VIII SA/Wa 136/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-19
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która przekazała cały posiadany majątek dzieciom, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli posiada rentę i mieszka w domu syna ponoszącego koszty utrzymania lokalu?Ratio decidendi
Prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy skarżąca posiada rentę, mieszka w domu syna, który ponosi koszty utrzymania lokalu, a przekazała cały majątek dzieciom, należy oczekiwać od nich wsparcia finansowego. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony jedynie częściowo, w zakresie przekraczającym kwotę, którą skarżąca jest w stanie ponieść z własnych środków.Stan faktyczny
Skarżąca M. F. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego. Wskazała, że jej jedynym dochodem jest renta, z której potrącane są raty za zaległości podatkowe, a ponosi miesięczne wydatki na opał, wodę i leki. Oświadczyła, że wszystkie oszczędności podarowała dzieciom. W uzupełnieniu podała, że mieszka w lokalu syna, który ponosi koszty jego utrzymania.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę [...] ([...]) zł. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych i z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących z nieujawnionych źródeł za 2008 r. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę [...] ([...]) zł, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M. F. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie o zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jedynym źródłem jej utrzymania jest renta w wysokości [...] zł brutto. Podała, że Urząd Skarbowy pobiera z tej kwoty miesięcznie [...] zł z tytułu rat za zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym (w załączeniu kserokopia decyzji o rozłożeniu na raty do [...] lutego 2012 r.) Opłaty za opał i wodę oraz wizyty lekarskie określiła na kwotę [...] zł miesięcznie. Oświadczyła, że wszystkie zgromadzone oszczędności podarowała dzieciom.
W piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. uzupełniającym wniosek skarżąca podała, że właścicielem lokalu, w którym zamieszkuje jest jej syn, on też ponosi koszty bieżącego utrzymania lokalu, natomiast wydatki skarżącej stanowią kwotę [...] zł. Wyjaśniła, że nie posiada konta bankowego. Do pisma załączyła wypis z aktu notarialnego (umowa o dział spadku i zniesienie współwłasności), faktury za energię i gaz oraz rozliczenie podatku za 2011 r.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Z oświadczenia skarżącej wynika, że łączny dochód z tytułu renty wynosi [...] zł netto, przy czym wyjaśnienie jakoby z kwoty tej potrącano ratę w wysokości [...] zł jest bez znaczenia bowiem ze złożonej decyzji wynika, że ostatnią ratę skarżąca była obowiązana uiścić [...] lutego 2012 r. zatem w dacie rozpoznawania wniosku obciążenie z tego tytułu odpadło. Poza tym skarżąca posiada stały dochód i zamieszkuje w domu syna, który ponosi w znacznej części koszty jego utrzymania. Biorąc jednak pod uwagę, że wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie ustalono na kwotę [...] zł, przekraczającą uzyskiwany dochód uznano, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę [...] zł. Mając na uwadze charakter sprawy oraz to, że skarżąca według złożonych wyjaśnień cały posiadany majątek przekazała dzieciom, przyjąć należy, że może ona, mając obowiązek poniesienia kosztów sądowych, oczekiwać ze strony dzieci, na rzecz których dokonała przysporzenia majątkowego, wsparcia finansowego, co nie pozostaje w sprzeczności z art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym "rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie".
W tej sytuacji mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło