VIII SA/Wa 111/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia odmówić przyznania prawa pomocy We wniosku o przyznanie prawa pomocy E. S. podała, że utrzymuje się z dochodu (emerytury i umowy o dzieło) w łącznej wysokości [...] zł netto i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jako posiadany majątek wymieniła mieszkanie własnościowe – [...] m², nieruchomość rolną – [...] ha wraz z [...] – letnim domem oraz inne mieszkanie – [...] ² nabyte w drodze darowizny, które aktualnie zamieszkuje syn. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy wobec niewykazania, że jej sytuacja materialna uzasadnia zastosowanie tej instytucji. Od tego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw, w którym wskazała, że dochód z umowy o dzieło nie jest stałym źródłem utrzymania bowiem umowa zawarta została jedynie na rok. Podała, że jest w podeszłym wieku z problemami zdrowotnymi i w związku z tym ponosi wydatki na leki (w załączeniu faktury). Poza tym oświadczyła, że po raz pierwszy zwraca się do Sądu o pomoc, gdyż od trzech lat nie może uzyskać odpowiedzi na pytania z zakresu prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wobec skutecznego wniesienia przez skarżącą sprzeciwu, złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w tym przepisie sformułowanie "wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Podkreślenia wymaga przede wszystkim, że prawo pomocy stanowi wyjątek od ogólnej reguły ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i może być przyznane tylko w określonych sytuacjach. Jako forma dofinansowania z budżetu państwa, przyznanie prawa pomocy winno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe (zob. postanowienie NSA z 24 października 2007 r., II FZ 426/07, niepubl.). Wskazuje się, że prawo pomocy zwłaszcza w zakresie całkowitym powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Analiza okoliczności przedstawionych we wniosku nie daje podstaw do jego uwzględnienia. Skarżąca posiada dochód w wysokości blisko [...] zł netto dla jednoosobowego gospodarstwa domowego i jakkolwiek podnosi, że dochód z umowy o dzieło nie jest stały gdyż zawarła ją jedynie na rok, to podkreślić trzeba, że rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd bierze pod uwagę aktualną sytuację materialną wnioskodawcy. Ta natomiast w ocenie Sądu nie uzasadnia nawet w części przerzucenia kosztów postępowania na Skarb Państwa, jak i ustanowienia w sprawie pełnomocnika. Jedyne koszty do jakich skarżąca jest zobowiązana na tym etapie postępowania to wpis od skargi w wysokości [...] zł, co w zestawieniu z uzyskiwanym dochodem nie wydaje się być trudną do pokonania barierą. Poza tym skarżąca posiada dwa mieszkania oraz zabudowaną domem mieszkalnym nieruchomość rolną. Jej sytuacji majątkowej nie sposób zatem utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód na granicy fizycznego przetrwania. Z wymienionych wyżej względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 p.p.s.a Sąd postanowił, jak w sentencji.