VIII SA/Wa 15/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku L. K. i H. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w sprawie ze skargi L. K. i H. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości postanawia : odmówić wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]. Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. L. K. i H. K. (dalej: "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2016 r. skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] nakazującej im usunięcie stwierdzonej nieprawidłowości poprzez demontaż gazowego ogrzewacza wody, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, iż Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. wydał postanowienie nr [...] o nałożeniu na skarżących grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. Postanowienie to oparte zostało na wydanym przez organ powiatowy tytule wykonawczym, którego podstawą jest decyzja z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]. Skarżący podnieśli, iż w przypadku braku wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji, organ przystąpi do egzekucji grzywny. Wskazali także, iż są emerytami, nie posiadają żadnych oszczędności ani majątku pozwalającego na zapłatę grzywny w kwocie [...] zł, a środki finansowe którymi dysponują z trudem wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb i opłat. Z uwagi na powyższe egzekucja grzywny odbędzie się z uszczerbkiem na ich wspólnym utrzymaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przy czym chodzi tu o szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. decyduje to czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony przed skutkami o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zatem rozważyć jakie skutki prawne i faktyczne może wywołać objęta wnioskiem o wstrzymanie decyzja. Powołany art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Użyte w jego treści sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Należy więc stwierdzić, że terminy "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99 (ONSA 2001, nr 1, poz. 7), stwierdzając, że określenie "we wszystkich postępowaniach" użyte w art. 29 ustawy o NSA oznaczało, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Dotyczy to zatem zarówno postępowań zaliczanych do trybu głównego, jak i postępowań należących do trybu nadzwyczajnego. Przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 roku, FZ 496/2004). To wnioskujący ma więc obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać zatem w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, również postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04). Tymczasem wniosek złożony w niniejszej sprawie nie zawiera w tym względzie dostatecznego uzasadnienia. Skarżący wskazali jedynie, że w przypadku braku wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji, organ przystąpi do egzekucji grzywny, a oni nie posiadają żadnych oszczędności ani majątku pozwalającego na zapłatę grzywny w kwocie [...] zł. Nie zobrazowali jednak okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną. Obowiązkiem wnioskodawcy było uprawdopodobnienie, że na skutek egzekucji grzywny grozi im szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Tego jednak skarżący nie wykazali. Podkreślić należy, że trudna sytuacja finansowa strony, nie może sama w sobie świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są przesłankami tożsamymi z tymi przewidzianymi w ramach przyznania prawa pomocy. Wskazać też należy, iż skarżący mogą uniknąć uiszczenia nałożonej grzywny w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Zaznaczyć należy, iż w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.). Ponadto w ww. ustawie wprowadzone zostały ograniczenia w prowadzeniu egzekucji (por. art. 8 – 10). Ograniczenia te gwarantują zachowanie zobowiązanemu i jego rodzinie warunków wystarczających, według ustawodawcy do humanitarnej egzystencji - choć niewątpliwie w gorszych standardach niż przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Pogorszenie jednak warunków egzystencji wnioskodawcy nie stanowi jeszcze powodu, aby wstrzymywać wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej (zob. postanowienie NSA z dnia 24 października 2005 roku, II GZ 111/05, postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11, baza CBOIS). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.