VIII SA/Wa 111/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu [...]z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w [...] od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 sierpnia 2017 r. odmawiającego skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...]z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...]grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wszystkie miesiące 2014 r. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Prawomocnym postanowieniem z 31 maja 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 111/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej także jako "Sąd"), na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 188 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "uppsa"), zmienił postanowienie starszego referendarza sądowego z 29 marca 2017 r. i odmówił [...]sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "Spółka") przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, Spółka pismem z 22 czerwca 2017 r. wystąpiła z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych argumentując, że nastąpiła zmiana okoliczności związanych z jej aktualną sytuacją finansową. W szczególności, Naczelnik US w [...]dokonał zajęcia wierzytelności z jej rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (ponad [...]mln zł tytułem dochodzonych wierzytelności), co w praktyce uniemożliwia jej prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Ze względu na podjęte czynności egzekucyjne Spółka nie jest także w stanie pozyskać żadnych środków na pokrycie kosztów niniejszego postępowania sądowego, w tym w ramach pożyczek od wspólników, gdyż wszelkie środki przekazane na konto Spółki podlegają zajęciu w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym. Powyższe okoliczności skarżąca powtórzyła w piśmie procesowym z 6 lipca 2017 r. Dodatkowo załączyła kopie wyciągów z rachunków bakowych za wybrane miesiące 2017 r. (IV – VI), które w jej ocenie potwierdzają, że Spółka nie posiada jakichkolwiek środków finansowych, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów niniejszego postępowania sądowego. Podniosła, że "jedyne wpływy na rachunek bankowy skarżącej wynikają z dobrowolnej wpłaty wspólników komplementariusza, które zostały przeznaczone na spłatę bieżących zobowiązań skarżącej". Odpowiadając na wezwanie starszego referendarza sądowego, wystosowane w trybie art. 255 uppsa, skarżąca złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr), którego treść jest tożsama z pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżącej złożonym w niniejszej sprawie (por. k. 54 akt sądowych). Postanowieniem z 28 sierpnia 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, gdyż uznał, że brak jest podstaw do odstąpienia od oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w prawomocnym postanowieniu z 31 maja 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 111/17. W szczególności nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych stanowiących przesłankę podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia. Zdaniem starszego referendarza sądowego powołane przez Spółkę jako "nowe" okoliczności, nie mają wpływu na ocenę ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Spółka nie przedstawiła bowiem sytuacji majątkowej wspólników komplementariusza, na rzecz których dokonała znacznych płatności w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. ([...]zł). Skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego. Uznała, że przedstawiła nowe okoliczności dotyczące jej sytuacji finansowej, mające istotny wpływ na ocenę jej wniosku, który zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 i art. 245 § 1 uppsa właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 uppsa). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 uppsa osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Badając przesłanki zastosowania w okolicznościach danej sprawy art. 165 uppsa, sąd jest zobowiązany do porównania pierwotnego wniosku i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z treścią powtórnego wniosku w tym zakresie. Przez zmianę okoliczności sprawy należy zaś rozumieć zarówno wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści od uprzednio wydanego. Złożenie przez stronę kolejnego wniosku w przedmiocie prawa pomocy nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 uppsa. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienia NSA z 30 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 672/14 oraz II FZ 673/14; dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała, że w realiach niniejszej sprawy wystąpiły okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany dotychczasowego stanowiska Sądu. Jako nową okoliczność, na którą powołuje się skarżąca, jest fakt dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącej (na łączną kwotę ponad [...]mln zł) przez właściwy organ egzekucyjny, o czym świadczy załączona kopia zawiadomienia o zajęciu z [...]czerwca 2017 r. Jednakże przesłanka ta nie stanowi wystarczającej podstawy do podważenia dotychczasowej oceny wniosku skarżącej, zawartej w wydanym w niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniu Sądu z 31 maja 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 111/17. Spółka nie wykazała bowiem, że powołana okoliczność spowodowała pogorszenie jej kondycji finansowej. Z treści sprzeciwu także nie wynika, że dotychczasowa ocena Sądu dotycząca możliwości płatniczych skarżącej wraz z wspólnikami jej komplementariusza straciła na aktualności. Płatności o znacznej wartości dokonywane przez skarżąca na rzecz wspólników jej komplementariusza w celu poprawy ich możliwości płatniczych związanych z kredytami zaciągniętymi w celu uruchomienia działalności Spółki, której to okoliczności skarżąca nie wskazywała w pierwotnym postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy, nie są przy tym na tyle istotne, że nieostre sformułowania pełnomocnika skarżącej zawarte w treści sprzeciwu skutkowałyby zmianą dotychczasowego stanowiska Sądu. Tym bardziej, że jak słusznie zauważył starszy referendarz sądowy, skarżąca nie przedstawiła sytuacji majątkowej wspólników jej komplementariusza pomimo stosownej inicjatywy dowodowej ze strony Sądu. Skoro w realiach niniejszej sprawy skarżąca nie wykazała, że wystąpiły takie okoliczności, które powodowałyby konieczność odstąpienia od oceny prawnej wniosku skarżącej zawartej w prawomocnym postanowieniu Sądu z 31 maja 2017 r., to również na obecnym etapie postępowania sądowego nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przyznanie Spółce prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Dodać należy, że Sąd w wydanym w niniejszej sprawie ww. postanowieniu (zob. k. 212 akt sądowych) ocenił już, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, który został oddalony postanowieniem SR w [...]z [...]marca 2017 r. jako sprzeczny z celami postępowania upadłościowego (jeden wierzyciel, brak majątku, zob. k. 209-210 akt sądowych), nie stanowi okoliczności przemawiającej za przyznaniem skarżącej prawa pomocy. Sąd uznał zatem, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Dodać należy, że istnieje możliwość uiszczenia wpisu sądowego w kasie Sądu. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie przepisów art. 246 § 2 pkt 2, art. 165 i art. 260 § 1 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, czyli utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego.