VIII SA/Wa 1134/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od towarów i usług oddala skargę. 1.1. Postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. działając na podstawie art. 62 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "Op") dokonał zaliczenia wpłaty dokonanej przez A. Z. (dalej: skarżący) w kwocie [...] zł na poczet zaległości z tytułu odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od września do grudnia 2009 r. Postanowienie to, adresowane na skarżącego zostało doręczone doradcy podatkowemu A. S. 1.2. Na postanowienie to wniesione zostało zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. podpisane zarówno przez skarżącego, jak i A. S. podpisanego jako pełnomocnik. Organ odwoławczy wezwał A. S. do złożenia udzielonego mu przez skarżącego pełnomocnictwa do reprezentowania przed organem drugiej instancji. W odpowiedzi na to wezwanie doradca podatkowy A. S. złożył kopię pełnomocnictwa z [...] czerwca 2005 r. upoważniającego go do "występowania w szczególności w sprawach związanych z bieżącym rozliczaniem należności podatkowych, podejmowaniem czynności w postępowaniu podatkowym, sprawdzającym, kontrolnym i wyjaśniającym, do składania wyjaśnień, podpisywania deklaracji i oświadczeń oraz do wglądu w akta rejestracyjne, wymiarowe, kontrolne itp." 1.3. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] listopada 2010 r. objętym skargą w niniejszym postępowaniu, stwierdził niedopuszczalność zażalenia wskazując jako podstawę prawną art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Op. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. nie zostało skutecznie doręczone. Z akt sprawy dotyczącej zaliczenia wpłaty z dnia [...] maja 2010 r. w kwocie [...] zł wynika bowiem, że nie zostało złożone do nich pełnomocnictwo dla A. S. Zdaniem organu, fakt złożenia w dniu [...] czerwca 2005 r. w Urzędzie Skarbowym w G. pełnomocnictwa dla A. S., nie zwalania z wynikającego z art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej obowiązku załączenia do akt każdej nowej sprawy pełnomocnictwa lub poświadczonego odpisu. Takie ustalenia organu odwoławczego doprowadziły go do wniosku, że postanowienie naczelnika Urzędu Skarbowego w G. objęte zażaleniem powinno zostać doręczone stronie (skarżącemu) a nie jego pełnomocnikowi, a skoro zostało doręczone doradcy podatkowemu A. S., to zostało doręczone z naruszeniem art. 145 § 1 Op i takie doręczenie jest bezskuteczne, co skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia formalnego na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Op.. 2. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pełnomocnik skarżącego A. S. pismem z [...] listopada 2010 r. wniósł więc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora IS, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie szeregu przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 136, art. 137 § 3 oraz art. 145 § 2 Op i art. 98-109 Kodeksu cywilnego. Występując o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, autor skargi powołał się na dokument pełnomocnictwa ogólnego z [...] czerwca 2005 r. złożony w biurze podawczym organu I instancji. Wywiódł następnie, że pełnomocnictwo to wiąże organy we wszystkich postępowaniach, dopóki nie zostanie odwołane. Autor skargi powołał się przy tym na poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, które w jego ocenie potwierdzają zasadność skargi. Podniósł, że konsekwencją ustanowienia przez stronę pełnomocnika jest wynikający z art. 145 § 2 Op obowiązek doręczania wszelkiej korespondencji pełnomocnikowi, i wbrew stanowisku organu bezskuteczne byłoby doręczenie w takiej sytuacji stronie postanowienia w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet odsetek. 3. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Za chybione uznał zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). 4.2. Zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego) lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. 4.3. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że w toku postępowania przed organem I instancji, które to postępowanie było postępowaniem dotyczącym zaliczenia wpłaty na poczet zaległości, skarżący występował osobiście w niniejszej sprawie. W jej aktach brak było bowiem stosownego dokumentu pełnomocnictwa (oryginału lub odpisu), o którym mowa w art. 137 § 3 Op. Organy dokonały przy tym prawidłowej wykładni tego przepisu, mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii spornej, tj. wejścia do obrotu prawnego postanowienia organu I instancji. Kategoryczne brzmienie powołanego art. 137 § 3 zdanie 1 Op nie pozostawia wątpliwości, iż dla uznania, że strona jest w takim postępowaniu reprezentowana przez pełnomocnika, konieczne jest złożenie do akt tego właśnie postępowania stosownego pełnomocnictwa. Dokąd takie pełnomocnictwo do akt konkretnej sprawy nie jest złożone, organ nie może domniemywać istnienia pełnomocnictwa do tej sprawy na podstawie wiedzy o wcześniej złożonym ogólnym pełnomocnictwie do rozliczeń podatkowych. Pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, lub podatnik chcący być reprezentowanym w takim postępowaniu przez pełnomocnika, jest zobligowany do przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego jego umocowanie do działania w cudzym imieniu oraz wyznaczającego jego zakres. Przepisy Ordynacji podatkowej nie definiują pojęcia pełnomocnictwa. Poprzez odesłanie przewidziane w art. 137 § 4 Op, odnieść należy się zatem do zasad prawa cywilnego, na gruncie którego pełnomocnictwo jest określane jako jednostronna czynność prawna o charakterze upoważniającym. Bez względu na zakres udzielonego pełnomocnictwa, to pełnomocnik i strona (mocodawca) decydują o tym, czy pełnomocnik będzie zastępował stronę w konkretnym postępowaniu i w jakim zakresie. Tym samym, złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej z kilku spraw prowadzonych przez ten sam organ podatkowy, nawet gdy będzie to pełnomocnictwo ogólne, nie zwalnia strony (lub jej pełnomocnika) z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii (odpisu) takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy. Posłużenie się przez organ pełnomocnictwem złożonym na potrzeby innego postępowania, choćby swym zakresem obejmowało ono przedmiot postępowania, do którego akt nie zostało załączone, a następnie procedowanie z udziałem "rzekomego pełnomocnika", naraża organ na zarzut pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2008 r., II FSK 128/08; Lex nr 360005). Szerokie określenie zakresu tego pełnomocnictwa obejmującego możliwe postępowania w zakresie wymiaru podatków, czynności kontroli skarbowej, egzekucji administracyjnej oraz postępowania sądowego nie zmieniało oceny, iż było ono skuteczne wyłącznie dla sprawy, do której akt zostało złożone. W każdym innym postępowaniu, zgodnie z regułami w nim obowiązującymi, strona powinna wskazać pełnomocnika, jeżeli chce działać za jego pośrednictwem. Ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu podatkowym nie rozciąga się na wszystkie kolejne postępowania i czynności, w których strona bierze udział (por. wyrok NSA z 23 grudnia 2008 r., II FSK 1344/07, Lex nr 525846). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela poglądy wyrażone w powołanych wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dlatego też organ słusznie uznał, że wobec braku pełnomocnictwa złożonego do sprawy o zaliczenie wpłaty na poczet zaległości, nie doszło do skutecznego doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z [...] sierpnia 2010 r. Tym samym, wobec braku skutecznego doręczenia, postanowienie to nie weszło do obrotu prawnego, co czyniło niedopuszczalnym wniesienie na takie postanowienie zażalenia. 4.4. Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze przez jej autora, wskazać w pierwszej kolejności należy, że występuje on o wyeliminowanie z obrotu prawnego przynajmniej częściowo korzystnego dla jego mocodawcy postanowienia organu drugiej instancji, z którego wynika że kwestia zaliczenia wpłaty [...] zł na poczet zaległości podatkowych nie została jeszcze rozstrzygnięta w ogóle, a więc tym bardziej nie została rozstrzygnięta niezgodnie z oczekiwaniami skarżącego. W świetle przedstawionych wyżej rozważań, Sąd uznał za chybione wszystkie zarzuty skargi. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku