VIII SA/Wa 1189/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2012 roku postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia. Postanowieniem z [...] stycznia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał D. S. (dalej: "skarżący") prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Pismem z [...] lutego 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka w R. wyznaczyła skarżącemu pełnomocnika z urzędu w osobie adwokat K. S. (dalej: "pełnomocnik z urzędu" lub "Wnioskodawca"). Działający z jej upoważnienia aplikant adwokacki zapoznał się z aktami sprawy i sporządził ich fotokopie (k. 35 akt sądowych). Inny aplikant adwokacki uczestniczył w rozprawie wyznaczonej na 1 lipca 2015 r. (k. 47 akt sądowych). Oświadczył, że popiera skargę. Wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Dodał, że koszty zastępstwa procesowego nie zostały uiszczone w całości ani w części. Postanowieniem z 14 lipca 2015 r. referendarz sądowy odmówił Wnioskodawcy przyznania wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż uznał, że pełnomocnik skarżącego nie podjął czynności, które można uznać za faktyczne udzielenie skarżącemu pomocy prawnej. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że do takich czynności nie można zaliczyć przejrzenia akt sprawy, czy też wykonania fotokopii, bez podjęcia jakichkolwiek dalszych czynności procesowych, jak chociażby złożenie w imieniu skarżącego pisma procesowego. Sam udział w rozprawie aplikanta działającego z upoważnienia pełnomocnika z urzędu także nie może zostać uznany za faktycznie udzieloną pomoc prawną. Pismem z [...] lipca 2015 r. pełnomocnik z urzędu prawidłowo (adwokat) wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Wyjaśniła, że w ramach należytego reprezentowania interesów skarżącego w siedzibie jej kancelarii doszło do dwukrotnego spotkania ze skarżącym, w trakcie których zostały mu przedstawione prawne aspekty toczącego się z jego inicjatywy postępowania sądowego. Dodała, że na termin rozprawy stawił się również działający z jej upoważnienia aplikant adwokacki. Dlatego nie można uznać, że pełnomocnik z urzędu, działając za pośrednictwem upoważnionych przez siebie aplikantów, nie podjął czynności faktycznych mających na celu udzielenie skarżącemu pomocy prawnej. Zgodnie z art. 260 u.p.p.s.a., wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a."), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, na aprobatę zasługują te poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, w świetle których pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem pomocy prawnej (zob. postanowienie NSA z 2 października 2014 r., I FZ 321/14 i przywołane w jego uzasadnieniu orzeczenia, a także poglądy z piśmiennictwa). W realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do wniosku, że ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu podjął czynności procesowe, które mogłyby zostać uznane za faktyczne (rzeczywiste) udzielenie skarżącemu pomocy prawnej. Za tego rodzaju czynności nie można bowiem uznać wykonania fotokopii akt sprawy, ustnego przedstawienia skarżącemu stanu sprawy oraz udziału w rozprawie, jeżeli efektem tych czynności jest wyłącznie popieranie zarzutów skargi osobiście porządzonej przez skarżącego, które to zarzuty zostały uznane przez Sąd za chybione, a przy tym o drugorzędnym znaczeniu w świetle wykładni art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, odnośnie adresata tego przepisu. Podjęcie przez pełnomocnika z urzędu działań zmierzających do udzielenia skarżącemu pomocy prawnej nie stanowi zdaniem Sądu podstawy do przyznania temu pełnomocnikowi wynagrodzenia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 250 u.p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia, czyli odmówił przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach instytucji prawa pomocy.