VIII SA/Wa 13/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej dla młodych rolników postanawia : przywrócić termin do wniesienia skargi Pismem z [...] grudnia 2011 r. B. P. (skarżący) wniósł za pośrednictwem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (Prezes ARMiR), skargę na decyzję z [...] października 2011 r. w przedmiocie pomocy finansowej dla młodych rolników. Wraz ze skargą złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została doręczona bratu R. P., który nie jest domownikiem i mieszka pod innym adresem. Skarżący wskazał, że w październiku i listopadzie tj. w czasie, gdy przesyłka była doręczona, przebywał w innej miejscowości, gdzie wykonywał prace sezonowe. Decyzję Prezesa ARMiR z [...] października 2011 r. odnalazł po powrocie do domu w dniu [...] grudnia 2011 r. Postanowieniem z 9 lutego 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 13/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 154/12 uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu administracyjnym zasadą jest doręczanie pism osobom fizycznym do rąk własnych (tzw. doręczenie właściwe). Wyjątkiem od tej zasady są tzw. doręczenia zastępcze uregulowane w art. 43 i 44 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa). Zgodnie z art. 43 Kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Przepis ten powinien być interpretowany ścieśniająco. Doręczenie zastępcze nie może bowiem prowadzić do zamknięcie drogi sądowej do ochrony interesów strony (por. wyrok TK z dnia 15 października 2002 r., sygn. akt SK 6/02). Przyjąć więc należy, iż "domownikiem" w rozumieniu art. 43 Kpa jest osoba, która pozostaje z adresatem pisma we wspólnym gospodarstwie domowym (G. Łaszczyca [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz". Wyd. Zakamycze 2005, s. 519). Będzie tu chodzić zatem o takie osoby, dla których mieszkanie adresata będzie ich aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów. Wymogiem uznania osoby za domownika w rozumieniu art. 43 Kpa nie jest natomiast jej zameldowanie w miejscu zamieszkania adresata (wyrok NSA z dnia 26 lutego 1997 r., SA/Ka 2279/95, niepubl., postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 1995 r., SA/Łd 2865/94, niepubl.). Naczelny Sąd Administracyjny za bezsporne w niniejszej sprawie uznał, że przesyłkę zawierającą decyzję Prezesa ARMiR z [...] października 2011 r. odebrał w dniu [...] października 2011 r. brat skarżącego R. P.. Jednakże jak wynika z oświadczenia R. P. nie zamieszkuje on wraz ze skarżącym pod wspólnym adresem, gdyż od dwóch lat ma własny dom. Według Naczelnego Sądu Administracyjny fakt pokwitowania odbioru przesyłki zawierającej w/w decyzję przez brata skarżącego, przy braku adnotacji doręczającego przesyłkę potwierdzającej, iż odbierający pismo jest domownikiem skarżącego, nie uprawnia do przyjęcia skuteczności doręczenia zastępczego. Domniemanie doręczenia pisma adresatowi powstaje bowiem tylko wówczas, gdy jest pewne, że pismo zostało wręczone jednej z osób wymienionych w przepisie art. 43 Kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1996 r., sygn. akt SA/Wr 81/96). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja skarżącego jak również treść złożonego przez R. P. oświadczenia wskazują, że podstawa faktyczna doręczenia zastępczego uregulowana w art. 43 Kpa, została wadliwie w rozpoznawanej sprawie sformułowana. Stanowi to przesłankę do podważenia skuteczności doręczenia zastępczego opisanej powyżej przesyłki. Z tej przyczyny okoliczność doręczenia decyzji Prezesa ARMiR z [...] października 2011 r. osobie niebędącej domownikiem w rozumieniu art. 43 Kpa, powinien wziąć pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy ponownym rozważaniu wystąpienia braku winy strony skarżącej w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi w rozumieniu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec powyższego przyjmując za własną przytoczoną wyżej wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, przy ponownym rozpoznaniu wniosku, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest zasadny. Zgodnie z treścią przepisu art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a.), zaś we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a. ). Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminu. Z powyższego wynika, iż jednym z warunków dopuszczalności rozpoznania przez sąd wniosku o przywrócenie terminu, jest złożenie go w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. . W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący uprawdopodobnił w należyty sposób okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przesyłkę zawierającą decyzję Prezesa ARMiR z dnia [...] października 2011 r., odebrał w dniu [...] października 2011 r. brat skarżącego R. P.. Z oświadczenia R. P., brata skarżącego wynika, iż nie zamieszkuje on wraz ze skarżącym pod wspólnym adresem, gdyż od dwóch lat ma własny dom. Również stwierdzić należy, iż fakt pokwitowania odbioru przesyłki zawierającej w/w decyzję przez brata skarżącego, przy braku adnotacji doręczającego przesyłkę potwierdzającej, że odbierający pismo jest domownikiem skarżącego, nie uprawnia do przyjęcia skuteczności doręczenia zastępczego. Skoro R. P. nie jest domownikiem, to nie można przyjąć winy skarżącego w uchybieniu terminu. W tej sytuacji oraz mając na uwadze wytyczne zawarte w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2012 r., Sąd uznał, iż skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a tym samym spełnione zostały przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia skargi zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. W tym stanie sprawy, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.