VIII SA/Wa 1228/14
WyrokWSA w Warszawie2015-10-28
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Iwona Owsińska-Gwiazda, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, mimo że jej nieruchomość graniczy z terenem inwestycji, a działki inwestorów tworzą jedną funkcjonalną całość?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 i 80 K.p.a., poprzez niewszechstronne zbadanie stanu faktycznego i błędne uznanie, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Sąd uznał, że działki inwestorów tworzą jedną nieruchomość, a skarżąca, jako właścicielka sąsiedniej działki, powinna być traktowana jako strona postępowania. Ponadto, decyzja SKO naruszała art. 107 § 1 K.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej w uzasadnieniu.Stan faktyczny
Skarżąca K. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji Wójta Gminy ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego. SKO uznało, że skarżąca nie jest stroną postępowania, ponieważ jej działka nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycji, a planowane oddziaływanie nie wykracza poza teren inwestycji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, twierdząc, że działki inwestorów tworzą jedną nieruchomość, a jej nieruchomość sąsiaduje z tą całością.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]września 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]na rzecz skarżącej K. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi Pani K. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej organ lub SKO) z [...]września 2014 r. znak [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji Wójta Gminy [...]z [...]lipca 2014 r. ustalającej sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy. Decyzją z [...]lipca 2014 r. Wójt Gminy [...] ustalił sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla inwestycji zamierzonej przez M. i H. G. polegającej na budowie budynki usługowego
z przeznaczeniem na [...] na części działki [...]położonej w [...]. K. K. (dalej; skarżąca), właścicielka działki nr [...]w [...]wniosła odwołanie od tej decyzji twierdząc, że jej nieruchomość graniczy z nieruchomością inwestorów, a użytkowanie [...] będzie się wiązało z negatywnym oddziaływaniem.
Wójt Gminy [...] traktował skarżąca jako stronę postępowania o ustalenie sposobu zagospodarowania, nie znalazł jednak podstaw do zastosowania przepisu art. 132 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: K.p.a.).
Organ uzasadniając swoją decyzję stwierdziło, że skarżąca nie posiada statusu strony w tym postępowaniu. Stanowisko swoje organ oparł na przepisie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717, dalej: ustawa p.z.p.). W ocenie SKO taki status posiadają: inwestor, właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości, na której planowana jest inwestycja oraz właściciele (użytkownicy) wieczyści działek sąsiednich, bezpośrednio graniczących z działka przeznaczoną do zainwestowania. Status taki posiadają też właściciele innych nieruchomości leżących w obszarze oddziaływania inwestycji. Tymczasem w ocenie SKO działka skarżącej o numerze [...] jest oddzielona od działki [...] działką [...] o szerokości ponad 20 metrów. Ponadto analiza wniosku inwestora wykazała oddziaływanie planowanego zamierzenia nie będzie wykraczało poza granice działki nr [...]. Skoro zatem nieruchomość skarżącej nie graniczy
z terenem, na którym planowana jest inwestycja, i nie znajduje się na obszarze jej oddziaływania, to skarżąca nie posiada przymiotu strony. Jako podstawę prawną swej decyzji SKO wskazało art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.
Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na omówiona decyzję. W skardze tej domagała się zarówno uchylenia decyzji SKO jak i wspomnianej decyzji Wójta Gminy [...] o ustaleniu warunków zabudowy. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
a) Art. 6, 7, 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nieustalenie przez SKO istotnych okoliczności sprawy oraz brak wyczerpującego zbadania materiału dowodowego;
b) Art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3pkt 20 ustawy Prawo budowlane,
c) Art. 61 ust. 1pkt 1 ustawy p.z.p.;
d) Art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie ma przymiotu strony,
e) Art. 153 oraz art. 170 i art. 171 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie interpretacji WSA, który nie kwestionował jej uprawnienia do bycia strona podczas poprzednio prowadzonych postępowań;
f) Art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść skarżącej;
g) Art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez brak uzasadnienia co do podstawy prawnej decyzji;
h) Art. 20. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji poprzez uchybienie zasadzie ochrony własności.
Ponadto postawiła zarzuty decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2014 r.
Uzasadniając skargę wskazała w szczególności, że inwestycja będzie realizowana nie tylko na działce [...], ale również na sąsiadującą z działką skarżącej działką nr [...]. Obie działki o numerach [...] i [...] należą do małżonków G.
i tworzą jedną nieruchomość, na której ma być usytuowany jeden kompleks budynków tworzący zamierzoną inwestycję.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotem sprawy niniejszej jest tylko skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2014 r. umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lipca
2014 r. ustalającej sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy. Wobec umorzenia postępowania odwoławczego od tej decyzji, organ odwoławczy (SKO) merytorycznie się nią nie zajmował, dlatego też Sąd będzie mógł oceniać tą decyzję,
o ile zostanie ona rozpoznana merytorycznie w postępowaniu odwoławczym przez SKO.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji SKO umarzającej postępowanie odwoławcze należy zgodzić się z zarzutem skargi dotyczącym niewskazania
w uzasadnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie wymogów decyzji administracyjnej określonych w art. 107 § 1 K.p.a. (a nie – jak wskazuje skarżąca – art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawy (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który to przepis dotyczy wyroków sądów). Jako podstawę prawna decyzji SKO wskazało wprawdzie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., jednak przepis ten wskazuje tylko jeden
z możliwych sposobów załatwienia odwołania, nie stanowi jednak podstawy do oceny bezprzedmiotowość sprawy, nie wskazuje też na brak przymiotu strony u skarżącej. Dopiero z uzasadnienia decyzji można odczytać, że SKO uznało, że skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o warunkach zabudowy. Takie stanowisko organu jest błędne i narusza przepis art. 28 K.p.a., zgodnie z którym to przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Jest utrwalone w orzecznictwie sądowym i przyjmowane przez organy administracji, że stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowaniu terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek. Takie stanowisko opierane jest na uchwała NSA w Warszawie
z dnia 25 września 1995 r. sygn. akt VI SA 13/95 opublikowane w ONSA 1995, nr 4, poz. 154. Określenie kręgu osób, którym przysługuje przymiot strony postępowania administracyjnego w przedmiocie wydanie decyzji o warunkach zabudowy, powinien być ustalony w oparciu o analizę obszaru oddziaływania inwestycji Jednocześnie, trzeba mieć na uwadze, że negatywny wpływ przyszłego przedsięwzięcia nie musi być koniecznie faktycznie wykazany, lecz wystarczy by zachodziła sama możliwość powstania jego ujemnych następstw. Tak też wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt OSK 1505/07 (orzeczenie dostępne jw.).
SKO uznało, że skarżąca nie jest właścicielką nieruchomości sąsiadującej
z nieruchomością objętą zamierzeniem inwestycyjnym.
Pozostaje więc zagadnieniem wymagającym oceny w tej sprawie, czy skarżąca jako właścicielka działki nr [...] jest właścicielką nieruchomości sąsiadującej
z nieruchomością, której dotyczy zadanie inwestycyjne.
Z akt sprawy administracyjnej, w tym w szczególności z mapy, jednoznacznie wynika, że należące do inwestorów działki [...] i [...] stanowią funkcjonalnie jedną nieruchomość, a budynek, w którym ma być zlokalizowana [...] jest usytuowany na obu działkach ewidencyjnych, na środku nieruchomości składającej się z obu tych działek. Sądowi znane też jest z urzędu z racji rozpoznawania sprawy VIII SA/Wa 436/15 (wcześniej VIII SA/Wa 502/12 i VIII SA/Wa 481/13), że wcześniej małżonkowie G. z wnioskiem o podobne warunki zabudowy dla analogicznej inwestycji występowali dla obu działek; [...] i [...]. Jako uczestniczkę postępowania traktował też skarżącą organ I instancji, co jednoznacznie wynika z akt administracyjnych.
Wszystkie te okoliczności wskazują na to, że skarżąca jest właścicielką nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą zamierzeniem inwestycyjnym. Przyjęcie przez SKO jako jedynego uzasadnienia, że skarżąca nie jest stroną postępowania faktu, że jej działka nr [...] nie sąsiaduje z działką [...] objętą decyzją Wójta z [...] lipca 2014 r., z pominięciem tego, że działki [...] i [...] tworzą jedną spójną, objętą wspólną zabudowa nieruchomość, stanowiło naruszenie przepisów postępowania nakazujących podjęcie wszelkich niezbędnych działań i wszechstronnej analizy dowodów w celu ustalenia obiektywnego stanu faktycznego, w szczególności art., 7, 77 i art. 80 K.p.a. Naruszenie to w sposób oczywisty ma istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem przeprowadzenie postępowania bez tych naruszeń mogłoby spowodować uznanie skarżącej przez SKO za stronę postępowania. Konsekwencją tych naruszeń mogło wiec być naruszenie art. 28 kpa.
Wadliwe było też oparcie decyzji wyłącznie na przepisie art. 138 1 pkt 3 K.p.a. bez wskazania mających zastosowanie w sprawie szczegółowych podstaw prawnych.
Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przyjmie, że co do zasady nieruchomość skarżących składająca się z działek nr [...]
i [...] może stanowić jedną nieruchomość, o ile nie zachodzą szczególne okoliczności stanowiące o odrębnym, niezależnym od siebie funkcjonalnym wykorzystaniu obu tych działek. Rozpatrując, czy mimo sąsiedztwa działki [...] nie zachodzi oddziaływanie zamierzonej inwestycji na tę działkę, organy powinny mieć na uwadze, że we wspomnianym analogicznym postępowaniu nie miały co do tego wątpliwości że takie oddziaływanie istnieje i traktowały skarżąca jako stronę. Gdyby wiec chciały uznać, że oddziaływania nie ma. Winny wskazać na okoliczności faktyczne, które taką zmianę spowodowały.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 .p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło