VIII SA/Wa 1111/14
PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-23
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie adwokata z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej powinno być obliczone według przepisów rozporządzenia z 2002 r., czy nowszego rozporządzenia z 2016 r., w sytuacji gdy postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się przed wejściem w życie nowego rozporządzenia?Ratio decidendi
W przypadku spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. (tj. przed 2 listopada 2016 r.), do czasu zakończenia postępowania w danej instancji należy stosować przepisy dotychczasowe, czyli rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. W związku z tym, wynagrodzenie adwokata z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej zostało obliczone na podstawie stawek z rozporządzenia z 2002 r., podwyższone o podatek VAT.Stan faktyczny
Skarżący J. J. uzyskał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku stałego. Pełnomocnik z urzędu wniósł skargę kasacyjną, domagając się zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA. Następnie referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie wynagrodzenia adwokatowi z urzędu.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. M. kwotę 120 zł podwyższoną o podatek VAT w wysokości 27,60 zł, łącznie 147,60 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku adwokata K. M. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. M. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 27,60 zł (dwadzieścia siedem złotych 60/100), łącznie 147,60 zł.
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2015 r. przyznano skarżącemu J.J. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2015 r. oddalił skargę J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]w przedmiocie zasiłku stałego.
Pismem z dnia 24 marca 2015 r. pełnomocnik z urzędu sporządził i wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której zawarł wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie zostały one opłacone w całości ani w części (k. 57).
Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1313/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok. Z protokołu rozprawy z dnia 17 stycznia 2017 r. wynika, że pełnomocnik nie brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. poz. 1714). Rozporządzenie to w § 22 wskazuje, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której Sąd I instancji wydał wyrok oddalający skargę w dniu 21 stycznia 2015 r., a więc przed wejściem w życie tego nowego rozporządzenia (2 listopada 2016 r.) należy stosować do postępowania w II instancji, obejmującego sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, toczącego się od momentu wydania powyższego wyroku Sądu - przepisy dotychczasowe, czyli przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.; dalej dotychczasowe rozporządzenie).
Z dniem 2 listopada 2016 r., na podstawie przepisu § 23 tego nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., utraciło moc poprzednie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 1801), którego przepis § 23 także stanowił, że sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (1 stycznia 2016 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Przepis § 19 cytowanego wyżej dotychczasowego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowił zaś, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:
1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz
2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata.
Natomiast § 20 tego dotychczasowego rozporządzenia stanowił, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit b) dotychczasowego rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Stawka minimalna określona w pkt 1, dotyczącym postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) dotychczasowego rozporządzenia, wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ). Wynagrodzenie adwokata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, który prowadził sprawę w I instancji, wynosi zatem 50% stawki minimalnej, czyli 120 zł.
Stosownie do § 2 ust. 3 dotychczasowego rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną, obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej - podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług w łącznej wysokości 147,60 zł (wynagrodzenie: 120 zł + VAT: 27,60 zł = 147,60 zł).
Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło