VIII SA/Wa 1107/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2010 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z [...] października 2010 r. (data nadania) T. P. (skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] września 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych. Jednocześnie wniosła o "oddalenie pobrania kosztów". Referendarz sądowy zarządzeniem z [...] stycznia 2011 r. zarządził o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Podstawę powyższego stanowiło nie złożenie przez skarżącą w wyznaczonym terminie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. W odpowiedzi na powołane zarządzenie (doręczone [...] stycznia 2011 r.) skarżąca [...] stycznia 2011 r. (data nadania) wniosła pismo informujące, iż w przedmiotowej sprawie nie zgłaszała wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast wobec doręczonego stronie [...] stycznia 2011 r. pisma wzywającego do sprecyzowania żądania skarżąca [...] stycznia br. poinformowała Sąd, iż jej pismo z [...] stycznia 2011 r. stanowi wniosek o przyśpieszenie terminu rozprawy i zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Jednocześnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF wnioskując o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z mężem. Jako dochód rodziny skarżąca wskazała swoją emeryturę rolniczą w kwocie [...] zł. Wskazała, iż ponosi wydatki: z tytułu utrzymania mieszkania [...] zł oraz na leczenie w kwocie [...] zł. W rubryce dotyczącej posiadanego majątku oświadczyła, iż żadnego majątku nie posiada. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.) wniesienie w terminie sprzeciwu od zarządzenia z 7 stycznia 2011 r. spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Analiza informacji zawartych we wniosku prowadzi do stwierdzenia, że skarżąca nie wyjaśniła, jaka jest jej rzeczywista sytuacja majątkowa. Nie nadesłała zeznań podatkowych i dokumentu potwierdzającego wysokość emerytury. Nie udokumentowała wysokości wydatków. Nie udzieliła informacji na temat zajmowanego mieszkania, a konkretnie tego do kogo ono należy, nie określiła także jakie wydatki obejmuje wskazany we wniosku koszt utrzymania mieszkania w wysokości [...] zł. Skarżąca nie określiła też statusu męża (czy jest bezrobotny, pracujący, emerytem lub rencistą) i nie ujawniła jego sytuacji finansowej. Podkreślić w tym miejscu należy, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm. - dalej zwany "k.r.o.") małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony, zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżąca nie przedstawiła pełnej informacji dotyczącej swojej sytuacji finansowej, wobec czego niemożliwym uczyniła weryfikację swoich twierdzeń o trudnej sytuacji materialnej i braku środków finansowych, z których mogłaby pokryć należności sądowe. W ocenie Sądu skarżąca nie udowodniła, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przerzucenie kosztów postępowania na Skarb Państwa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.