VIII SA/Wa 1163/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-15

Skład orzekający: Justyna Mazur, Cezary Kosterna, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obowiązek zapłaty zaliczki na poczet kosztów postępowania administracyjnego, nałożony na podstawie art. 262 § 2 k.p.a., podlega egzekucji administracyjnej w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, rozpatrując zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, muszą nie tylko ocenić wymagalność obowiązku, ale przede wszystkim zbadać, czy obowiązek ten podlega egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 2 § 1 u.p.e.a. Zaliczka na poczet kosztów postępowania (art. 262 § 2 k.p.a.) nie jest tożsama z kosztami i opłatami, o których mowa w art. 265 k.p.a., co oznacza, że jej egzekucja w trybie u.p.e.a. wymaga odrębnej analizy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o nieuwzględnieniu zarzutu nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym. Obowiązek dotyczył wpłaty zaliczki na pokrycie kosztów oceny technicznej przewodów kominowych. Skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku, kwestionując możliwość egzekucji administracyjnej tej zaliczki.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie MWINB oraz poprzedzające je postanowienie PINB, a także stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB", "organ odwoławczy") postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1409), po rozpatrzeniu zażalenia S. W. (dalej także: "skarżący") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w mieście R. (dalej także: "PINB", "organ I instancji") Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów wniesionych przez S. W., w związku z doręczeniem tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., wystawionego przez PINB jako wierzyciela, skierowanego do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. ze względu na niewykonanie dyspozycji postanowienia PINB w m. R. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], zobowiązującego K. W. i S. W. oraz I. Ż. i M. Ż. do wpłacenia zaliczki w wysokości po [...] zł na pokrycie kosztów wykonania oceny technicznej przewodów kominowych oraz podłączeń do przewodów (wentylacyjnych, dymowych, spalinowych) istniejących w ścianie wspólnej budynku mieszkalnego zrealizowanego w zabudowie bliźniaczej przy ul. R. [...] w R., do której przedłożenia zobowiązano ww. osoby w postanowieniu MWINB Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] lipca 2014 r. do organu I instancji wpłynęło postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z załączoną kserokopią pisma skarżącego, zawierającego zarzut do prowadzonego postępowania egzekucyjnego z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), to jest - zarzut nieistnienia obowiązku. Organ I instancji zarzut ten uznał za bezpodstawny. Wskazał jednocześnie, iż PINB postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] wezwał K. i S. małżonków W. oraz I. i M. małżonków Ż. do wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów wykonania opracowania pn. "Ocena stanu technicznego przewodów kominowych oraz podłączeń do przewodów (wentylacyjnych, dymowych, spalinowych)", istniejących w ścianie wspólnej budynku mieszkalnego zrealizowanego w zabudowie bliźniaczej przy ul. R. [...] w R. Organ II instancji postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie PINB w m. R. Nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 października 2012 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 303/12 skargę małżonków W. na ww. postanowienie organu II instancji oddalił. W tych okolicznościach organ I instancji obowiązek wpłacenia przez małżonków W. zaliczki na pokrycie kosztów wykonania opracowania uznał za nadal wymagalny. Z tych względów PINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., na podstawie art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., po rozpatrzeniu zarzutu S. W. z dnia [...] czerwca 2014 r. przesłanego za pismem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] postanowił nie uwzględnić zarzutu nieistnienia obowiązku zgłoszonego przez zobowiązanego S. W. w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. na podstawie tytułu wykonawczego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. zażalenie na postanowienie PINB Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. złożył S. W., wnosząc o uchylenie postanowienia, które, jak podniósł, jest bezzasadne. W uzasadnieniu zażalenia przytoczył obszernie okoliczności dotyczące przebiegu toczącego się postępowania w sprawie przewodów kominowych, wskazując jednocześnie, że brak jest podstaw do prowadzenia egzekucji na rzecz PINB za pośrednictwem [...] Urzędu Skarbowego w R. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia przypomniał przebieg postępowania w sprawie wskazując, iż PINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. na podstawie art. 262 § 2 k.p.a. w zw. z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane zażądał od zobowiązanych wpłacenia zaliczki w kwocie [...] zł na pokrycie kosztów zlecenia wykonania za zobowiązanych oceny technicznej przewodów kominowych oraz podłączeń do przewodów (wentylacyjnych, dymowych, spalinowych). W związku z tym został ostatecznie w dniu [...] lutego 2014 r. przez PINB wystawiony tytuł wykonawczy Nr [...], skierowany do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. celem prawidłowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 33 § 1 u.p.e.a., wskazując, iż z brzmienia przepisów Prawa budowlanego (art. 81 c) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 