VIII SA/Wa 144/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-03

Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do kontroli pisma organu informującego o negatywnej ocenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, które nastąpiło po zawarciu umowy o przyznanie pomocy finansowej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do kontroli pisma organu informującego o negatywnej ocenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jeśli nastąpiło to po zawarciu umowy o przyznanie pomocy finansowej. Po podpisaniu umowy, stosunki prawne między stronami mają charakter cywilnoprawny, a spory rozstrzygane są przez sądy powszechne. Kontrolą sądu administracyjnego objęta jest jedynie odmowa zawarcia umowy o przyznanie pomocy.
Stan faktyczny
Gmina wystąpiła o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej", podpisała umowę o przyznanie pomocy, a następnie otrzymała pismo organu o negatywnej ocenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Gmina zwróciła się o ponowną ocenę, lecz organ odmówił. Gmina wniosła skargę do WSA na pismo organu dotyczące negatywnej oceny.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi Gminy [...] na pismo Zarządu Województwa [...] z dnia [...] października 2015 r. znak [...] w przedmiocie ponownej oceny postępowania o udzielenie zamówienia publicznego postanawia : odrzucić skargę Wnioskiem z [...] stycznia 2014 r. Gmina [...] (dalej: gmina, skarżąca) wystąpiła do Zarządu Województwa [...]reprezentowanego przez Marszałka Województwa (dalej: organ) o przyznanie pomocy w ramach działania 321 "Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej" na realizację inwestycji pn.: "Budowa oczyszczalni ścieków w miejscowości B. oraz sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości A., B., R., Z., M.". Pismem z [...] września 2014 r. organ poinformował gminę o pozytywnej ocenie przedmiotowego wniosku, w następstwie czego w dniu [...] września 2014 r. organ i gmina podpisały umowę o przyznanie pomocy nr [...] w ramach działania "Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej" objętego PROW na lata 2007-2013. Następnie, pismem z [...] października 2015 r. (doręczonym gminie [...] listopada 2015 r.) organ poinformował skarżącą, że na podstawie § 6 umowy, w wyniku oceny dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem była "Budowa wodociągu i kanalizacji sanitarnej w miejscowości R., B., A., Z., M. " w ramach operacji "Budowa oczyszczalni ścieków w m. B. oraz sieci kanalizacji sanitarnej w m. A., B., R., Z., M. ", dokonał negatywnej oceny postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, której powodem było przeprowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2007 r. Nr 223 poz. 1655 ze zm.) mającym wpływ na wynik tego postępowania polegającym na nieuzasadnionym wyborze oferty złożonej przez wykonawcę PPU [...] T. M.. W reakcji na powyższe, pismem z [...] listopada 2015 r. gmina zwróciła się do organu o ponowną ocenę postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Pismem z [...] listopada 2015 r. (doręczonym [...] listopada 2015 r.) organ poinformował skarżącą o odmowie ponownej oceny postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Pismem z [...] listopada 2015 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem negatywnej oceny postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Organ pismem z [...] grudnia 2015 r. (doręczonym [...] grudnia 2015 r.) udzielił gminie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z [...] stycznia 2016 r. (data przekazania skargi organowi przez Sąd) gmina wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo z [...] października 2015 r. znak [...] w przedmiocie ponownej oceny postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do dokonania ponownej oceny postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając ww. pismo procesowe organ wskazał na przebieg postepowania w sprawie przyznania płatności oraz ponownej oceny postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez sądy administracyjne objęte zostały przede wszystkim formy władczej i jednostronnej działalności organów administracji publicznej, wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Przepisem ustawy szczególnej przewidującym taką kontrolę jest m.in. art. 22 ust. 4 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.; zwana dalej: ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Zgodnie z tym przepisem, w przypadku, o którym mowa w ust. 3, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przepis art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich stanowi, że w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Dodać przy tym trzeba, że stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, 4, 5 i 8 oraz 16-23, jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej. Z ww. przepisów oraz regulacji art. 5 ust. 1 pkt 1, 4, 5 i 8 oraz 16-23 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wynika, że postępowanie dotyczące uzyskania dofinansowania dla realizacji określonego projektu w ramach działań wyszczególnionych w art. 22 ust. 1 dzieli się na dwa etapy, które na potrzeby rozpatrywanego przypadku można określić jako administracyjny i cywilnoprawny. Pierwszy etap postępowania to zbadanie przez właściwą instytucję, czy spełnione są warunki do przyznania wnioskowanej pomocy. Gdy instytucja wdrażająca działanie uzna, że wnioskodawca spełnia warunki do przyznania pomocy finansowej, zawierana jest umowa o przyznaniu beneficjentowi pomocy finansowej. Podpisanie takiej umowy powoduje definitywne zamknięcie etapu postępowania administracyjnego. Od momentu podpisania umowy, źródłem stosunków prawnych pomiędzy stroną ubiegającą się o pomoc a instytucją udzielającą pomocy staje się bowiem stosunek cywilnoprawny i w tym momencie aktualizuje się drugi etap postępowania. Odmienny tryb ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich określa w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy. Wówczas, stosownie do art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Instytucja odmawia w ten sposób zawarcia umowy, na podstawie której pomoc finansowa mogła być przyznana. W takiej sytuacji ustawodawca przewiduje możliwość wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność, że po pozytywnej ocenie wniosku skarżącej z gminą została podpisana umowa na przyznanie pomocy. Kolejne czynności związane z projektem następują zatem w wykonaniu umowy cywilnoprawnej. Podkreślić trzeba, że z umowy, którą zawarła gmina, wynika, że realizacja płatności nastąpi jednorazowo, a beneficjent został zobowiązany do złożenia stosownego wniosku o płatność w terminach oznaczonych w umowie oraz niezwłocznego przedłożenia organowi dokumentacji z przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (odpowiednio § 4, § 8, § 7 umowy). Z § 9 umowy wynika, że wnioski o płatność rozpatruje Samorząd Województwa, sprawdzając zgodność realizacji operacji lub jej etapu z warunkami określonymi m.in. w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w ustawie o wspieraniu rozwoju, czy też w samej umowie. Po rozpatrzeniu wniosku o płatność Samorząd Województwa informuje zaś beneficjenta o przekazaniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zlecenia wypłaty całości lub części kwoty pomocy. Ponadto zgodnie z § 19 pkt 8 umowy, wszystkie spory pomiędzy Samorządem Województwa a gminą jako beneficjentem związane z realizacją umowy, rozstrzygane będą przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Samorządu Województwa. Powyższe oznacza, że w sprawie definitywnie w momencie zawarcia umowy o przyznanie pomocy pomiędzy organem a gminą zamknięto etap postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. W związku z tym, że wnioski o płatność i będące efektem ich złożenia informacje kierowane do beneficjentów przez instytucje zarządzające określonym działaniem, następują w wykonaniu umowy cywilnoprawnej o przyznanie pomocy finansowej, sąd administracyjny nie może objąć kontrolą rozstrzygnięć wydanych po zawarciu takiej umowy. Tym samym Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone już w orzecznictwie (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Bk 126/10; postanowienie NSA z 30 listopada 2011 r. sygn. akt II GSK 2019/11, publ. cbois), że w świetle obowiązujących przepisów prawa sąd administracyjny nie jest władny do dokonywania kontroli informacji instytucji zarządzającej związanej ze złożonym przez beneficjenta wnioskiem o płatność pośrednią lub ostateczną w celu realizacji zawartej umowy o przyznanie pomocy finansowej w ramach działań przewidzianych w art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Stosownie do art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, taką kontrolą może zostać objęta jedynie odmowa zawarcia umowy o przyznanie pomocy. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło