VIII SA/Wa 136/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2014 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Nadleśnictwo R. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie przekazania mienia państwowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] Wojewoda [...] (dalej: "organ I instancji" lub "Wojewoda"), po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy J. z dnia [...] października 2010 r., na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm., dalej "ustawa komunalizacyjna") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej "k.p.a."), przekazał Gminie J. nieodpłatnie nieruchomość zabudowaną, oznaczoną w ewidencji gruntów numerem [...], o powierzchni [...] ha, stanowiącą własność Skarbu Państwa, dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w R. księga wieczysta KW Nr [...], wraz z budynkami, budowlami i urządzeniami, opisaną w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] zał. [...] i [...], stanowiącą integralną część tej decyzji. Po analizie materiału dowodowego Wojewoda uznał, że zostały w tym wypadku spełnione warunki przemawiające za przekazaniem tej nieruchomości nieodpłatnie na rzecz Gminy J. w oparciu o ustawę komunalizacyjną, ponieważ: - mienie przekazywane jest własnością Skarbu Państwa, co wynika z zapisów w ww. księdze wieczystej oraz postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 2004 r., wydanego w sprawie [...] w przedmiocie stwierdzenia zasiedzenia przez ten podmiot z dniem [...] stycznia 1977 r. m.in. działki nr [...], położonej w miejscowości A., gmina J., - udowodniono bezpośredni związek tej nieruchomości z realizacją zadania własnego Gminy, określonego w art. 7 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. 2001 r. Nr 142, poz. 1591, dalej "u.s.g."), jakim jest komunalne budownictwo mieszkaniowe, bowiem do 2000 r. w budynku posadowionym na przedmiotowej działce mieściła się szkoła podstawowa, a obecnie jest on wykorzystywany jako lokale socjalne, w którym mieszkają osoby fizyczne na podstawie umów najmu, - zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków rozwoju zagospodarowania przestrzennego Gminy J., dla działki nr [...], położonej w A., ustalona została funkcja terenu: "istniejące usługi na działkach wydzielonych". Natomiast z załączonego do wniosku wypisu z ewidencji gruntów wynika, że działka ta stanowi w całości użytki rolne zabudowane BRVI, a jako sposób korzystania z nieruchomości wpisano: "grunty rolne zabudowane". Poza tym plan zagospodarowania przestrzennego Gminy J. z dnia [...] października 1992 r., który utracił swoją ważność z dniem [...] stycznia 2004 r., dla działki nr [...] określał funkcję terenu jako: 3.2. MN – "teren budownictwa rodzinnego z dopuszczeniem realizacji warsztatów rzemieślniczych". Wojewoda ustalił, że wobec działki nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w A., w ewidencji gruntów wpisany jest, jako jej zarządca, Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo R. W piśmie z dnia [...] września 2011 r. Nadleśnictwo R. sprzeciwiło się wnioskowi Gminy J., bowiem w jego ocenie na przedmiotowej nieruchomości Gmina nie realizuje żadnych zadań własnych, które wynikają z u.s.g. Fakt wykorzystywania przez Gminę budynku na lokale socjalne należy rozpatrywać wyłącznie w kontekście tego konkretnego budynku, co nie uzasadnia wniosku o przekazanie nieruchomości. Działka ta jest związana z realizowanymi przez Nadleśnictwo zadaniami, wynikającymi z ustawy o lasach i planów urządzania w zakresie gospodarki leśnej. Ponadto zarząd nad działką nr [...] sprawowany jest wyłącznie przez Nadleśnictwo R., a zatem żaden inny podmiot prawa nie może dysponować nieruchomościami Skarbu Państwa, pozostającymi w zarządzie Nadleśnictwa. Wojewoda nie zgodził się z powyższą argumentacją Nadleśnictwa R. uznając, że fakt wykorzystywania budynku jako lokali socjalnych stanowi przesłankę do uznania związku nieruchomości z realizacją zadania własnego Gminy w zakresie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Nadleśnictwo R. nie przedstawiło natomiast żadnych dokumentów potwierdzających, iż objęta wnioskiem Gminy nieruchomość stanowi grunt leśny w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. Nr 101, poz. 444, ze zm.). Z nadesłanej przez Nadleśnictwo R. korespondencji (kserokopia umowy bezpłatnego użyczenia Gminie gruntu leśnego i nieleśnego o powierzchni [...] ha z dnia [...] stycznia 1996 r. wraz z kserokopią aneksu do tej umowy, obejmującym okres jej ważności do [...] grudnia 2000 r.), pomimo zapisu, że zarządcą działki nr [...] są Lasy Państwowe, nie wynika, aby przedmiotowa działka stanowiła grunt leśny. Brak jest więc podstaw do uznania, że nie podlega ona przekazaniu na własność Gminie J. w trybie komunalizacji. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Skarb Państwa – Nadleśnictwo R., w którym kwestionował zasadność przekazania przedmiotowej działki na własność Gminy. Podniósł, że w dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, tj. w dniu 27 maja 1990 r., Skarb Państwa nie posiadał jeszcze tytułu prawnego do spornej nieruchomości, bowiem taki tytuł nabył dopiero na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie [...]. Ponadto przedmiotowe mienie jest wyłączone z komunalizacji na podstawie art. 11 ustawy komunalizacyjnej, gdyż należy do Lasów Państwowych, a Gmina korzysta tylko z lokali socjalnych w budynku na tej działce, a nie z całej nieruchomości. Po rozpoznaniu odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), działając na podstawie art. 18 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...], utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że z postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie [...] wynika, iż Skarb Państwa nabył prawo własności spornego mienia z dniem [...] stycznia 1977 r., co zostało uwidocznione w aktualnym odpisie z księgi wieczystej. Umową z dnia [...] stycznia 1996 r. Nadleśnictwo R., jako jednostka Lasów Państwowych sprawująca zarząd przedmiotowym mieniem, użyczyło Gminie J. bezpłatnie grunt leśny i nieleśny, położony w oddziale [...], w leśnictwie R.c, Obręb J., o powierzchni [...] ha, na którym już wtedy istniała szkoła podstawowa, celem prowadzenia tej szkoły przez Gminę. Obecnie, co jest między stronami bezsporne i wynika z załączonych do akt umów najmu, lokale znajdujące się w budynku po byłej szkole, posadowionym na działce nr [...], Gmina wynajmuje jako mieszkania socjalne. Organ II instancji podniósł, że do zadań własnych gminy należy gminne budownictwo mieszkaniowe, w tym tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej, obowiązek zapewnienia lokali socjalnych i zamiennych oraz zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach (art. 7 ust. 1 pkt 7 u.s.g. oraz art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy, tj. Dz.U. 2005 r. Nr 31, poz. 266). W ocenie organu odwoławczego, powierzchnia spornej działki – [...] ha nie wskazuje, aby był to teren nadmiernej wielkości dla niezbędnego zaplecza znajdującego się na niej budynku. Także cytowane w odwołaniu orzecznictwo sądowoadministracyjne, dotyczące komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, toczącej się na podstawie art. 5 ust. 4 tej ustawy. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Skarb Państwa - Nadleśnictwo R. (dalej "skarżący"), wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Wojewody oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Podniósł naruszenie następujących przepisów: 1/ art. 5 ust. 1 i 4 ustawy komunalizacyjnej przez błędne uznanie, że w dniu wejścia w życie tej ustawy skarżący posiadał tytuł prawny obejmujący przedmiotową nieruchomość, podczas gdy nabył ten tytuł dopiero na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 2004 r., jak również z tego powodu, że przekazanie Gminie mienia na podstawie ww. przepisu może dotyczyć tylko takich składników, które są bezpośrednio związane ze ściśle określonymi i aktualnie wykonywanymi na danym mieniu zadaniami własnymi gminy, podczas gdy Gmina J. faktycznie nie korzysta z nieruchomości gruntowej, tylko z budynku byłej szkoły, która zajmuje niewielką część gruntu, zaś jego pozostała część jest faktycznie wykorzystywania przez Nadleśnictwo R. dla potrzeb gospodarki leśnej; 2/ art. 11 ustawy komunalizacyjnej przez jego niezastosowanie, podczas gdy faktycznie Lasy Państwowe, prowadząc gospodarkę leśną, wykonują zadania o charakterze ogólnokrajowym; 3/ art. 7 i art. 77 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności: czy wniosek Wójta Gminy J. może być załatwiony pozytywnie w trybie ustawy komunalizacyjnej w zakresie całej nieruchomości, skoro Gmina korzysta z niej w zakresie lokali socjalnych jedynie w obrębie samego budynku posadowionego na nieruchomości, który zajmuje niewielką jej część, zaś pozostała część działki pozostaje w wyłącznym posiadaniu Nadleśnictwa R. oraz brak ustalenia i przedstawienia w tym zakresie dowodów, czy sporny grunt jest w istocie wykorzystywany przez Gminę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, zwana dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Rozpoznając skargę w tak określonych granicach, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej jest przepis art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej, z której wynika, że gminie, na jej wniosek, może być także przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ustępach 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Nieruchomość, będąca przedmiotem wniosku komunalizacyjnego, stanowi działkę oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] ha, położoną w A., gmina J., która od [...] stycznia 1977 r. była własnością Skarbu Państwa, co wynika z załączonego do akt administracyjnych prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie [...]. Z tą datą m.in. tę działkę nabył Skarb Państwa przez zasiedzenie (punkt IV postanowienia). Nie jest więc zasadny zarzut skargi, że w dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, tj. w dniu 27 maja 1990 r., Skarb Państwa nie posiadał tytułu własności na sporną działkę, tylko władał nią jak właściciel. Dla ustalenia tej istotnej dla sprawy okoliczności decydujące znaczenie ma treść postanowienia o zasiedzenie, a nie data jego wydania. Bezsporne jest, że przedmiotowa działka pozostawała formalnie w zarządzie skarżącego (wypis z rejestru gruntów, odpis księgi wieczystej). W okresie od [...] stycznia 1996 r. do [...] grudnia 2000 r. była w posiadaniu Gminy J. na podstawie umowy użyczenia (wraz z aneksem), bowiem istniała tam Publiczna Szkoła Podstawowa w R. (dokumenty potwierdzające tę okoliczność k. [...]-[...] akt administracyjnych). Aktualnie w tym budynku Gmina posiada 3 lokale socjalne, które są wynajmowane osobom fizycznym na podstawie umów najmu oraz w oparciu o uchwały Rady Gminy J. z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy i Nr [...] w sprawie programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy J. w latach 2006-2011. Niewątpliwie więc sporna nieruchomość wykorzystywana jest w celu realizacji zadania własnego Gminy w zakresie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej, wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt. 7 u.s.g. Działka nr [...], pomimo iż jest położona w obrębie geodezyjnym wsi A., z uwagi na swoje odległe położenie od najbliższych zabudowań tej miejscowości, a bliskie do wsi R., ma nadany numer porządkowy R. [...] (pismo Wójta Gminy J. z dnia [...] sierpnia 2011 r., k. [...] akt administracyjnych). Z żadnych dokumentów zebranych w sprawie przez organy administracji nie wynika, aby sporna działka o powierzchni [...] ha, zabudowana budynkiem z socjalnymi lokalami mieszkalnymi, stanowiła grunt związany z gospodarką leśną, a tym samym by wchodziła w skład państwowego gospodarstwa leśnego. Co więcej, takie przeznaczenie przedmiotowego terenu nie wynika ani z wypisu z rejestru gruntów ("użytki rolne zabudowane"), ani ze Studium ("istniejące usługi na działkach wydzielonych"), ani też z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, aktualnego do końca 2003 r. ("teren budownictwa jednorodzinnego z dopuszczeniem realizacji warsztatów rzemieślniczych", k. [...] akt administracyjnych). Ponadto skarżący, pomimo dwukrotnego wezwania Wójta Gminy J., nie udokumentował okoliczności podnoszonej w skardze, że na przedmiotowej działce Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną, a tym samym wykonują zadania o charakterze ogólnokrajowym (pisma z dnia: [...] stycznia 2011 r. i [...] września 2011 r., k. [...] i [...] akt administracyjnych). W związku z powyższym, zdaniem Sądu, niezasadny jest zarzut skargi naruszenia przepisu art. 11 ustawy komunalizacyjnej, z którego wynika zakaz komunalizacji mienia państwowego, należącego m.in. do jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnonarodowym, jakim w ocenie skarżącego są Lasy Państwowe. Organy administracji prawidłowo uznały w oparciu o zebrany materiał dowodowy, że skarżący na przedmiotowej działce nie wykonuje zadań o charakterze ogólnokrajowym, nie prowadzi gospodarki leśnej, nie wchodzi ona w skład państwowego gospodarstwa leśnego. Niezasadny jest również zarzut skargi odnośnie niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności, czy wnioskująca Gmina faktycznie dysponuje całą nieruchomością objętą wnioskiem i czy cała nieruchomość, tj. [...] ha, jest bezpośrednio związana z realizowanymi przez Gminę konkretnymi zadaniami własnymi. Sąd nie dał wiary skarżącemu, że tylko budynek byłej szkoły jest wykorzystywany na lokale socjalne, a pozostała część działki to las, że w tej części wykorzystywana jest przez Nadleśnictwo dla potrzeb związanych z gospodarką leśną (strona [...] skargi). Takie twierdzenie nie jest bowiem w żaden sposób udokumentowane, natomiast z dowodów zebranych w sprawie wynika, że na spornej działce nie ma lasu. Poza tym z pisma Starosty z dnia [...] listopada 2011 r. wynika, że teren wokół budynku został zagospodarowany przez lokatorów (urządzone ogródki) oraz wykorzystywany jest w części jako dojazd do posesji (k. [...] akt administracyjnych). W tej sytuacji, Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, iż powierzchnia spornej działki nie wskazuje na nadmierną wielkość dla niezbędnego zaplecza znajdującego się na niej budynku. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie prawidłowo oceniły przesłanki niezbędne do uwzględnienia przedmiotowego wniosku komunalizacyjnego: działka nr [...] stanowiła w dacie 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa, to mienie państwowe pozostaje aktualnie w bezpośrednim związku z realizowanymi przez Gminę konkretnymi zadaniami własnymi (tu: zadania z zakresu socjalnego budownictwa mieszkaniowego), a skarżący nie prowadzi tam gospodarstwa leśnego. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zostały więc wydane zgodnie z prawem, dlatego brak jest podstaw do ich uchylenia. W związku z tym, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.