262 § 2 i art. 263 § 2) nie wynika, aby w zaistniałej sytuacji niedopuszczalnym było pozyskanie środków na zastępcze wykonanie żądanej przez organ nadzoru budowlanego ekspertyzy w drodze przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z brzmieniem art. 262 § 2 k.p.a. w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może żądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Podniósł, iż organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia Nr [...] wskazał, że zobowiązanie K. i S. małżonków W. oraz I. i M. małżonków Ż. do wpłacenia przedmiotowej zaliczki wynika z braku odpowiednich środków finansowych w budżecie PINB, pozwalających na wykonanie ekspertyzy we własnym zakresie. MWINB dodał także, iż ewentualne pokrycie kosztów zastępczego wykonania ekspertyzy technicznej ze środków budżetowych organu nadzoru budowlanego i tak prowadziłoby do zastosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, celem wyegzekwowania poniesionych przez ten organ kosztów. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 265 k.p.a. wszelkie nieuiszczone w terminie opłaty i koszty postępowania oraz inne należności wynikłe z tego postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych. Pismem z dnia [...] października 2014 r. S. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie MWINB, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi wskazał na wadliwość prowadzonego postępowania administracyjnego, w którym wydano postanowienie Nr [...], zobowiązujące do uiszczenia zaliczki na poczet kosztów wykonania oceny technicznej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tym samym kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Jak wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przypomnieć w tym miejscu wypada, iż zostało w niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie MWINB Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutu wniesionego przez S. W., w związku z doręczeniem tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., wystawionego przez PINB jako wierzyciela, skierowanego do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. ze względu na niewykonanie dyspozycji postanowienia PINB w m. R. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], zobowiązującego K. W. i S. W. oraz I. Ż. i M. Ż. do wpłacenia zaliczki w wysokości po [...] zł na pokrycie kosztów wykonania oceny technicznej przewodów kominowych oraz podłączeń do przewodów (wentylacyjnych, dymowych, spalinowych) istniejących w ścianie wspólnej budynku mieszkalnego zrealizowanego w zabudowie bliźniaczej przy ul. R. [...] w R., do której przedłożenia ww. osoby zostały zobowiązane. Zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku znajduje podstawę prawną w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Organy obu instancji rozstrzygając o ww. zarzucie skupiły się w szczególności na okoliczności, iż obowiązek wynikający z postanowienia PINB Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. jest wymagalny. Okoliczność wymagalności obowiązku, o którym mowa nie jest jednak jedyną, jaka powinna podlegać ocenie w niniejszej sprawie. Ocena zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., wymaga bowiem dokonania także oceny, czy obowiązek, którego wykonanie miałoby nastąpić w drodze egzekucji administracyjnej, istotnie podlega egzekucji administracyjnej. Obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej zostały wymienione w art. 2 § 1 u.p.e.a. Tymczasem zarówno w zaskarżonym postanowieniu, jak i w postanowieniu organu I instancji brak jest oceny, który z wymienionych w ww. przepisie obowiązków stanowi obowiązek wskazany w postanowieniu PINB Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., a tym samym, czy przesłanki z art. 2 § 1 u.p.e.a. zostały spełnione. Zauważyć w tym miejscu wypada, iż podstawą prawną postanowienia PINB Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. jest m.in. art. 262 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi o możliwości zażądania przez organ od strony postępowania zaliczki na pokrycie kosztów postępowania. Zaliczka z art. 262 § 2 k.p.a. nie jest tożsama z kosztami i opłatami, o których mowa w art. 265 k.p.a. Art. 265 k.p.a. dotyczy bowiem kosztów i opłat, o których organ orzeka kończąc postępowanie w sprawie, podczas gdy zaliczka jest uiszczana w toku postępowania. Tym samym argumentacja organu odwoławczego, iż ewentualne pokrycie kosztów zastępczego wykonania ekspertyzy technicznej ze środków budżetowych organu nadzoru budowlanego i tak prowadziłaby do zastosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, celem wyegzekwowania poniesionych przez ten organ kosztów, jako uzasadniająca nie uwzględnienie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie zasługuje na podzielenie. Wobec tego, dokonaną przez organy obu instancji ocenę należy uznać za przeprowadzoną z naruszeniem art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy. W tych okolicznościach zgłoszony przez skarżącego zarzut winien zostać ponownie rozpoznany z uwzględnieniem powyższych wywodów. W odniesieniu do zarzutów skargi, zmierzających w istocie do wykazania wadliwości prowadzonego postępowania administracyjnego, w którym wydano postanowienie PINB Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., wskazać należy, iż nie mogą one być przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest jedynie postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie z punktu 2 wyroku znajduje oparcie w art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło