VIII SA/Wa 151/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U. z 2017 roku, poz. 1257 dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia H. S., na postanowienie Starosty [...]z dnia [...]października 2017 roku, znak: [...]odmawiające H. S. wydania wnioskowanego zaświadczenia - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Podstawą wydanego postanowienia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. H. S. w dniu 9 września 2017 roku złożył wniosek o wydanie mu zaświadczenia potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami dla których wymagana jest kategoria C i C+E prawa jazdy. We wniosku argumentował, że wydanie takiego zaświadczenia wynika z wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...]grudnia 2016 roku, sygn. akt [...], który tym wyrokiem orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów kat. ,,B‘’. Starosta [...]postanowieniem z dnia [...]października 2017 roku, na podstawie art. 219 k.p.a. odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia. Zdaniem organu zgodnie z art. 12 ust.2 pkt 2 w związku z art. 12 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierującymi pojazdami (DZ. U z 2017 roku, poz. 978 dalej jako ustawa) okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii ,,B’’ nie jest możliwy zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii ,,C’’, a zgodnie z art. 12 ust.2 pkt 3 ustawy także prawa jazdy kategorii C+E. Nie jest także możliwie w okresie obowiązywania tego środka karnego nabycie uprawnień w zakresie kategorii C i C+E, co wynika z treści art. 12 ust.3 pkt 1 i 2 ustawy. Zażalenie na postanowienie złożył H. S., któremu zarzucił: - niezasadne odmówienie wydania mu zaświadczenia potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami dla których prowadzenia wymagana jest kategoria C i C+E; - błędne powołanie podstawy prawnej odmowy wydania mu przedmiotowego zaświadczenia, z powołaniem przepisów ustawy, w sytuacji gdy wniósł o wydanie zaświadczenia o posiadaniu uprawnień, a nie o zwrot zatrzymanego dokumentu; - sprzeczność postanowienia z treścią orzeczenia Sądu Rejonowego w [...] w sprawie [...] - błędne zastosowanie i wykładnię art. 12 ust.2 pkt 2 w zw. z art. 12 ust.1 pkt 2 ustawy poprzez odmowę na ich podstawie wydania mu zaświadczenia potwierdzającego zachowanie przez niego uprawnienia do kierowania pojazdami dla których wymagane jest prawo jazdy kategorii C oraz C+E. Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Stosownie do § 2 powołanego przepisu zaświadczenie wydaje się jeżeli: - urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wymaga przepis; - osoba ubiegająca się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W przypadku o którym mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). W ocenie organu odwoławczego istota problemu jaki powstał na gruncie przedmiotowej sprawy sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy istniała podstawa prawna do wydania H. S. zaświadczenia potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii C i C+E w sytuacji gdy: - postanowieniem Prokuratora Rejonowego w [...]z dnia [...]grudnia 2016 r. zostało skarżącemu zatrzymane prawo jazdy; - wyrokiem Sądu Rejonowego w [...]z [...]grudnia 2016 roku orzeczono wobec H. S. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których wymagana jest kategoria B na okres 4 lat, od dnia 13.09 2016 do 13.09.2020 r.; - decyzją Starosty [...]z dnia [...]maja 2017 roku, nr [...] orzeczono o cofnięciu uprawnień skarżącemu do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B i B+E w związku z wyrokiem sądu; - starosta [...]nie dokonał zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii C i C+E- brak wniosku. SKO w [...]podnosiło, że zaświadczenie jest informacją urzędową, czyli oświadczeniem wiedzy organu administracji publicznej dotyczącym stanu faktycznego, stanu prawnego lub wynikających z nich konsekwencji prawnych, które nie wywołuje bezpośrednio żadnych skutków prawnych, lecz może mieć wpływ na realizację pewnych uprawnień lub obowiązków odbiorcy informacji lub osób trzecich. Ponadto w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że obowiązek wydania na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 2 k.p.a. zaświadczenia urzędowo potwierdzającego określone fakty lub stan prawny, wynikające z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, nie dotyczy okoliczności, których ustalenie i ocena następują w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Zaświadczenie to nie może rozstrzygać istnienia lub nieistnienia faktów lub określonego stanu prawnego, w sytuacji gdy jest on sporny. Jeżeli informacje, których żąda osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia nasuwają wątpliwości organu, nie może on w sposób arbitralny przesądzać w formie zaświadczenia tych wątpliwych kwestii. Analiza wniosku i zażalenia skarżącego wskazuje, że w istocie zmierza on do rozstrzygnięcia sporu o to, czy posiada on aktualnie uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii C i C+E we wskazanych okolicznościach faktycznych. Te okoliczności mogłyby zostać rozstrzygnięte w ewentualnym postepowaniu o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii C i C+E. Następnie SKO wskazało, że zgodnie z art. 4 ust.1 pkt 1 lit.a) ustawy dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane w kraju prawo jazdy. Z przepisów ustawy wynika, iż kierowca może prowadzić pojazd mechaniczny posiadając fizycznie prawo jazdy. Skoro prawo jazdy skarżącego zostało zatrzymane, to jego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy ulegają zawieszeniu od dnia zatrzymania dokumentu. Skoro H. S. ma nadal zatrzymane prawo jazdy w zakresie wszystkich posiadanych kategorii, to nie ma podstaw do wydania zaświadczenia stwierdzającego, iż na dzień jego wydania posiada uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii C i C+E. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł H. S.. Zaskarżonej decyzji zarzucał: - obrazę przepisów prawa procesowego – art. 217 § 1 i 2 pkt 2 w związku z art. 218 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i wykładnię, co doprowadziło do utrzymania w mocy postanowienia Starosty [...]z dnia [...]października 2017 roku odmawiającego skarżącemu wydania zaświadczenia potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami, dla których wymagana jest kategoria C i C+E prawa jazdy, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia wydanie przedmiotowego zaświadczenia, a to skarżący w sposób oczywisty posiada interes prawny w jego uzyskaniu. Sprawa dotyczy faktu i stanu prawnego wynikającego z posiadanych przez starostę danych. Stan faktyczny i prawny w tym zakresie nie jest sporny i wynika z decyzji administracyjnej SKO w sprawie nr [...] i wyroku Sądu Rejonowego w [...]w sprawie [...]; - obrazę przepis prawa procesowego – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz jego niewłaściwe rozważenie i w konsekwencji przyjęcie, że okolicznością sporną jest przysługiwanie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii C i C+E oraz że skarżący w istocie w niniejszej sprawie zmierza do rozstrzygnięcia sporu w tym zakresie w sytuacji gdy co do stanu faktycznego i prawnego mającego znaleźć odzwierciedlenie w przedmiotowym zakresie, w sytuacji gdy stan faktyczny i prawny nie jest sporny. Z uwagi na powyższe skarżący wnosił o: Uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Starosty [...]. W uzasadnieniu skargi H.S. rozwinął zarzuty postawione w skardze. Wskazywał, że wniósł o wydanie zaświadczenia potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami dla których wymagana jest kategoria C i C+E prawa jazdy. Prawomocnym wyrokiem w sprawie [...] Sądu Rejonowego w [...] orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, jedynie co do prowadzenia których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B. W następstwie tego wyroku SKO orzekło o cofnięciu mu uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B. Przed wydaniem wskazanych orzeczeń posiadał on uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii C i C+E. Kategorie te nie zostały objęte wskazanymi orzeczeniami i nie zapadły w stosunku do nich inne orzeczenia czy to sądów powszechnych, czy też organów administracji publicznej. W związku z tym nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii C i C+E mu przysługują. Jego zdaniem nie można się zgodzić z organem, że tej kategorii uprawnienia zostały zawieszone. Stanowisko to jest niczym nieuprawnione i nie poparte przepisami prawa. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1279 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 119 pkt 3 sprawa podlegała rozpoznaniu w trybie uproszczonym. Skarga podlegała oddaleniu, a podniesione zarzuty na zasługiwały na uwzględnienie. Sąd podziela stanowisko i argumentację zaprezentowane przez SKO w [...]. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 217 § 1 i 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o nie jeżeli: - urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis praw; - osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W przypadkach o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a. organ obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). W zaistniałym stanie faktycznym – wyrok karny orzekający zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych do których potrzebne jest prawo jazdy kategorii B oraz orzeczenie organu administracji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B mają istotne znaczenie i rodzą konsekwencje dla posiadanych przez skarżącego uprawnień. W związku tym należy zgodzić się z organem, iż nie ma podstaw do wydania zaświadczenia o posiadaniu przez niego uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C i C+E. Organ nie jest w stanie wprost stwierdzić, czy takie skarżącemu przysługują, bez dokonania analizy i oceny skutków prawnych zapadłych orzeczeń wobec skarżącego. W sytuacji gdy zagadnienie, którego potwierdzenia żąda strona jest sporne, to wydanie zaświadczenia nie jest możliwe. Zaświadczenie o którym mowa w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego nie może rozstrzygać istnienia lub nieistnienia faktów lub określonego stanu prawnego, w sytuacji gdy jest sporny. Faktycznie spór czy skarżącemu przysługują uprawnienia prawa jazdy kategorii C i C+E mógłby być rozstrzygany w sprawie o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii C i C+E. Linia orzecznicza sądów w sprawach o zwrot zatrzymanego prawa jazdy wskazuje, że ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi o wykluczeniu z ruchu drogowego takich kierowców, którzy zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza, jeśli niebezpieczeństwo spowodowali w stanie nietrzeźwości. Trudno sobie wyobrazić by ustawodawca pozbawiając praw do kierowania pojazdami osobowymi kategorii(B), zezwoli na prowadzenie pojazdów ciężarowych lub ciężarowych z przyczepą (wyrok NSA z 9 listopada 2017 roku, sygn. akt I OSK 105/16). W takiej sytuacji gdy orzeczono o zakazie prowadzenia pojazdów dla prawa jazdy kategorii B, to oznacza, że w okresie zakazu dana osoba nie posiada również uprawnień do kierowania pojazdami dla których wymagane jest prawo jazdy kategorii C i C+E. Takie stanowisko sądów administracyjnych wskazuje, że kwestie te wymagają przeprowadzenia postępowania dowodowego i dokonania oceny prawnej w sprawie o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w świetle przepisów ustawy. W związku z tym za uprawnione należy uznać stanowisko organu, iż nie mógł tego uczynić w sprawie o wydanie zaświadczenia w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ma racji skarżący twierdząc, iż jest to oczywista kwestia w świetle zapadłego wyroku i orzeczenia organu administracji publicznej. Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę przepis art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.