wnioskodawcy na dzień wydania decyzji dochód na członka rodziny wynosił [...] zł i przekroczył przewidziane ustawą kryterium dochodowe. Od decyzji tej nie zostało złożone odwołanie, wobec czego uzyskała ona przymiot decyzji ostatecznej i nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. W dniu [...] maja 2014 r. skarżący wystąpił z ponownym wnioskiem o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem S. S. Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] odmówił K. S. świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu świadczenia opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem. W uzasadnieniu tej decyzji analogicznie jak w poprzedniej decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2014 r. wskazano, że kryterium dochodowe przewidziane dla przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego wynosi 623.00 zł., zaś dochód na członka rodziny skarżącego na dzień wydania decyzji dochód wyniósł [...] zł i przekroczył przewidziane ustawą kryterium dochodowe. Kolegium wskazało jednocześnie, iż obydwa ww. wnioski wniesione do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. przez K. S., tj. z dnia [...] marca 2014r. oraz [...] maja 2014r. dotyczyły tego samego przedmiotu, tj. ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką sprawowaną nad ojcem S. S., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ odwoławczy wskazał także, iż specjalny zasiłek opiekuńczy został uregulowany przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przywołał treść art. 16 a ust. 1 i 2 ww. ustawy, podnosząc jednocześnie, iż specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2, tj. kwoty 623,00 zł (§1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych - Dz. U. z 2012 r., poz. 595). W obu ww. decyzjach organ I instancji odmawiał skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia z tej samej przyczyny, tj. z powodu niezachowania kryterium dochodowego określonego w ustawie wynoszącego 623,00 zł. Zarówno z decyzji ostatecznej, jak i decyzji zaskarżonej wynika, iż rodzina uzyskała w 2012 r. łączny dochód w kwocie [...] zł.). Miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł, zaś miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł, przekraczając kryterium dochodowe. Kolegium zauważyło, iż w dniu wydania przez organ I instancji zaskarżonej decyzji sprawa dotycząca prawa skarżącego do specjalnego zasiłku opiekuńczego została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2014r. Obie decyzje są takiej samej treści, zostały wydane przez ten sam organ, na podstawie tego samego stanu faktycznego, zostały oparte na takich samych przesłankach i tej samej podstawie prawnej. Obie załatwiają sprawę co do istoty. Organ odwoławczy wskazał, iż w wypadku gdy już raz rozstrzygnięto ostateczną decyzją o danej sprawie, ma miejsce ochrona powagi rzeczy osądzonej, która powoduje niedopuszczalność ponownego prowadzenia postępowania w tej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, zaś żądanie wydania decyzji w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną, która pozostaje w obrocie prawnym, to jest w okolicznościach z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., powinno skutkować umorzeniem postępowania. Wobec tego, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte przez organ I instancji, organ odwoławczy orzekł o jego umorzeniu. Pismem z dnia [...] września 2014 r. K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. znak [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 2, 18, 32, 69 i 71 ust. 1 Konstytucji RP oraz Protokołu 1 art. 1 i art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w kontekście naruszenia zasady pewności prawnej w związku z art. 11 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy z 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012, poz.1548), niekorzystnej zmiany ustawy uniemożliwiającej nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym oraz zdolnej do pracy, a niezatrudnionej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, którego niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18-go roku życia oraz niekonstytucyjną zmianą przepisów w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na ustanowione kryterium dochodowe. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o: 1. zmianę zaskarżonej decyzji przez uwzględnienie faktu, iż nie z winy skarżącego nie przyjęto jego wniosku na dwie osoby niepełnosprawne w dniu [...] września 2010 r. i niesprawiedliwe branie pod uwagę konieczności spełniania kryterium dochodowego od 1 stycznia 2013 r., jeśli chodzi o osobę, która nabyła chorobę po 18 roku życia; 2. zasądzenie wypłaty należnego świadczenia na ojca od dnia złożenia wniosku wraz z odsetkami, gdy Trybunał Konstytucyjny przywrócił te prawa osobom, które mocą ustawy je utraciły; 3. zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed organami administracyjnymi lub sądem; 4. uchylenie decyzji obu organów administracji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z pozytywnym jej orzeczeniem. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż od dnia [...] września 2010 r. zostało jemu przyznane świadczenie pielęgnacyjne na siostrę I. S., kiedy to nie obowiązywało kryterium dochodowe na członka rodziny. Świadczenie to było wypłacane do dnia [...] maja 2013 r., to jest do śmierci siostry. Składając do MOPS w P. wniosek w dniu [...] marca 2014 r. skarżący uważał, że po przywróceniu świadczeń przez Trybunał Konstytucyjny odzyska utraconą możliwość ubiegania się o to świadczenie, gdyż ojciec cały czas był po jego opieką. Od decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nie składał odwołania, bo nie była wówczas znana decyzja Trybunału. Występując z ponownym wnioskiem zaznaczał, że stara się o przywrócenie prawa do zasiłku, który to wniosek w ocenie skarżącego powinien zostać uwzględniony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tym samym kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Jak wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. decyzja wydana w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jest nieważna. Zapis ten oznacza, iż nie jest prawnie dopuszczalne ponowne orzekanie w tej samej sprawie. Pozostawanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej, która rozstrzyga sprawę stanowi także przesłankę odmowy wszczęcia postępowania, jako innej uzasadnionej przyczyny niemożności wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a. Dla ustalenia czy sprawa została poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw. Zauważyć bowiem należy, że decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Konieczne jest, aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 931/09; LEX nr 597967). W tych okolicznościach, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, istotna dla rozstrzygnięcia dla niniejszej sprawy jest okoliczność wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. ([...]). Decyzja ta została wydana w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2014 r. o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad S. S. Organ I instancji odmówił wówczas skarżącemu przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwagi na przekroczenie kwoty łącznego dochodu rodziny sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę, to jest kwoty 623 zł. Powyższe, jak wynika z ww. decyzji sprawiło, że nie została przez skarżącego wypełniona przesłanka z art. 16 a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustalającego kryterium dochodowe z odwołaniem się do kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 959) wysokość kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w okresie od dnia 1 listopada 2012 r. do dnia 31 października 2014 r. wynosiła 623 zł. Łączny dochód obu rodzin uzyskany w 2012 r. organ I instancji w decyzji, o której mowa ustalił na kwotę [...] zł, miesięczny dochód wyniósł [...] zł, zaś miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł. Decyzja ta została skarżącemu doręczona w dniu [...] kwietnia 2014 r. i nie została zaskarżona. W dniu [...] maja 2014 r. skarżący wystąpił z ponownym wnioskiem o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad ojcem S. S. W dołączonym do wniosku oświadczeniu wskazał, iż wszystkie dokumenty zostały dołączone wraz z poprzednim wnioskiem o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z dnia [...] marca 2014 r. Dodał także, iż sytuacja nie uległa zmianie, a dokumenty są nadal aktualne. Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, wnioskowanego w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem S. S. z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, wynoszącego 623 zł. Tak jak w decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., o której była mowa wyżej, miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącego i jego ojca ustalono na kwotę [...] zł. Z decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. wynika jednocześnie, iż organ I instancji nie zakwestionował faktu sprawowania opieki nad ojcem, a odmowa przyznania świadczenia została spowodowana przekroczeniem kryterium dochodowego. W tych okolicznościach, jak trafnie zauważył organ odwoławczy w dniu wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. sprawa uprawnień skarżącego do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad S. S. była już rozstrzygnięta decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w okolicznościach niniejszej sprawy zachodzi tożsamość sprawy rozstrzygniętej przez organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. i rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny stanowiący podstawę obu ww. rozstrzygnięć nie uległ zmianie. Dotyczą one tego samego kręgu osób i tego samego świadczenia. Należy bowiem zauważyć, iż zarówno wniosek z dnia [...] marca 2014 r., jak i z dnia [...] maja 2014 r. dotyczą specjalnego zasiłku opiekuńczego, które to świadczenie uregulowane zostało w art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadzonego do tej ustawy ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) z dniem 1 stycznia 2013 r. Treść art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych w okresie pomiędzy datami wydania decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2014 r. i z dnia [...] czerwca 2014 r. ulegała zmianie, nie mniej jednak zapis art. 16 a ust. 2 tej ustawy pozostał niezmieniony. Zgodnie z jego brzmieniem specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2, z jednoczesnym wskazaniem, iż przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochodem rodziny jest suma dochodów członków rodziny. W myśl art. 3 pkt 2a ww. ustawy dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4 – 4b, zaś jak wynika z art. 3 pkt 10 ustawy, o której mowa okresem zasiłkowym jest okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Tym samym z uwagi na daty złożenia przez skarżącego wniosków o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad S. S. ocenie w obu sprawach podlegały dochody obu rodzin uzyskane w 2012 r. Z tych względów wobec dostrzeżenia przez organ odwoławczy wydania rozstrzygnięcia w sprawie poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, które jest niedopuszczalne, zasadne było zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż Sąd nie dopatrzył się wskazywanych w skardze naruszeń. Art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak była już o tym mowa wyżej, został wprowadzony do ustawy o świadczeniach rodzinnych z dniem 1 stycznia 2013 r. ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1648). W ten sposób wprowadzono do ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako jedno ze świadczeń opiekuńczych, specjalny zasiłek opiekuńczy, co do którego ustalenia prawa we wnioskach składanych do organu I instancji domaga się skarżący. Złożenie wniosku o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, będącego świadczeniem opiekuńczym uregulowanym w art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych wymaga rozpoznania wniosku w oparciu o ten przepis i dla ustalenia prawa do świadczenia wskazanego we wniosku konieczne jest spełnienie wskazanych w tym przepisie przesłanek, także przesłanki kryterium dochodowego z ust. 2 tego przepisu. Tym samym stosowanie przez organ orzekający w przedmiocie takiego wniosku przepisu, który jest podstawą do ewentualnego ustalenia prawa do świadczenia nie stanowi naruszenia prawa. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, iż skarżący uprzednio miał ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad siostrą I. S. Jak wynika ze skargi świadczenie to zostało przyznane od dnia [...] września 2010 r., to jest przed datą wprowadzenia zmian do ustawy o świadczeniach rodzinnych, o których mowa wyżej. Świadczenie to było wypłacane do dnia śmierci I. S., to jest do dnia [...] maja 2013 r. Tym samym wobec ustania prawa do tego świadczenia przed dniem 1 lipca 2013 r. nie miał do niego zastosowania art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), mówiący o wygaśnięciu z mocy prawa po dniu 30 czerwca 2013 r. decyzji o przyznaniu prawa do świadczeń pielęgnacyjnych, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K 27/13 (Dz. U. z 2013 r., poz. 1557) został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Specjalny zasiłek opiekuńczy, o którego przyznanie wnosi skarżący w związku ze sprawowaniem opieki na ojcem S. S. jest nowym świadczeniem, którego nie dotyczą postanowienia ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567). Zgodnie z art. 1 tej ustawy, określa ona warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Z tych względów w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło