VIII SA/Wa 135/18
WyrokWSA w Warszawie2018-05-16
Skład orzekający: Artur Kot, Marek Wroczyński, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej było zasadne, jeśli organ I instancji posiadał wiedzę o istotnych dla sprawy okolicznościach faktycznych i dowodach już w dacie wydania pierwotnej decyzji ostatecznej?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek: nowe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znane organowi wydającemu tę decyzję. Jeśli organ I instancji posiadał wiedzę o istotnych okolicznościach faktycznych i dowodach (np. z aktów notarialnych, ewidencji gruntów i budynków) już w dacie wydania pierwotnej decyzji, wznowienie postępowania jest niezasadne. Błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym w postępowaniu zwykłym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2015. Po wydaniu ostatecznej decyzji ustalającej podatek, organ I instancji (Prezydent Miasta R.) uchylił ją i wydał nową decyzję w trybie wznowienia postępowania, zmieniając kwalifikację części budynków i opodatkowując budowle. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucili m.in. błędną interpretację i zastosowanie przepisów dotyczących wznowienia postępowania oraz błędne ustalenia faktyczne dotyczące powierzchni i przeznaczenia budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organ I instancji posiadał wiedzę o istotnych okolicznościach już w dacie wydania pierwotnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi L. P. i C. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2015 rok, po wznowieniu postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z [...] lipca 2017 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżących L. P. i C. P. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 206 ustawy p.p.s.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także: Kolegium, SKO, organ odwoławczy) decyzją z [...] listopada 2017 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: Op, Ordynacja podatkowa) po rozpoznaniu odwołania L. P. i C. P.(dalej także: skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta R. (dalej także: Prezydent, organ I instancji) z dnia [...] lipca 2017 r., uchylającej w całości ostateczną decyzję Prezydenta Miasta R. Nr [...] z [...] stycznia 2015 r. ustalającą ww. podatek od nieruchomości na 2015 rok w kwocie [...] zł i ustalającej (ponownie) ten podatek w kwocie [...] zł - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Prezydent Miasta R. decyzją z [...] lipca 2017 r. uchylił w całości własną decyzję ostateczną z [...] stycznia 2015 r. ustalającą skarżącym podatek od nieruchomości na 2015 rok w kwocie [...] zł i ustalił (ponownie) ten podatek
w kwocie [...] zł. Decyzją z [...] stycznia 2015 r. objęto opodatkowaniem nieruchomości oznaczone jednostkami rejestrowymi [...] i [...], przyjmując za podstawę opodatkowania odpowiednio: grunty związane z działalnością gospodarczą – [...] m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – [...] m2, budynki pozostałe lub ich części – [...] m2 oraz w drugiej jednostce rejestrowej: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – [...] m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – [...] m2, budynki pozostałe – [...] m2. Decyzja z [...] lipca 2017 r. zapadła w trybie wznowienia postępowania. Różnica pomiędzy wymiarem pierwotnym polegała na przekwalifikowaniu części budynków z "pozostałych" na "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej", co dało w podstawie opodatkowania w tej pozycji wartość [...] m2 oraz opodatkowaniu budowli, których wartość przyjęto na [...]zł.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli L. P. i C. P.. Decyzji organu I instancji zarzucili:
-naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie,
-naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie przepisów proceduralnych określonych w art. 241 § 1 i art. 243 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej,
-błędne ustalenie, że na nieruchomości znajdują się wyłącznie budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...]m2, podczas gdy faktycznie powierzchnia takich budynków wynosi [...]m2, a oprócz nich znajdują się na nieruchomości budynki pozostałe o pow. [...]m2 oraz budynki mieszkalne o pow. [...] m2,
-błędne ustalenie, że w deklaracjach podatkowych nie zgłoszono wszystkich budynków stanowiących przedmiot opodatkowania,
-naruszenie przepisu prawa materialnego art. 1a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849; dalej: upol) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r. poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie,
-naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6
i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz o przesłuchanie wskazanych w odwołaniu świadków na okoliczność stanu technicznego budynku położonego w R. przy ul. P. [...] oraz sposobu jego wykorzystywania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., decyzją z [...] listopada 2017 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazało, iż sprawa jest rozpoznawana po raz trzeci,
a decyzja zapadła w trybie wznowienia postępowania. Kolegium wskazało, iż z akt sprawy, jak i z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że asumptem do zastosowania tego szczególnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych -przewidzianego w art. 240-246 Ordynacji podatkowej - było złożenie przez skarżącego informacji w sprawie podatku od nieruchomości (druk IN), w dniu [...] kwietnia 2016 r.,
w której skarżący wykazał [...]m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, [...] m2 powierzchni użytkowej budynków związanych
z prowadzeniem działalności gospodarczej, oraz [...] zł wartości budowli. Analiza zaistniałego stanu rzeczy dowiodła, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję - czyli wystąpiła przesłanka przewidziana w art. art.245
§ 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Kolegium wskazało jednocześnie, iż tymi "nowymi" elementami było niewykazanie przez skarżącego: -budowli, które ujęte były w księgach (ewidencji środków trwałych) przedsiębiorstwa skarżącego, -części budynków do opodatkowania jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ odwoławczy stwierdził zatem, iż wznowienie przedmiotowego postępowania było zasadne, gdyż - zarówno okoliczności (niewykazanie przedmiotów opodatkowania), jak i dowody (ewidencje środków trwałych) istniały w dniu wydania decyzji i nieznane były organowi I instancji i niewątpliwie są one istotne dla dokonywanego wymiaru podatku.
Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczy zaskarżona decyzja z uwagi na treść art. 68 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Dokonując natomiast oceny prawidłowości wymiaru podatku organ odwoławczy wskazał, iż składają się na niego następujące przedmioty:
- grunty: - [...] m2, oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...],
- [...]m2, oznaczony jako działki ewidencyjne nr [...],[...],[...],[...], [...];
- budynki: - na działce nr [...] w ewidencji gruntów i budynków Wydziału Geodezji figuruje budynek biurowy; skarżący określił powierzchnię użytkową tego budynku na [...]m2; w akcie notarialnym nr [...] również wskazano, że murowany budynek administracyjny ma powierzchnię [...] m2;
-na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...]posadowione jest 5 budynków sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków Wydziału Geodezji jako zbiorniki, silosy i budynki magazynowe, których powierzchnię użytkową wynoszącą [...]m2 ustalono na podstawie informacji w sprawie podatku od nieruchomości skarżącego
i operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego L. K.,
-budowle: na podstawie ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa skarżącego ([...]- C. P.) stwierdzono, że w skład tego przedsiębiorstwa wchodzą nw. budowle o wartościach:
-sieć z rur żeliwnych (1) - [...] zł,
- sieć z rur żeliwnych (2) - [...]zł,
-sieć kanalizacyjna - [...]zł,
- sieć kanalizacyjna dz. [...] - [...]zł,
-ogrodzenie dz. [...]- [...]zł,
- ogrodzenie dz. [...]- [...]zł,
-oświetlenie dz. [...]- [...]zł,
- oświetlenie dz. [...]- [...]zł,
- kanał ciepłowniczy - [...]zł,
- droga betonowa - [...]zł,
- ogrodzenie zewnętrzne [...]zł,
-sieć kanalizacyjna - [...]zł,
-sieć z rur żeliwnych - [...]zł,
- kanał ciepłowniczy - [...]zł,
- droga betonowa - [...]zł,
-ogrodzenie - [...]zł,
- przyłącze ciepłownicze – [...]zł, razem - [...]zł.
Wartości przyjęto wg przedłożonej przez skarżącego Tabeli amortyzacyjnej firmy [...] – C. P. wg wartości inwentarzowej "bo" za rok objęty wymiarem. Organ odwoławczy wskazał, iż w Tabeli amortyzacyjnej oprócz budowli ujęte są także budynki oraz grunty.
Kolegium wskazało następnie na art. 2 ust. 1 pkt 1-3, art.1a ust. 1 pkt 3 upol. Podzieliło przy tym wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, wg której sam już fakt posiadania, a nie wykorzystywania gruntów, budynków czy budowli jest warunkiem wystarczającym, że grunt, budynek, budowla są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tym samym niewykorzystywane na cele działalności gospodarczej,
a będące w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą grunty, budynki i budowle (które potencjalnie mogą być wykorzystywane na cele działalności gospodarczej) należy uznać za związane z działalnością gospodarczą.
Wskazało, iż rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wymaga, czy budynek będący przedmiotem opodatkowania jest w części budynkiem mieszkalnym oraz czy występują
Podniosło, iż wbrew twierdzeniom skarżących brak jest podstaw do uznania,
iż sporna część powierzchni budynku biurowego ([...] m2) jest częścią mieszkalną. Skarżący nie przedstawili bowiem dokumentów potwierdzających powyższą okoliczność. Z wypisu z kartoteki budynków wynika, iż budynek został sklasyfikowany jako budynek biurowy. Ponadto decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. odmówiono ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania lokalu biurowo-socjalnego na lokal mieszkalny. Organ odwoławczy przywołał także art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2101, dalej: upgik), według którego podstawą określenia wysokości zobowiązania podatkowego są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W tych okolicznościach przyznanie racji skarżącym byłoby akceptacją samowoli podatnika i godziłoby to w respektowanie stanu formalno-prawnego.
Odnosząc się do pojęcia "względów technicznych" podniosło, iż nie obejmuje ono przyczyn natury technologicznej, ekonomicznej czy finansowej. Stan techniczny przedmiotu musi mieć charakter trwały, nieusuwalny, niezależny od woli podatnika,
a nie przejściowy. Wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych
z prowadzeniem działalności gospodarczej następuje w sytuacji, gdy przedmiot ten ze względów technicznych nie jest i jednocześnie nie może być w przyszłości wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę.
Z tych względów zaskarżonym wymiarem opodatkowano całość przedmiotów opodatkowania posiadanych i deklarowanych przez skarżących jako związane
z działalnością gospodarczą. Z uwagi na wykazanie budynku do opodatkowania jako związanego z działalnością gospodarczą od 2016 r. oraz w świetle operatu szacunkowego i ekspertyzy technicznej budynków organ odwoławczy uznał za zasadne stwierdzenie, iż zły stan techniczny spornego budynku nie miał charakteru trwałego, ale był przemijający, co oznacza, że nie można było wyłączyć wyremontowanej części budynku z opodatkowania stawkami jak dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Argumentację odwołania organ odwoławczy uznał zatem
za nieuzasadnioną. Wskazał także, iż organ podatkowy ustalił prawidłowo zaskarżoną decyzją podatek od nieruchomości, stosując stawki z uchwały Rady Miejskiej
w R. nr [...] z [...] grudnia 2011 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie Gminy Miasta R., w sposób następujący:
1. grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...]m2 według stawki 0,83 zł za 1 m2, na kwotę [...]zł,
2. budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej
o powierzchni użytkowej [...]m2 według stawki 21,90 zł za 1 m2, na kwotę [...]zł,
3. budowle o wartości [...]zł według stawki 2% wartości, na kwotę [...]zł.
Zobowiązanie podatkowe wynosi zatem [...]zł, po zaokrągleniu - [...]zł.
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1) naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, mające istotny wpływ na wynik sprawy,
2) naruszenie art. 121 § 1, 122, 180 § 1, 187 § 1, 191 oraz 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie, mające istotny wpływ na wynik sprawy, prowadzące do błędnych ustaleń w szczególności polegających na:
- błędnym ustaleniu, że na nieruchomości znajdują się wyłącznie budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...]m2, podczas gdy faktycznie powierzchnia takich budynków wynosi [...]m2, a oprócz nich znajdują się na nieruchomości budynki pozostałe o pow. [...]m2 oraz budynki mieszkalne o pow. [...] m2,
- błędnym ustaleniu, że w deklaracjach podatkowych nie zgłoszono wszystkich budynków stanowiących przedmiot opodatkowania,
- błędnym ustaleniu, że podstawą wznowienia postępowania było złożenie nowej deklaracji podatkowej przez skarżącego,
3) naruszenie przepisu prawa materialnego art. 1a § 1 pkt 3 ustawy z dnia
12 stycznia 1991 o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849)
w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r. poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, mające wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 j.t. ze zm., dalej: "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sprawowana jest w oparciu
o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.
Okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia jest to, iż zaskarżona decyzja została wydana po wznowieniu postępowania. Wznowienie postępowania stanowi wyłom
w zasadzie trwałości decyzji ostatecznej, o czym mowa w art. 128 Op. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne, a uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Nie ulega zatem wątpliwości, iż przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 Op muszą być interpretowane ściśle, a postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym.
Należy w tym miejscu zauważyć, iż w niniejszej sprawie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. wznowił postępowanie podatkowe zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta R. nr: [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Op w związku z niezgłoszeniem do opodatkowania budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej prowadzonej w ramach firmy [...] C. P. oraz w związku z niezgłoszeniem budowli. W tych okolicznościach w pierwszej kolejności należało zatem zbadać, czy wznowienie postępowania ze względu na istnienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Op przez organ I instancji było zasadne.
Art. 240 § 1 pkt 5 Op stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepis ten wymaga zatem kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek:
1) okoliczności faktyczne i dowody musiały zostać ujawnione organowi po wydaniu decyzji ostatecznej - wcześniej nie były temu organowi znane (dlatego są nowe),
2) musiały istnieć już wcześniej (to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej),
3) są istotne dla sprawy, co oznacza, że mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Stosownie do pierwszej ze wskazanych przesłanek, za okoliczności lub dowody w danej sprawie wskazane jako "nowe", uznać można takie, które istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował - nie były mu ujawnione. Zostały mu ujawnione dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej. Nie mają przy tym znaczenia przyczyny, które to spowodowały.
Drugą przesłanką warunkującą wznowienie postępowania jest stwierdzenie, że nowy fakt lub dowód istniał w chwili wydania decyzji ostatecznej. W związku z tym
w orzecznictwie oraz doktrynie wskazuje się, że nie uzasadnia wznowienia postępowania powołanie faktów lub dowodów, które powstały po wydaniu decyzji, nawet gdyby miały one istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy.
Trzecim z kolei warunkiem niezbędnym do spowodowania wznowienia postępowania jest to, że okoliczność faktyczna lub dowód muszą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają
w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.
Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2017 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2179/15 (LEX nr 2366543): "Przesłanka nowych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wymiarowego. Natomiast sformułowanie "wyjdą na jaw", użyte w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu. Z kolei za "istotne" dowody lub okoliczności faktyczne przyjmuje się takie dowody i okoliczności faktyczne, których ocena miałaby znaczenie w sprawie i nie tylko prowadziłaby do wznowienia postępowania administracyjnego, ale także mogłaby wpłynąć na zmianę treści ostatecznej decyzji. Dlatego istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść orzeczenia. Ocena istotności nowych okoliczności lub dowodów została przez ustawodawcę pozostawiona decyzji organów podatkowych rozstrzygających w danej sprawie."
Zauważyć także wypada, że zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U z 2014 r., poz. 849 ze zmianami, także jako: upol) osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. W myśl art. 6 ust. 7 upol podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Z art. 21 ust. 1 upgik wynika zaś, iż podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte
w ewidencji gruntów i budynków. Z brzmienia powyższych przepisów, aktualnego
w spornym okresie, jak i obecnie wynika zatem, iż osoby fizyczne były obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych na urzędowym formularzu, jednak zgodnie z art. 6 ust. 7 upol podatek od nieruchomości na rok podatkowy ustalał w drodze decyzji organ podatkowy, a podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowi ewidencja budynków i gruntów. Tym samym to organ podatkowy był zobowiązany do wydania decyzji ustalającej,
z uwzględnieniem m.in. danych zawartych w ewidencji budynków i gruntów, a więc do przeprowadzenia postępowania dowodowego z zastosowaniem wszelkich reguł tego postępowania przewidzianych w przepisach Ordynacji podatkowej. W szczególności zgodnie z art. 122 Op powinien podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 7a upol organy podatkowe były zobowiązane dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego prowadzić ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym. Szczegółowy sposób prowadzenia tej ewidencji i gromadzenia w niej danych został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r.
w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości (Dz. U. z 2004 r., Nr 104 poz., 1138). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie II FSK 1840/15 (LEX nr 2364551) wskazał, iż: "Każde rozstrzygnięcie w sprawie, które uwzględnia odmienną ocenę okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej i były znane, lub powinny być znane organowi podatkowemu wydającemu tę decyzję, lecz zostały nieprawidłowo ocenione, wykracza poza skutki podatkowe, jakie wiązać trzeba z wyjściem na jaw nowych istotnych dla sprawy okoliczności i dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Natomiast błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. Aby się tego ustrzec organ powinien prawidłowo stosować w toku postępowania zwykłego przepisy art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. wnosząc
o dostarczenie określonych dowodów i wskazując na ich znaczenie procesowe. Wadliwość postępowania objawiająca się brakiem inicjatywy dowodowej organu podatkowego, obciąża skutkami wyłącznie organ podatkowy a nie stronę postępowania."
Odnosząc powyższe wywody do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ I instancji nie wykazał, iż zaistniały w niniejszej sprawie przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Op w stosunku do wszystkich składników majątkowych. W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, iż organ
I instancji nie dysponował wiedzą co do powierzchni użytkowej i przeznaczenia budynku położonego w obrębie pozycji rejestrowej [...], jak i budynku położonego
w obrębie pozycji rejestrowej [...]. Jak wynika z dołączonych do akt podatkowych zawiadomień o zmianie w rejestrze budynków i gruntów oraz informacji z rejestru gruntów, jednostka rejestrowa [...] obejmuje działkę nr [...], zabudowaną, przy czym w rubryce funkcja budynku wpisano – "budynki biurowe". Umową sprzedaży z dnia [...] sierpnia 2007 r. zawartą w formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego gruntu dz. nr ew. [...] wraz
z własnością znajdującego się na niej budynku administracyjnego murowanego
o powierzchni użytkowej [...] m2. Z § 2 ww. aktu notarialnego wynika jednocześnie, iż w granicach działki o nr ew. [...] oprócz budynku, o którym mowa wyżej znajdują się również urządzenia infrastruktury naziemnej i podziemnej. Z dołączonej do akt podatkowych kserokopii ww. odpisu aktu notarialnego wynika, iż odpis ten wpłynął do organu I instancji w dniu [...] września 2007 r., tym samym wiedzę o przeznaczeniu budynku, jak i o tym, że oprócz tego budynku na działce znajdują się urządzenia infrastruktury naziemnej i podziemnej organ I instancji posiadał w dacie wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., ustalającej podatek od nieruchomości na 2015 r. Odnośnie pozycji rejestrowej [...], wskazać zaś należy, iż jak wynika z dołączonego do akt podatkowych zawiadomienia o zmianie w rejestrze gruntów z dnia [...] października 2010 r., jednostka rejestrowa [...] obejmuje działki nr [...],[...],[...],[...] i [...], co do których w rubryce opis użytków wpisano – "tereny przemysłowe".
Z zawiadomienia o zmianie rejestru gruntów z dnia [...] października 2013 r. wynika, iż odnośnie ww. działek w rubryce "Opisy użytków" wskazano "inne tereny zabudowane". Nie mniej jednak według kartoteki (jak i ustaleń organu I instancji) jako funkcję budynków wpisano: zbiorniki, silosy i budynki magazynowe. Umową sprzedaży z dnia [...] maja 2007 r. zawartą w formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...]skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego gruntu dz. nr ew. [...],[...],[...],[...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2 wraz ze znajdującym się na nich stanowiącym odrębną nieruchomość budynkiem produkcyjnym o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz udziały w prawie użytkowania wieczystego stanowiących drogę działek nr ew. [...],[...],[...] i [...]. Kupujący oświadczyli jednocześnie, iż na nabytych przedmiotach umowy C. P. będzie prowadził działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Z ww. aktu notarialnego wynika także, iż działki nr ew. [...],[...],[...] i [...] nie są zabudowane, stanowią drogę dojazdową do powyższych działek, są częściowo ogrodzone i posiadają urządzoną nawierzchnię. Z dołączonej do akt podatkowych kserokopii ww. odpisu aktu notarialnego wynika, iż odpis ten wpłynął do organu I instancji w dniu [...] czerwca 2007 r., tym samym wiedzę o powierzchni użytkowej i przeznaczeniu budynku, jak i o tym, że oprócz tego budynku na działce znajdują się budowle (część z nich) organ I instancji posiadał w dacie wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., ustalającej podatek od nieruchomości na 2015 r.
Organ I instancji wskazał, iż w dniu wydania decyzji ostatecznej na 2015 r. nie był poinformowany o tym, że podatnik wprowadził do ewidencji środków trwałych firmy [...] budynki i budowle od dnia zakupu. Z chwilą złożenia nowej informacji podatkowej (na 2016 r.) organ I instancji znalazł się w obliczu nowej okoliczności, mającej wpływ na wysokość podatku.
Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji różnica pomiędzy wymiarem podatku od nieruchomości ustalonym decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., a ustalonym decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. po wznowieniu postępowania polega na przekwalifikowaniu części budynków z kategorii "budynki pozostałe lub ich części" do kategorii "budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oraz opodatkowaniu budowli. Tym samym w decyzji wydanej po wznowieniu postępowania powierzchnię budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej
w podstawie opodatkowania wskazano na [...]m2. Na wartość tą składa się powierzchnia budynku na działce nr [...] (poz. rej [...]) wynosząca [...] m2 (zgodnie z treścią aktu notarialnego) i powierzchnia budynku znajdującego się na działkach nr: [...],[...], [...],[...] i [...], wynosząca [...] m2 (zgodnie z treścią ww. aktu notarialnego). W odniesieniu do działek, już w decyzji pierwotnej grunty te zakwalifikowano jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, tak też zostały one zakwalifikowane przez podatnika w informacjach w sprawie podatku od nieruchomości na 2007 r. i na 2008 r. Tym samym w odniesieniu do budynków, które
w decyzji pierwotnej podlegały opodatkowaniu w części jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, i które, jak wynika zarówno z treści przywołanych wyżej aktów notarialnych i ewidencji gruntów i budynków stanowią budynek biurowy (poz. rej [...]) i budynek produkcyjny (poz. rej. [...]), brak jest podstaw do przyjęcia, iż organ podatkowy nie posiadał w dacie wydawania pierwotnej decyzji wiedzy o funkcjach tych budynków. Z okoliczności tych wynika, iż organ I instancji wiedzę taką posiadał, ale oparł się na złożonej przez podatnika informacji nie weryfikując jej treści w kontekście informacji jakimi poza tą informacją dysponował. Zauważyć jednocześnie należy, iż
w szczególności organ odwoławczy odnosząc się do braku podstaw uznania mieszkalnego charakteru części ([...] m2) budynku położonego na działce nr [...] odwołuje się do zapisów ewidencji gruntów i budynków, która organowi podatkowemu
w dacie wydawania decyzji pierwotnej była znana i treści art. 21 upgik. Podobnie odnośnie budynku położonego w obrębie poz. rej. [...] organ odwoławczy wskazuje, iż już sam fakt posiadania, a nie wykorzystywania gruntów, budynków czy budowli jest warunkiem wystarczającym do uznania, że przedmioty te są związane
z działalnością gospodarczą. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, iż wiedzy takiej organ I instancji nie posiadał przy wydawaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. Ocenie powinny zaś podlegać wszystkie informacje i wynikające z nich okoliczności, jakie były dostępne organowi I instancji w dacie wydawania pierwotnej decyzji.
W okolicznościach niniejszej sprawy miejscem do dokonywania wyjaśnień co do wystąpienia względów technicznych, o których mowa w art. 1a pkt 3 upol, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., jak i rozstrzyganie o dopuszczalności uznania dla celów podatkowych funkcji mieszkalnej części budynku ([...] m2) powinno być prawidłowo przeprowadzone postępowanie podatkowe poprzedzające wydanie decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r.
W odniesieniu zaś do przedmiotu opodatkowania w postaci budowli zauważyć należy, iż z aktu notarialnego Rep. A Nr [...], o którym była wyżej mowa wynika, iż na działce nr ew. [...] znajdują się urządzenia infrastruktury naziemnej
i podziemnej, zaś jak wyżej wskazano działka została opodatkowana jako związana
z prowadzoną działalnością gospodarczą. Tym samym organowi podatkowemu były co do zasady znane okoliczności istnienia budowli na działce wykorzystywanej do działalności gospodarczej. Podobnie, odnosząc się do pozostałych budowli zauważyć należy, iż z aktu notarialnego Rep. [...], o którym była wyżej mowa wynika, iż w obrębie działek dojazdowych znajdują się ogrodzenie i urządzona nawierzchnia. Jak wyżej wskazano działki, do której działki [...],[...],[...] i [...] stanowią dojazd, zostały opodatkowane jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Tym samym organowi podatkowemu także co do zasady, przynajmniej w części były znane okoliczności istnienia budowli wykorzystywanych do działalności gospodarczej. Organy zaś nie wyjaśniły przyczyn dla których nie było możliwe w postępowaniu podatkowym dokonanie szczegółowych ustaleń co do budowli przy posiadaniu w dacie wydania decyzji z [...] stycznia 2015 r. powyższych informacji, zarówno co do przeznaczenia działek, jak i budynków.
Rolę decydującą organy przypisują zaś powzięciu wiedzy o wpisaniu do ewidencji środków trwałych magazynu i budynku biurowego oraz budowli. W tym też zakresie należy przyznać organom rację. Z akt podatkowych wynika, iż tabela amortyzacyjna firmy [...] za 2015 r. została złożona w dniu [...] stycznia 2017 r., na wezwanie organu I instancji pismem z dnia [...] stycznia 2017 r., przy piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. Z treści tego pisma wynika jednocześnie, iż dołączono do niego także ewidencję środków trwałych w formie tabel amortyzacyjnych również za lata 2012, 2013 i 2014. Tabela amortyzacyjna stanowiąca kartę 12 akt podatkowych dotyczy zaś roku 2016. Tym samym tabela amortyzacyjna za rok 2015 nie była znana organowi podatkowemu w dacie wydawania postanowienia o wznowieniu postępowania, które pochodzi z daty [...] maja 2016 r. i jako nowy dowód nie mogła być podstawą jego wydania. Tabela amortyzacyjna za rok 2016 nie dotyczy zaś spornego roku podatkowego. Wynikają z niej jednak okoliczności faktyczne, co do których jest możliwe uznanie ich za nowe w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Op i istotne
z punktu widzenia wymiaru podatku od nieruchomości. W toku postępowania wznowieniowego organy ustaliły, iż w spornym roku (2015 r.) w ewidencji środków trwałych także były uwzględnione składniki majątku nieruchomego skarżącego podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zauważyć jednak wypada,
iż organy podatkowe dostrzegając, to że skarżący w ewidencji środków trwałych uwzględnił magazyn i budynek biurowy oraz opodatkowane po wznowieniu postępowania budowle, nie dokonały analizy tych okoliczności w sposób pozwalający na uznanie, iż zostało wykazane w odniesieniu do wszystkich tych przedmiotów opodatkowania istnienie przesłanki wznowieniowej z art. 240 § 1 pkt 5 Op. Jak była już bowiem o tym mowa, w informacjach w sprawie podatku od nieruchomości skarżący wykazał łącznie całą powierzchnię użytkową budynków, taka też powierzchnia wynikała z innych, omówionych wyżej dokumentów znanych organowi podatkowemu.
W ewidencji środków trwałych wskazano magazyn i budynek biurowy, na które skarżący wskazywał w ww. informacjach. Organy nie zbadały jednak i nie ustaliły czy
w ewidencji środków trwałych uwzględniono te budynki w całości, czy jedynie w części, a tym samym czy istnieje rozbieżność pomiędzy informacjami o podatku od nieruchomości i zapisami ewidencji środków trwałych (w szczególności co do ich przeznaczenia). Z treści aktów notarialnych wynika bowiem, iż w obrębie każdej
z jednostek rejestrowych znajduje się jeden budynek (na działce [...] – budynek biurowy, a na działkach [...],[...],[...],[...] i [...] budynek produkcyjny), a nie jak to wynika z decyzji organów obu instancji w jednostce [...]– pięć budynków. W informacjach w sprawie podatku od nieruchomości część każdego z tych budynków wykazano jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a część jako pozostałe.
Mając powyższe na uwadze za trafny należało uznać zarzut skargi naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 Op przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, w zakresie, o którym mowa wyżej. Z uwagi na wadliwość zastosowania art. 240 § 1 pkt 5 Op, jak
i brak wykazania, iż wystąpiła ww. przesłanka wznowienia postępowania w stosunku do wszystkich przedmiotów opodatkowania, o którym mowa w zaskarżonej decyzji, skarga zasługuje na uwzględnienie, a pozostałe jej zarzuty nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia. Tym samym zbędne jest odnoszenie się do nich.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien uwzględnić powyższe wywody. Istnieją bowiem podstawy do kontynowania postępowania, w którym organ I instancji winien precyzyjnie wykazać, które okoliczności i z jakich względów są dla organu podatkowego nowe i mają wpływ na wymiar podatku oraz w sposób szczegółowy odnieść się do każdej z nich. Zasadnie organy przyjęły, że w stosunku do tych przedmiotów opodatkowania, o których istnieniu lub innym przeznaczeniu od deklarowanego przez podatnika nie wiedziały, istnieje podstawa do badania wystąpienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Op. Jeżeli bowiem podatnik na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych przyjmował inne dane od tych, które przyjmował na potrzeby podatku od nieruchomości, to okoliczność ta jest istotna
i stanowi podstawę do zmiany wymiaru podatku od nieruchomości, wynikającego
z pierwotnej decyzji. Winien także mieć na uwadze treść art. 68 § 1 i 2 Op.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 202 § 2, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 poz. 1804), przy zastosowaniu art. 206 ppsa. Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota obejmuje [...] zł uiszczonego wpisu sądowego od skargi, [...] zł wynagrodzenia radcy prawnego oraz 17 zł opłaty od pełnomocnictwa. W ocenie Sądu zastosowanie art. 206 ppsa i obniżenie o połowę wynagrodzenia pełnomocnika było zasadne z uwagi na to, iż problematyka sporna
w niniejszej sprawie była także przedmiotem spraw o sygnaturach VIII SA/Wa 130/18, VIII SA/Wa 132/18, VIII SA/Wa 133/18, VIII SA/Wa 134/18 i VIII SA/Wa 131/18,
w których skarżący był reprezentowany przez tego samego pełnomocnika. W sprawach VIII SA/Wa 130/18, VIII SA/Wa 133/18, VIII SA/Wa 134/18 wynagrodzenie zostało zasądzone w pełnej wysokości. Tym samym nakład pracy w sprawach o niemal tożsamej problematyce jest odpowiednio mniejszy, co uzasadniało obniżenie wysokości wynagrodzenia w oparciu o art. 206 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło