VIII SA/Wa 1314/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- Wnioskiem załączonym do skargi J. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że wraz z żoną są zatrudnieni na ½ etatu z wynagrodzeniem [...] zł (łącznie ... zł), na utrzymaniu mają uczącego się syna. W wyniku uzupełnienia wniosku skarżący złożył zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia wystawione przez firmę "K." i podpisane przez syna B. K., kserokopię aktu notarialnego – umowę sprzedaży nieruchomości za cenę [...] zł, z której wynika, że nabywcą był syn B., zeznanie podatkowe skarżącego za 2013 r. z ujawnionym z tytułu działalności gospodarczej przychodem w wysokości [...] zł (przy kosztach uzyskania przychodu w wysokości [...] zł) oraz zeznanie podatkowe żony z wykazanym przychodem w wysokości [...] zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy przysługuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przy czym sformułowanie "gdy wykaże" oznacza, że ciężar dowodu spoczywa na stronie występującej z takim wnioskiem natomiast do referendarza sądowego bądź Sądu należy ocena wykazanych okoliczności. Zwolnienie od kosztów sądowych w ramach przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić tych kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Przy czym przez uszczerbek ten należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005 r., sygn. akt. FZ 794/04 ). Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na pozostałych podatników. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. post. SN. z dnia 24.09.1984 r. sygn. II CZ 104/84 i post. NSA z dnia 10.01.2005 r., sygn. akt FZ 478/04). Podkreślić również należy, że zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Przyznanie prawa pomocy nie ma charakteru powszechnego i winno być stosowane w szczególności w stosunku do osób bezrobotnych, bez majątku, czy też takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są całkowicie możliwości zdobycia środków do życia. Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004 r., sygn. akt. OZ 862/04). Jakkolwiek ze złożonych zaświadczeń wynika, że skarżący wspólnie z żoną osiąga niewielki dochód z tytułu zatrudnienia, to nie może ujść uwadze, że zaświadczenia te zostały podpisane przez syna skarżącego, na rzecz którego małżonkowie dokonali w 2012 r, zbycia nieruchomości za cenę [...] zł. Aktualnie skarżący zamieszkuje na zbytej na rzecz syna, zabudowanej domem jednorodzinnym, nieruchomości gdzie siedzibę ma firma, w której jest wspólnie z żoną zatrudniony. W świetle zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania wątpliwości budzi więc oświadczenie skarżącego co do trudnej sytuacji finansowej i faktycznego uzyskiwania minimalnego dochodu. Tym bardziej okoliczności tej nie potwierdza złożone zeznanie podatkowe za 2013 r. z którego wynika, że skarżący osiągnął przychód w wysokości [...] zł, co oznacza że prowadził działalność gospodarczą większych rozmiarów. Co więcej z akt sprawy wynika, ze skarżący aktualnie również prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą PHU "K." A. – G. S., czego nie ujawnił we wniosku o prawo pomocy. Poza tym nie wyjaśnił jakie ponosi miesięcznie koszty bieżącego utrzymania, co także nie potwierdza braku możliwości finansowych. Uznać zatem należy, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych, które wynoszą ona na obecnym etapie postępowania 703 zł. Z uwagi na powyższe na podstawie powołanych przepisów oraz art. art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.