VIII SA/Wa 1252/14

WyrokWSA w Warszawie2015-05-27

Skład orzekający: Leszek Kobylski, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowoli budowlanej, która jest ciągiem zdarzeń faktycznych mających miejsce na przestrzeni lat, należy stosować przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w dacie orzekania, nawet jeśli budowa rozpoczęła się przed wejściem w życie ustawy z 1994 r.?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy samowola budowlana jest ciągiem pewnych zdarzeń faktycznych mających miejsce na przestrzeni lat, zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w dacie orzekania, a nie przepisy sprzed wejścia w życie ustawy z 1994 r. Ustalenie opłaty legalizacyjnej jest obowiązkowym elementem postępowania legalizacyjnego dla obiektu wzniesionego bez wymaganego pozwolenia.
Stan faktyczny
Skarżący J. D. został obciążony opłatą legalizacyjną za samowolną budowę budynku inwentarskiego. Budowa rozpoczęła się w 1983 r. przez poprzedniego właściciela, a skarżący dokonał rozbudowy w latach 1998-1999, zakończonej w 2001 r. Skarżący kwestionował nałożenie opłaty, argumentując, że nie on budował w 1998 r. Organy administracji utrzymały w mocy postanowienie o nałożeniu opłaty, uznając, że mimo rozpoczęcia budowy przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., zastosowanie mają przepisy obowiązujące w dacie orzekania, a skarżący jako obecny właściciel ponosi odpowiedzialność.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane") po rozpatrzeniu zażalenia J. D. (dalej: "skarżący") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: "PINB", "organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] ustalające skarżącemu opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych) za samowolną budowę budynku inwentarskiego na działkach o nr ew. [...] i [...] w K. [...], gm. K. - orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 2013 r. przez organ I instancji ustalono, że na terenie działek o nr ew. [...] i [...] w K. wybudowany został budynek inwentarski przeznaczony dla chowu krów. Długość budynku wynosi 40,00 m, szerokość 16,00 m, a wysokość ok. 9,00 m. Budynek jest murowany z cegły wapienno piaskowej i pustaków ceramicznych. Budynek jest wyposażony w instalację elektryczną i wodociągową. Ściana budynku z otworami okiennymi i drzwiowymi znajduje się w odległości 19,00 m od granicy sąsiedniej działki, odległość płyt gnojowych od tej granicy wynosi 12,20 m a od zbiornika do gromadzenia gnojowicy 8,00 m. Z oświadczenia właściciela (skarżącego) wynika, że prace wykonywane były w dwóch etapach. Budowa budynku została rozpoczęta w 1983 r. przez uprzedniego właściciela H. D. Wówczas ukończony budynek posiadał wymiary 24,00 m x 11,00 m. Następnie w 1998-1999 r. skarżący dokonał rozbudowy istniejącego budynku poprzez wykonanie dodatkowego pomieszczenia oraz płyt gnojowych. Prace zakończone zostały w 2001 r. Powyższe ustalenia zostały potwierdzone również w trakcie oględzin przeprowadzonych po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania (zawiadomienie organu I instancji z dnia [...] stycznia 2014 r.), które odbyły się w dniu [...] stycznia 2014 r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] organ powiatowy działając na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na skarżącego obowiązek przedstawienia do [...] marca 2014 r. dokumentacji niezbędnej do zalegalizowania budynku, o której mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] organ powiatowy, w związku z wcześniejszym zawieszeniem postępowania i późniejszym jego podjęciem, zmienił postanowienie własne z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w części dotyczącej terminu dostarczenia przez skarżącego dokumentów związanych z legalizacją budynku inwentarskiego i ustalił nowy termin na ich dostarczenie do dnia [...] lipca 2014 r. W pozostałej części ww. postanowienie pozostawił bez zmian. Po wykonaniu ww. obowiązków organ I instancji działając na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 83 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 123 k.p.a. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] orzekł o ustaleniu dla skarżącego opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł w związku z wybudowaniem na działkach o nr ew. [...] i [...] w K. [...] gm. K. budynku inwentarskiego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W zażaleniu skarżący nie zgodził się z ustaloną opłatą legalizacyjną argumentując to tym, że nie on budował w roku 1998 budynek, tylko jego ojciec. Rozpoznając ponownie sprawę, organ odwoławczy wskazanym na wstępie niniejszego uzasadnienia postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2014 r. Uzasadniając MWINB wskazał, iż zasadnie organ powiatowy wszczął procedurę legalizacyjną w sprawie budowy budynku inwentarskiego na działkach o nr ew. [...] i [...] w K. [...], gm. K. Przywołując brzmienie art. 28 Prawa budowlanego podniósł, że na budowę budynku inwentarskiego o powierzchni 640 m2 inwestor nie uzyskał wymaganego przepisami pozwolenia na budowę i prace zrealizował w warunkach samowoli budowlanej. Organ wojewódzki przypomniał, iż prace wykonywane były w dwóch etapach. Budowa budynku została rozpoczęta w 1983 r. przez uprzedniego właściciela H. D. Wówczas ukończony budynek posiadał wymiary 24,00 m x 11,00 m. Następnie w 1998-1999 r. skarżący dokonał rozbudowy istniejącego budynku poprzez wykonanie dodatkowego pomieszczenia oraz płyt gnojowych. Prace zakończone zostały w 2001 r. MWINB wskazał, iż stosownie do dyspozycji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, art. 48 niniejszej ustawy (dot. samowolnej budowy obiektu) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Jednakże, w ocenie organu odwoławczego, w przypadku, gdy samowola budowlana jest ciągiem pewnych zdarzeń faktycznych mających miejsce na przestrzeni lal (1983 - 2001), to w takiej sytuacji zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w dacie orzekania. Organ odwoławczy stwierdził, iż organ powiatowy dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i uznał, że omawiany stan faktyczny wypełnia przesłankę zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., którego dyspozycja odnosi się do samowolnej budowy (tj. bez pozwolenia na budowę) obiektu budowlanego lub jego części. Wskazał, iż zgodnie z brzmieniem art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego |w przypadku stwierdzenia samowoli budowanej właściwy organ w pierwszej kolejności jest zobowiązany ocenić, czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz czy nie narusza przepisów szczególnych (w tym przepisów techniczno-budowlanych) w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Zauważył, iż w przedmiotowej sprawie nie występują powyższe naruszenia, w związku z czym organ powiatowy postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nakazał skarżącemu przedstawienie dokumentacji niezbędnej do zalegalizowania budynku, o której mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Nadto podniósł, iż z materiału dowodowego wynika, że nie zaistniały przesłanki uniemożliwiające zalegalizowanie wykonanych prac, stąd organ powiatowy po zweryfikowaniu dokumentów złożonych przez inwestora prawidłowo nałożył obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej, jak też prawidłowo określił jej wysokość. Wyjaśnił, iż kwotę opłaty legalizacyjnej stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu (k) oraz współczynnika wielkości obiektu (w). Współczynnik kategorii obiektu budowlanego oraz współczynnik wielkości obiektu określone zostały w załączniku do ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. W przypadku przedmiotowego obiektu opłata legalizacyjna wyniesie [...] zł - stawka opłaty 500 zł x 50 x współczynnik kategorii obiektu budowlanego - 1,0 (kategoria II) x współczynnik wielkości obiektu budowlanego - 1,0 , tj.: 500zł x 50 x 1,0 x 1,0 = [...] zł. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest końcowym etapem postępowania prowadzonego w oparciu o art. 48-49 Prawa budowlanego. Ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia przez organ nadzoru budowlanego od wymierzenia ww. opłaty lub zmiany jej wysokości w zależności od etapu zaawansowania prac. Przystępując do realizacji inwestycji bez zgody właściwego organu inwestor powinien liczyć się z negatywnymi konsekwencjami swojego działania, w tym w zakresie konieczności poniesienia opłaty z tytułu samowolnie wykonanych prac. Organ nadzoru budowlanego nie bada przyczyn, które spowodowały zaistniałe naruszenie prawa, jak również nie posiada kompetencji do umorzenia opłaty legalizacyjnej. Jeżeli zobowiązany uiści opłatę organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zatwierdzić przedłożony projekt budowlany i wydać zezwolenie na dokończenie budowy, jeśli ta nie została zakończona. Natomiast w myśl art. 48 ust. 4 oraz art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia ww. obowiązku lub też nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej stosuje się przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. organ nakazuje rozbiórkę stwierdzonej samowoli. Odnosząc się do zarzutów zażalenia MWINB zauważył, iż zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo - administracyjnego, następcy prawni inwestorów uzyskując prawo własności nieruchomości wchodzą w prawa i obowiązki wiążące się z tą nieruchomością, do nich zatem powinny być kierowane wszelkie rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 5 października 1998r., sygn. akt: IV SA 1796/96). W związku z powyższym w omawianej sprawie bez znaczenia pozostaje ustalenie, że inwestorem części prac (lub nawet całości) był uprzedni właściciel H. D. Skarżący jako aktualny właściciel budynku inwentarskiego na działkach o nr ew. [...] i [...] w K. [...], gm. K. posiada wszelkie uprawnienia, ale również ponosi ciężary oraz obowiązki związane z tą nieruchomością. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego z dnia [...] października 2014 r. nie zgodził się skarżący. Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów obu instancji. MWINB zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. 1) art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy budowa obiektu budowlanego w postaci budynku inwentarskiego, w stosunku do którego ustalono obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej, została zakończona przed 1994 r., a zatem przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane; 2) art. 40 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy przepisu art. 48 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c), stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2), stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 3). Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonych granicach uznać należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu postanowienie zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Kontroli sądowo-administracyjnej w niniejszej sprawie zostało poddane rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia na skarżącego opłaty legalizacyjnej w związku z wybudowaniem na działkach o nr ew. [...] i [...] w K. [...], gm. K. budynku inwentarskiego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (samowola budowlana). W tym miejscu należy przypomnieć, iż, zgodnie z oświadczeniami skarżącego, budowa przedmiotowego budynku została rozpoczęta w 1983 r. przez poprzedniego właściciela i wówczas ukończony budynek posiadał wymiary 24,00 m x 11,00 m. Z kolei skarżący dokonał jego rozbudowy poprzez wykonanie dodatkowego pomieszczenia oraz płyt gnojowych. Prace zakończono w 2001 r. W ocenie Sądu, zasadnie organy orzekające uznały, iż stosownie do dyspozycji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, art. 48 niniejszej ustawy (dot. samowolnej budowy obiektu) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Jednakże w przypadku, gdy samowola budowlana jest ciągiem pewnych zdarzeń faktycznych mających miejsce na przestrzeni lat (1983 - 2001), to w takiej sytuacji zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w dacie orzekania. Powyższe stanowisko jest zgodne z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2007 r. sygn. akt: II OSK 782/06 opubl. LEX nr 336707. Zgodnie z treścią obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia przepisu art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Przepis art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego przewiduje, że w ww. postanowieniu ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego (cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem potwierdzającym wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego autora projektu wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności aktualnym na dzień opracowania projektu, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, postanowienie o uzgodnieniu projektów rozwiązań w przypadku obiektów zakładów górniczych oraz obiektów usytuowanych na terenach zamkniętych i terenach wskazanych w art. 82 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, specjalistyczną opinię wydaną przez osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną wskazaną przez właściwego ministra w odniesieniu do niektórych obiektów budowlanych). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie wskazanych obowiązków, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest wydać nakaz rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego). Natomiast przedłożenie w wyznaczonym terminie wspomnianych dokumentów traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego). W świetle powyższego należy stwierdzić, że Prawo budowlane określa zasadę, zgodnie z którą obiekty wzniesione bez wymaganego pozwolenia na budowę podlegają przymusowej rozbiórce, z tym zastrzeżeniem, że organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności rozważyć możliwość legalizacji dokonanej samowoli budowlanej. Przepis art. 48 ust. 1 ma bowiem wprawdzie charakter restytucyjny, czyli ma na celu przywrócenie do stanu pierwotnego terenu, na którym doszło do tzw. samowoli budowlanej, czyli robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia, jednakże ustawodawca umożliwił legalizację w przypadku, gdy wzniesiony lub budowany obiekt jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W takim bowiem przypadku organ zobowiązany jest wstrzymać prowadzenie robót budowlanych i zażądać od inwestora przedłożenia w określonym terminie odpowiednich dokumentów, które pozwalałyby wydać decyzję zatwierdzającą projekt budowlany oraz pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, ewentualnie – w odniesieniu do obiektów, których budowa została zakończona – decyzję o zatwierdzeniu projektu. Dopiero niespełnienie tego warunku przez inwestora dokonującego samowolnie robót budowlanych skutkuje wydaniem nakazu o rozbiórce danego obiektu. Natomiast po przedłożeniu wymaganych prawem dokumentów organ nadzoru architektonicznego przed wydaniem wspomnianych decyzji bada ich prawidłowość i jednocześnie jest zobowiązany ustalić w drodze postanowienia opłatę legalizacyjną. Nie ulega zatem wątpliwości, iż ustalenie tej opłaty stanowi jeden z obowiązkowych elementów postępowania legalizacyjnego prowadzonego w stosunku do obiektu wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia. W kontrolowanej przez Sąd sprawie bezsporne jest, iż inwestor na budowę na działkach o nr ew. [...] i [...] w K. [...], gm. K. budynku inwentarskiego o powierzchni 640 m2 nie uzyskał wymaganego przepisami pozwolenia na budowę i prace zrealizował w warunkach samowoli budowlanej. W ocenie Sądu, powyższy stan faktyczny wypełnia całkowicie dyspozycję art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd kontrolując z zaskarżone postanowienie, stosowanie do treści art. 134 § 1 k.p.a. nie dostrzegł wad uzasadniających eliminację postanowienia z obrotu prawnego. Dlatego też organ odwoławczy miał wszelkie podstawy do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia wydanego przez PINB w Z. Organ I instancji stwierdził wykonanie przez inwestora obowiązku w postaci przedłożenia określonych dokumentów. Spełnienie nakazu pozwoliło na analizę dokumentacji, w trakcie której ustalono, że możliwe jest przeprowadzenie legalizacji samowolnie wykonanych robót. Kolejnym działaniem organu na gruncie przepisów prawa materialnego jest naliczenie opłaty legalizacyjnej, której obliczenia dokonano w sposób prawidłowy. Organy prawidłowo bowiem przyporządkowały obiekt budowlany do właściwej kategorii, by następnie w oparciu o art. 49 ust.2 Prawa budowlanego dokonać wyliczenia opłaty zgodnie z treścią art. 59f tej ustawy. Organ słusznie wskazał, że w niniejszym przypadku podstawą do obliczenia wymaganej należności jest współczynnik kategorii obiektu - 1,00, współczynnik wielkości obiektu - 1,0 oraz stawka opłaty - 500,00 zł, co przy pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu prowadzi do uzyskania ostatecznej kwoty [...] zł (słownie: [...] złotych). Sąd zauważa, że ustawodawca tryb legalizacji samowoli budowlanej wprowadził jako przeciwwagę, do sankcji w formie nakazu rozbiórki. Skuteczność legalizacji zależy nadto od woli inwestora. To od jego decyzji zależy, czy zdecyduje się on na uiszczenie opłaty legalizacyjnej, czy też wobec jego biernej postawy organ podejmie rozstrzygnięcie przewidziane w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się także naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też przyczyn, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło