I OSK 105/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-09

Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Monika Nowicka, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, orzeczony wyrokiem sądu karnego, rozciąga się na zakaz prowadzenia pojazdów kategorii C i C+E, w sytuacji gdy osoba posiadała uprawnienia do tych kategorii przed orzeczeniem zakazu, a zakaz nie obejmował ich bezpośrednio?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, orzeczony wyrokiem sądu karnego, skutkuje również zakazem prowadzenia pojazdów kategorii C i C+E, nawet jeśli zakaz bezpośrednio nie obejmował tych kategorii. Sąd oparł się na wykładni art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, który stanowi, że zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B obejmuje również zakaz prowadzenia pojazdów kategorii C i C+E. W ocenie NSA, taka interpretacja jest zgodna z celem przepisów, jakim jest wykluczenie z ruchu drogowego kierowców zagrażających bezpieczeństwu, a odmienna wykładnia prowadziłaby do modyfikacji środka karnego przez organ administracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C i C+E K. W. Sz. po orzeczeniu przez sąd karny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B. Organy administracji odmówiły zwrotu prawa jazdy, powołując się na art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, który według nich rozciągał zakaz kategorii B na inne kategorie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzje organów, uznając, że zakaz orzeczony przez sąd karny nie obejmuje kategorii C i C+E, ponieważ nie zostały one bezpośrednio wskazane w wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku i oddalił skargę K. W. Sz., zasądzając od niego na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w X kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Karolina Kubik, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 486/15 w sprawie ze skargi K. W. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w X z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od K. W. Sz. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w X kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z 8 października 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 486/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu skargi K. W. Sz. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z [...] 2015 r., nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łomży z [...] 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy. Prezydent Miasta Łomży decyzją z [...] 2015 r. odmówił K. W. Sz. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat C, C+E do czasu przedstawienia orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kat. C, C+E, orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. C, C+E oraz upływu okresu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B. Z decyzją tą nie zgodził się K. W. Sz. i wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży zarzucając naruszenie: - art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, poprzez błędne przyjęcie, że prawo jazdy kat. C i C+E nie może być wydane osobie, w stosunku do której orzeczono prawomocnym wyrokiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym z wyłączeniem kat. C i C+E, podczas gdy przepis ten wyklucza wydanie prawa jazdy w zakresie obowiązywania tego zakazu, zaś w stosunku do skarżącego nie orzeczono zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii C i C+E; -art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten ma zastosowanie do osób ubiegających się o nowe uprawnienia, zaś skarżący takie uprawnienie posiada i wnosił o wydanie prawa jazdy w zakresie w jakim nie dotyczył go zakaz prowadzenia pojazdów z uwagi na to, że uprzednio zostało mu ono zatrzymane a następnie na mocy wyroku Sądu Rejonowego w W. orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych nie obejmował uprawnienia w zakresie prawa jazdy kat. C i C+E. Wskazując na powyższe naruszenia wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o wydaniu mu prawa jazdy w zakresie kat. C i C+E. 1 Sygn. akt I OSK 105/16 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży decyzją z [...] 2015 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Natomiast stosownie do art. 12 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kat. C i C+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Bezsporne w sprawie jest, że Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z [...] 2014 r., [...], na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec K. W. Sz. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat z wyłączeniem uprawnień kat. C, C+E. K. W. Sz. posiadał prawo jazdy kat. B, B+E, C, C+E wydane przez Prezydenta Miasta Łomży [...] 2014 r. na druku nr P 0041391, dlatego też Prezydent Miasta Łomży wydając na podstawie ww. wyroku decyzję z 31 marca 2015 r. zobowiązany był wyłącznie do cofnięcia uprawnień w zakresie kat. B, B+E. Niemniej Prezydent Miasta Łomży nie mógł zwrócić skarżącemu prawa jazdy kat. C i C+E, gdyż związany był przepisem art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, który zakazuje zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. C i C+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B. W sprawie bezsporne jest, że wyrokiem z 11 grudnia 2014 r. Sąd Rejonowy w W. zakazał skarżącemu prowadzenia pojazdów w zakresie kat. B. Natomiast argument Prezydenta, że skarżący nie przedłożył wyników badania lekarskiego i psychologicznego ma w sprawie drugorzędne znaczenie, bowiem nawet gdyby skarżący wymagane od niego badania przedłożył, to i tak ze wskazanych wyżej powodów nie mógłby otrzymać prawa jazdy kat. C i C+E. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że są one niezasadne i świadczą o błędnej wykładni art. 12 ustawy. W ocenie organu odwoławczego art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy dotyczy nie tylko osób które ubiegają się o nowe uprawnienia, lecz także osób, które takie uprawniania już posiadają. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z 21 maja 2015 r. do sądu administracyjnego wniósł K. W. Sz. i zarzucił, że organ odwoławczy ograniczył się tylko do powołania się na art. 12 ustawy i nie zastosował wykładni rozszerzającej, tak jak uczynił to Sąd Rejonowy, gdzie wziął 2 Sygn. akt I OSK 105/16 pod uwagę nie tylko literę prawa, ale i względy społeczne dotyczące człowieka, który wprawdzie popełnił czyn naganny, ale nie został pozbawiony przez sąd możliwości normalnej egzystencji. Skarżący podał, że posiada wykształcenie zawodowe i nie potrafi nic robić poza wykonywaniem zawodu kierowcy. W miejscu zamieszkania i w miejscu pracy posiada pozytywną opinię. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży wniosło o jej oddalenie. Uwzględniając skargę wskazanym na wstępie wyrokiem z 8 października 2015 r., II SA/Bk 486/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, że materialnoprawną podstawę decyzji organów obydwu instancji stanowił art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., nr 30, poz. 151 ze zm.), zgodnie z którym przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 stanowiący, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii: - AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B (art. 12 ust. 2 pkt 2); - B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E ( art. 12. ust. 2 pkt 3) - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Organy rozstrzygające niniejszą sprawę uznały, że powyższe przepisy znajdują zastosowanie nie tylko w odniesieniu do osób ubiegających się o nowe uprawnienia, ale także do osób posiadających uprzednio uzyskane uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii w nich wymienionych, które nie zostały wskazane w wyroku sądowym orzekającym o środku karnym określonym w art. 42 Kodeksu karnego, w sytuacji, w której osoby te wnoszą o wydanie dokumentu potwierdzającego ich posiadanie. W początkowym okresie obowiązywania przywołanych przepisów, w orzecznictwie sądów administracyjnych dochodziło do rozbieżności w ocenie zakresu obowiązywania wprowadzonych zakazów. W niektórych orzeczeniach prezentowane było stanowisko, w myśl którego zakazy te dotyczyły zarówno osób ubiegających się o nowe uprawnienia, jak i osób już wcześniej je posiadających, w innych, że regulacja ta dotyczy wyłącznie osób, które po raz pierwszy ubiegają się o wydanie prawa jazdy 3 Sygn. akt I OSK 105/16 określonej kategorii. Ten ostatni pogląd stał się dominujący w orzecznictwie i Sąd I instancji go podzielił. Na utrwalenie tej linii orzeczniczej wpływ miał pogląd Sądu Najwyższego zaprezentowany w postanowieniu z [...] 2014 r., [...], w myśl którego, jeżeli sąd orzekł o zakazie prowadzenia pojazdów, do kierowania którymi potrzebne jest prawo jazdy kategorii B, to kierowca nie dostanie dokumentu w zakresie innych kategorii, ale też zakaz nie rozciąga się na te uprawnienia, które wcześniej posiadał. Dokonując analizy art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami Sąd Najwyższy wskazał, że skoro ustawa rozróżnia osoby ubiegające się o uprawnienia do kierowania pojazdami od osób, które takie uprawnienia posiadają, to przyjąć należy, że przepis ten dotyczy osób, które dopiero ubiegają się o wydanie prawa jazdy, a nie ma zastosowania do osób, które posiadają określone uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Takie rozumienie przepisu jest na poziomie systemowym zgodne z normą wyprowadzoną z art. 42 k.k., w sytuacji, w której sąd pozbawił sprawcę uprawnień tylko do kierowania niektórymi kategoriami pojazdów. Odmienna interpretacja prowadziłaby do niedopuszczalnego wniosku, że środek karny może być istotnie modyfikowany przez art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. W istocie więc orzeczenie sądu stawałoby się iluzoryczne, gdyż surowsza dolegliwość byłaby tu niejako automatycznie wprowadzana przez ustawodawcę. Nie do przyjęcia jest rozumowanie, że dolegliwość owych skutków (wyznaczona w ustawie) będzie przekraczać dolegliwość odpowiadającego im środka karnego zawartego w rozstrzygnięciu sądu. Oznaczałoby to bowiem, że ustawodawca wkroczył nieproporcjonalnie daleko w zakres kognicji sądu, co budziłoby wątpliwości dotyczące zgodności rozważanych regulacji z Konstytucją. Zatem w konsekwencji wyrażenie "osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy" w rozumieniu art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami odnosi się do podmiotu, który ubiega się o wydanie prawa jazdy potwierdzającego istnienie uprawnień, których nie posiadał w chwili prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie karne. W tym znaczeniu przepis ten przewiduje negatywne skutki skazania, ale nie ingerujące w zakres orzeczenia sądu i nie naruszające proporcji między sankcją orzeczoną przez sąd, a jej dalszymi konsekwencjami przewidzianymi ex lege przez ustawodawcę. Skoro w prawomocnym wyroku sąd karny orzekł o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem uprawnień kategorii C i C + E, to tym samym skarżącemu powinno zostać zwrócone prawo jazdy w zakresie tych kategorii. W przeciwnym wypadku doszłoby do niedopuszczalnej zmiany przez organ administracji publicznej prawomocnego wyroku sądowego. Prawidłowa wykładnia art. 4 Sygn. akt I OSK 105/16 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami prowadzi do wniosku, iż w przypadku zastosowania przez sąd powszechny art. 42 § 1 lub § 2 k.k. i orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jedynie określonego rodzaju, organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać (zwrócić) osobie, wobec której orzeczono taki zakaz, prawo jazdy kategorii, której ten zakaz nie obejmuje, jeżeli je posiadała. Odmienna wykładnia analizowanego przepisu prowadziłaby do niewykonalności wyroków sądu powszechnego. Gdyby wolą ustawodawcy było uniemożliwienie takim osobom zwrotu prawa jazdy w tym zakresie, wówczas dokonałby on stosownych zmian w kodeksie karnym, czego nie uczynił uchwalając ustawę o kierujących pojazdami (tak WSA w Bydgoszczy w wyroku z 8 kwietnia 2014 r., II SA/Bd 2/14; WSA w Olsztynie w wyroku z 24 czerwca 2014 r., II SA/Ol 245/14, pub. http://orzeczenia.nsa.aov.Dl). W związku z powyższym Sąd uznał, że organy przy wydawaniu decyzji dokonały niewłaściwej wykładni art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego skutkującego koniecznością uchylenia decyzji organów obydwu instancji - po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 8 października 2015 r., II SA/Bk 486/15, wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a w szczególności art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.) poprzez przyjęcie, że K. W. Sz. należy zwrócić prawo jazdy kat. C, C+E; 2. przepisów postępowania w zakresie, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., poprzez uznanie że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Łomży z [...] 2015 r., zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - przepisów art. 151 przez niezastosowanie normy tego przepisu, kiedy to skarga jako nieuzasadniona winna być oddalona. Skarżące kasacyjnie SKO wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący K. W. Sz. reprezentowany przez adwokata z urzędu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów 5 Sygn. akt I OSK 105/16 "udzielonej pomocy prawnej", podzielając argumentację Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - p.p.s.a. - skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów, powołanych w ramach obydwu podstaw kasacyjnych (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Na uwzględnienie zasługiwał przede wszystkim zarzut dotyczący błędnej wykładni art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Kwestia ta była już bowiem wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.) - dalej: u.k.p. - prawo jazdy nie może zostać wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Przepis ust. 1 pkt 2 u.k.p. stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D (art. 12 ust. 2 u.k.p.). 6 Sygn. akt I OSK 105/16 Artykuł 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. poz. 970) nadał nowe brzmienie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, o treści: "Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: (...)." W stosunku do poprzedniego brzmienia dodane zostały słowa: "lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie". Wprowadzone zmiany miały na celu ujednolicenie stosowania przepisów ustawy o kierujących pojazdami w zakresie wydawania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami. Pozwala to przyjąć, że powołana nowelizacja miała na celu doprecyzowanie przepisów rodzących trudności interpretacyjne w praktyce i w orzecznictwie sądowym, w tym poprzez nadanie art. 12 ust. 2 nowego brzmienia, eliminującego wątpliwości w kwestii, czy przepis ten obejmuje swym zakresem tylko osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy, czy także osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy określonej kategorii - czyli osoby, które stosowne uprawnienia wcześniej już posiadały. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B rozciąga się również na zakaz prowadzenia pojazdów kategorii C i CE, czy zatem odmowa zwrotu prawa jazdy w zakresie tych kategorii jest zasadna. Poza sporem pozostaje okoliczność orzeczenia prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z [...] 2014 r., [...], środka karnego w postaci zakazu prowadzenia przez skarżącego pojazdów mechanicznych, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. B, na okres 3 lat. Skarżący posiadał natomiast uprawnienia do kierowania pojazdami kat. C i CE. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle powołanych przepisów nie sposób przyjąć, aby organy mogły wydać inne rozstrzygnięcie niż to, które zapadło w sprawie, a zatem rozstrzygnięcie o odmowie wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii C i CE. Prawomocne orzeczenie sądu karnego spowodowało bowiem, że skarżącemu nie można wydać nie tylko prawa jazdy kategorii B, ale także tej kategorii, o którą się ubiegał, czyli kategorii C i CE. W istocie z wyroku sądu karnego wynika dla strony bezpośredni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, a pośrednio - poprzez obowiązujący organy administracji publicznej art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami - również zakaz prowadzenia pojazdów kategorii C i CE. Decyzja organów konkretyzuje jedynie swą treścią obowiązujące wobec skarżącego 7 Sygn. akt! OSK 105/16 zakazy z uwzględnieniem przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Nie modyfikuje zatem w żaden sposób środka karnego. Uwzględnia jedynie treść ustawy o kierujących pojazdami, zawierającej wykaz dolegliwości będących skutkiem środka karnego orzeczonego przez sąd karny. Oznacza to, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie. Za taką wykładnią przemawia zarówno treść przepisów, jak i wykładnia celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu spowodowali znajdując się w stanie nietrzeźwości. Trudno sobie wyobrazić, by ustawodawęa pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi (kat. B), zezwolił na prowadzenie pojazdów ciężarowych lub ciężarowych z przyczepą (kat.C i CE) - zob. np. wyrok NSA z 13 października 2017 r., I OSK 3181/15 (baza orzeczeń). Skutkiem uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 12 ust. 2 u.k.p. była konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi. W tym też znaczeniu zasadne okazały się zarzuty powołane w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 p.p.s.a.), które to przepisy mają charakter wynikowy. Wprawdzie powinny być one powołane w związku z normą, która uzasadnia ich zastosowanie (lub nie), ale uznać należy, że w okolicznościach tej sprawy normą tą był art. 12 ust. 2 u.k.p., którego zarzut naruszenia został uwzględniony. Mając to na uwadze, na podstawie art. 188 i art. 151 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego może orzec natomiast wyłącznie Sąd I instancji (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). 8

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło