VIII SA/Wa 142/09

WyrokWSA w Warszawie2009-08-26

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Iwona Owsińska-Gwiazda, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia stwierdzającego, że grunty przeznaczone do zalesienia znajdują się poza obszarem Natura 2000, jeśli te grunty faktycznie leżą na takim obszarze?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wydania zaświadczenia, jeśli żądana treść nie wynika z posiadanych przez niego danych lub rejestrów, lub jeśli żądanie dotyczy potwierdzenia nieistniejących faktów lub stanu prawnego. W sytuacji, gdy grunty skarżącego faktycznie znajdują się na obszarze Natura 2000, organ nie może wydać zaświadczenia stwierdzającego ich położenie poza tym obszarem, ponieważ byłoby to sprzeczne z posiadanymi danymi i obowiązującymi przepisami.
Stan faktyczny
Skarżący R.S. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że jego grunty położone w miejscowości L. są przeznaczone pod zalesienie i znajdują się poza obszarem Natura 2000. Wójt Gminy P. odmówił wydania takiego zaświadczenia, wskazując, że grunty te leżą na obszarze Natura 2000, a pomoc na zalesianie jest z niego wyłączona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. początkowo uchyliło postanowienie Wójta, nakazując doprecyzowanie wniosku. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt ponownie odmówił wydania zaświadczenia, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że odmowa blokuje mu dostęp do środków unijnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi R.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata Ż.Z. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w R. przy ulicy P. [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] września 2008r., znak [...] Wójt Gminy P. działając na podstawie art. 217 § 1, § 2 pkt 2, art. 218 § 1 oraz art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., zwana dalej Kpa ) postanowił o odmowie wydania zaświadczenia stwierdzającego, że grunty będące w posiadaniu R.S., położone w miejscowości L. ( działki o nr ewidencyjnym [...] i [...] ) przeznaczone są pod zalesienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że wniosek o wydanie zaświadczenia w przedmiotowym zakresie złożył w dniu [...] września 2008r. R.S. Podanie o wydanie zaświadczenia w tym przedmiocie pozostaje w związku z wnioskiem skarżącego o uzyskanie pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych lub gruntów innych niż rolne przyznawanej na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania : Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 ( Dz. U. z 2007r. Nr 114, poz. 786 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem w sprawie warunków i trybu zalesiania ). Stwierdził nadto, iż zgodnie z postanowieniami w/w rozporządzenia pomoc na zalesianie przyznawana jest z wyłączeniem gruntów położonych na obszarach Natura 2000. Program Natura 2000 obejmuje zaś cały obszar Gminy P. Organ podniósł, iż na terenie Gminy P. nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, brak także ustaleń dotyczących terenów przeznaczonych na obszarze gminy pod zalesienie. Jednocześnie zaznaczył, iż zalesienie działek o nr [...] i [...] nie jest sprzeczne z ustaleniami Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy P. zatwierdzonego Uchwałą Nr XXXIX.206/02 Rady Gminy P. z dnia [...] czerwca 2002r. W konkluzji powołując treść przepisu art. 217 § 1, § 2 pkt 2, art. 218 § 1 Kpa wskazał, iż zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postanowieniem z dnia [...] października 2008r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. biorąc za podstawę przepisy art. 138 § 2 w związku z art. 126 Kpa uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Przesłankę takiego rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ odwoławczy, iż sprawa wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. W szczególności, w ocenie Kolegium, organ I instancji winien wezwać skarżącego do dokładnego sprecyzowania wniosku o wydanie zaświadczenia poprzez określenie czy wnioskuje on o wydanie zaświadczenia o przeznaczeniu działek [...] i [...] do zalesienia, czy też zaświadczenia o braku sprzeczności zamierzonego zalesienia z ustaleniami studium. Dopiero żądanie wniosku przesądzi bowiem o treści zaświadczenia. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008r., znak [...] Wójt Gminy P. na podstawie art. 217 § 1, § 2 pkt 2, art. 218 § 1 oraz art. 219 Kpa w związku z § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu zalesiania oraz w związku z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 ( Dz. U. z 2004r. Nr 229, poz. 2313 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem w sprawie programu Natura 2000 ) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] listopada 2008r. postanowił odmówić wydania zaświadczenia, że grunty będące w posiadaniu R.S., położone w miejscowości L. (działki o nr ewidencyjnym [...] i [...]) są gruntami do zalesienia położonymi poza obszarem Natura 2000. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszoinstancyjny przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wyjaśnił, iż zgodnie z wytycznymi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2008r. wystąpił do R.S. o sprecyzowanie treści wnioskowanego zaświadczenia. Z przedstawionej w dniu [...] listopada 2008r. przez skarżącego korespondencji wynika, że występował do Nadleśnictwa K. o wyrażenie zgody na zalesienie gruntów położonych w miejscowości L. Z uwagi na brak zaświadczenia Gminy P. stwierdzającego, iż przeznaczone do zalesienia grunty położone są poza obszarem Natura 2000 wniosek ten nie został rozpoznany. Na tej podstawie organ uznał, iż R.S. wniósł o wydanie w trybie § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu zalesiania – zaświadczenia, że grunty przeznaczone do zalesienia są położone poza obszarem Natura 2000. Powołując treść § 2 rozporządzenia w sprawie programu Natura 2000 organ wskazał, iż Gmina P. została uznana za obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000. Obszar objęty ochroną stanowi załącznik graficzny do rozporządzenia. Z jego treści wynika, że zarówno działki skarżącego o nr ewidencyjnym [...] i [...], jak i cała miejscowość L. położone są w obrębie terenu chronionego Natura 2000. Tym samym wobec ustalenia, że działki skarżącego położone są na objętym ochroną terenie Natura 2000 organ odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia stwierdzającego, iż przeznaczone do zalesienia grunty znajdują się poza obszarem Natura 2000. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. biorąc za podstawę przepisy art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało zażalone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy uznał stanowisko organu co do stanu faktycznego sprawy i oceny jej skutków na gruncie prawnym za prawidłowe. Podał, iż na podstawie delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 28 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004r. Nr 92, poz. 880) Minister Środowiska wydał w dniu 21 lipca 2004r. rozporządzenie wyznaczające obszary Natura 2000. W § 2 pkt 61 powołanego rozporządzenia określa, iż Ostoja K. obejmująca teren Gminy P. z obszarem chronionym o powierzchni [...] ha jest obszarem specjalnej ochrony. W okresie 2004 – 2006 w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich zalesiano grunty rolne na obszarze Natura 2000. Natomiast zalesienie gruntów innych niż rolne w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 oraz pomoc na zalesianie przyznawana jest z wyłączeniem gruntów położonych na obszarach Natura 2000. Wskazując na ustalony stan faktyczny i prawny sprawy, organ odwoławczy uznał zasadność postanowienia organu I instancji odmawiającego wydania wnioskowanego zaświadczenia. Skargę na powyższe postanowienie do sądu administracyjnego wniósł R.S. Skarżący podał, iż wydane postanowienie narusza prawo. Podał iż korzystał już z programu zalesiania gruntów. Wydanie przez organ postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia "blokuje mu dostęp do środków unijnych". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Kontrolując w ten sposób zaskarżone postanowienie, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organu, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów. Zgodnie z art. 217 § 1 i § 2 Kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli 1. urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2. osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Przepis ten należy czytać łącznie z regulacją art. 218 § 1 Kpa, który precyzuje, co może być potwierdzone zaświadczeniem. Zgodnie z powołaną normą, zaświadczenie może potwierdzać fakty, albo stan prawny wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z powyższego wynika, że organ administracyjny może odmówić wydania zaświadczenia m.in. w sytuacji, gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych, będących w posiadaniu tego organu (art. 218 § 1 k.p.a. a contrario), albo gdy żąda poświadczenia nieprawdy. W każdej z powyższych sytuacji postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia jest zgodne z prawem (wyrok NSA z dnia 3 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 80/99). Zaświadczenie nie przyznaje i nie stwierdza uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz potwierdza istnienie uprawnienia lub obowiązku przyznanego lub potwierdzonego wcześniej w decyzji (konstytutywnej lub deklaratoryjnej) bądź w innym indywidualnym akcie prawnym. Ponadto zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz oświadczeniami wiedzy. Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy (por. Z. Kmieciak: Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści, Państwo i Prawo 2004/10/58). Nie można więc wydać zaświadczenia stwierdzającego nieistnienie faktów lub nieistnienie określonego stanu prawnego. Na gruncie niniejszej sprawy wskazać należy, że jak wynika ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, pismem z dnia [...] września 2008r. R.S. wniósł w istocie o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że przeznaczone do zalesienia grunty o numerze ewidencyjnym [...] i [...] położone w miejscowości L., na terenie Gminy P., położone są poza obszarem Natura 2000. W przedmiotowej sprawie odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści przez Wójta Gminy P. była jak najbardziej uzasadniona. Ustalając na podstawie obowiązujących przepisów prawa (§ 2 pkt 61 rozporządzenia wyznaczającego obszary Natura 2000), iż obejmująca teren Gminy P. z obszarem chronionym o powierzchni [...] ha Ostoja K. jest obszarem specjalnej ochrony organ I instancji nie miał ustawowej delegacji do wydania wnioskowanego zaświadczenia. W tym stanie rzeczy, odmawiając wydania zaświadczenia, organ nie naruszył art. 217 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 i art. 218 § 1 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień w zakresie objętym wydanymi postanowieniami, ani też naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów postępowania. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Biorąc za podstawę § 18 .1 pkt 1 c) w związku z § 19 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu( DZ.U nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd przyznał na rzecz adwokata z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło