VIII SA/Wa 159/15
WyrokWSA w Warszawie2015-06-15
Skład orzekający: Renata Nawrot, Sławomir Fularski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę po zakończeniu robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jeśli wcześniejsze orzeczenie sądu administracyjnego (sygn. akt VIII SA/Wa 555/11) wskazało na niedopuszczalność stosowania tego przepisu w podobnych okolicznościach?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przez organy nadzoru budowlanego przepisów art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Sąd uznał, że organy, stosując art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zignorowały wiążący pogląd prawny wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2011 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 555/11), który wykluczył możliwość stosowania tego przepisu w sytuacji, gdy pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego po zakończeniu robót budowlanych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w związku z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego podczas rozbudowy warsztatu. Decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona po zakończeniu robót budowlanych. Organ I instancji nałożył obowiązek przedłożenia projektu zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa i Konstytucji, domagając się nakazu rozbiórki.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z [...] października 2014 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z [...] października 2014 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej także: "MWINB", "organ odwoławczy") decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust.
2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.; dalej: "Prawo budowalne") po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej także: "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w m. [...] (dalej także: "PINB", "organ I instancji") Nr [...]z dnia [...]października 2014r., nakładającej na A. G. obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego I etapu rozbudowy budynku - warsztatu [...]o część usługową i mieszkalną usytuowanej na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...] w terminie do dnia [...] stycznia 2015r. - utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ I instancji podczas oględzin dokonanych w dniu [...] maja 2009r. na
terenie posesji położonej przy ul. [...] w [...] ustalił, że :
-I etap rozbudowy jest całkowicie zakończony i nie stwierdzono prowadzenia żadnych robót budowlanych,
- dokonano odstępstw w stosunku do zatwierdzonego projektu (uwidocznionych
i opisanych w protokole oględzin z dnia [...] maja 2004r. poprzez podwyższenie ścian kolankowych poddasza o 1 m, a co za tym idzie, zmianę konstrukcji dachu oraz kubatury budynku, ponadto wykonano dodatkowe otwory okienne pod wieńcem na poddaszu oraz lukarny w dachu w połaci północnej i zachodniej.
PINB ustalił także, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia
[...] lutego 2000 r., zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na rozbudowę budynku warsztatu [...] I etap o część usługową w parterze
i mieszkalną w poziomie I piętra została uchylona decyzją własną tego organu z dnia
[...] czerwca 2008 r. Nr [...], która to decyzja następnie została utrzymana
w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...]. Organ I instancji postanowieniem ostatecznym z dnia [...]października 2012r. nr [...] zobowiązał inwestora do przedłożenia w określonym terminie m.in. ekspertyzy technicznej wykonanej rozbudowy i inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej budynku. Z przedłożonej ekspertyzy technicznej wykonanej przez osobę uprawnioną wynika, że obecny stan techniczny wszystkich elementów konstrukcyjnych i wykończeniowych budynku jest dobry oraz, że budynek nadaje się do użytkowania. Wobec powyższego należy uznać, że roboty budowlane zostały wykonane z zachowaniem zasad sztuki budowlanej i pod nadzorem upoważnionych osób. Nie zachodzi konieczność wykonywania jakichkolwiek robót budowlanych, które miałyby wykonane, aby roboty doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Nie zachodzi także konieczność ich rozbiórki ze względu na naruszenie przepisów techniczno - budowlanych. PINB wskazał, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z samowolą budowlaną podlegającą regułom określonym w art. 48 Prawa budowlanego, stanowiącym o rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, lecz z innym przypadkiem, podlegającym regułom określonym w art. 51 ww. ustawy. Inwestor, który wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo realizacji tej budowy z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, nie może być traktowany tak samo jak inwestor nie posiadający takiego pozwolenia. Z tego względu skutki związane z odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę nie mogą pociągać za sobą zastosowania art. 48 Prawa budowlanego tj. wydania nakazu rozbiórki części obiektu na podstawie art. 48 ww. ustawy. Nakaz taki może być ewentualnie wydany na postawie art. 51 ust. 1 pkt. 1, jednakże tylko wtedy, gdy nie ma żadnych możliwości doprowadzenia obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem, a taka sytuacja w tej sprawie nie zachodzi. Organ I instancji podniósł, iż zgodnie z art. 51 ust. 1, pkt 3 Prawa budowlanego w przypadku istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego organ nadzoru budowlanego (...) nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia
i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wskazano jednocześnie, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
w [...]decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] orzekającą o braku podstaw do wydania decyzji opartej na art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego, nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych
z realizacją rozbudowy istniejącego budynku warsztatu [...] I etapu rozbudowy budynku warsztatu [...] o część usługową w parterze i mieszkalną na piętrze zlokalizowanego na terenie posesji przy ul. [...] w [...] (dz. nr ew. gr. [...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez tut. organ nadzoru budowlanego I-instancji, podnosząc, iż PINB, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy z uwagi na uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę, aby umożliwić inwestorowi oddanie budynku do użytkowania w oparciu o dokumentację projektową, winien zastosować przepisy art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego.
Z tych względów organ I instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 51 ust. 7, art. 81 ust. 1, pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane po ponownym rozpatrzeniu sprawy I- ego etapu rozbudowy budynku warsztatu [...] o część usługową w parterze i mieszkalną na piętrze, zlokalizowanego na terenie posesji przy ul. [...] w [...] ( dz. nr ew. gr. [...]) nałożył na inwestora A. G. obowiązek :
- przedłożenia projektu budowlanego zamiennego I etapu rozbudowy budynku warsztatu [...] o część usługową w parterze i mieszkalną na piętrze zlokalizowanego na terenie posesji przy ul. [...] w [...] (dz. nr ew. gr. [...]), uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby projekt rozwiązań umożliwiających doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami (w tym przepisami o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym), ze wskazaniem, że projekt zamienny winien być opracowany i zweryfikowany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane bez ograniczeń i legitymujące się zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane oraz zawierać projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnym podkładzie geodezyjnym, a dokumentacja winna być sporządzona w 4 egzemplarzach oraz przedłożona w organie I instancji w terminie do dnia [...] stycznia 2015r.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył skarżący. Zarzucił rażące naruszenie prawa i procedur postępowania tj.:
1) art. 6, 7, 8, 11, 12, art. 35 § 1, 2, 3, art. 77 § 1, art. 24 § 1 pkt 1 w związku
z art. 84, art.107 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie dyspozycji tych przepisów;
2) przepisów Prawa budowlanego będących podstawą prawną zaskarżonej decyzji poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i nadinterpretację;
3) art. 2, art. 7, art. 32, art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez "jednostronne, tendencyjne i kumoterskie rozpatrywanie tej haniebnej" sprawy z całkowitym pominięciem argumentów skarżącego i dowodów oraz niezapewnienie przestrzegania równej dla wszystkich ochrony prawa własności.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, rzetelną analizę zebranego materiału dowodowego i wydanie nakazu rozbiórki (art. 48 Prawa budowlanego), wybudowanej z rażącym naruszeniem prawa inwestycji przy ulicy [...] w [...]- rzekomej rozbudowy istniejącego budynku warsztatu [...].
Organ odwoławczy wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie i tym samym utrzymując w mocy decyzję
z dnia [...] października 2014 r. uznał, iż ustalenia dokonane przez organ I instancji są prawidłowe, a nałożenie na inwestora obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego jest zasadne. Zauważył, iż organ powiatowy prowadzi postępowanie naprawcze w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego m.in. z uwagi na fakt, iż z obrotu prawnego wyeliminowana została decyzja Prezydenta Miasta [...] Nr [...]z dnia [...] lutego 2000r. znak: [...], udzielająca A. G. pozwolenia na rozbudowę budynku warsztatu [...] - I etap o część usługową - w parterze i mieszkalną - w poziomie I piętra, projektowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...], na co wskazano w decyzji [...]WINB Nr [...]z dnia [...]sierpnia 2014 r.
W ramach postępowania naprawczego organ powiatowy zobowiązany jest zbadać czy inwestycja jest zgodna z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi
i przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w przypadku stwierdzenia naruszeń organ powinien podjąć czynności tak, aby inwestor mógł doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem.
Zdaniem organu odwoławczego, ze względu na fakt, że procedura określona
w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego jest kontynuacją rozwiązań z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego należy uznać, że nałożenie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w zaistniałym stanie faktycznym było właściwe. Powyższe potwierdza stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2286/12.
Odnosząc się do argumentów odwołania, [...] WINB wyjaśnił, iż zarówno art. 48, jak i art. 50 i 51 Prawa budowlanego dotyczą samowoli budowlanej, lecz
o zróżnicowanym charakterze. W przypadku art. 48 Prawa budowlanego chodzi
o całkowite zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego oraz udzielenia formalnej zgody na jego realizację, natomiast w przypadkach określonych w przepisach art. 50 i 51 Prawa budowlanego chodzi m.in. jedynie o samowolne odstępstwo od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę bądź w zgłoszeniu. Wskazał, iż wprawdzie w omawianej sprawie pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, niemniej jednak należy zauważyć, że inwestor pierwotnie podjął działania przewidziane przepisami Prawa budowlanego i uzyskał stosowne pozwolenie. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, nie można uznać, iż inwestor całkowicie zignorował przepisy Prawa budowlanego, a zatem w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 48 Prawa budowlanego.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pismem z dnia
[...] stycznia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...]grudnia
2014 r., wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Podniósł, że zaskarżona decyzja, jako wydana bez podstawy prawnej, rażąco narusza słuszny interes prawny skarżącego, interes społeczny, elementarne poczucie sprawiedliwości i uczciwości oraz poczucie obowiązku urzędniczego.
Skarżący wskazał m.in., iż inwestor realizując rzekomą rozbudowę przy ulicy [...] w [...] samowolnie odstąpił w trakcie budowy od warunków ściśle ustalonych w pozwoleniu na budowę - łamiąc ostateczną decyzję administracyjną. Dopuścił się zatem istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, doprowadzając do zasadniczej zmiany formy architektonicznej i kubatury wybudowanego budynku - kubatura większa o 30%. Zlekceważył i złamał decyzję o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] listopada 1997 r. - tym samym rażąco naruszył wytyczne miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Ponadto, zdaniem skarżącego, zlekceważył i złamał postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...]z dnia [...]czerwca 1996 - teren budowy podlega ścisłej ochronie konserwatorskiej, wpisany jest do rejestru zabytków. Dlatego też, w ocenie skarżącego, inwestycja przy ulicy [...] w [...] w pełni wyczerpuje dyspozycję art. 48 § 1 i art. 90 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest całkowicie bezpodstawne, a decyzja rażąco narusza art. 6, 7, 12, 75 § 1, 77,107 k.p.a. oraz art. 2, 7, 32, 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Podnoszone w skardze zarzuty uznał za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje
w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Obowiązany jest natomiast do oceny zgodności z prawem działania organów administracji publicznej. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze, i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet, gdy dany zarzut nie został podniesiony.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest także to, iż wydawane przez organy nadzoru budowalnego rozstrzygnięcia w prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu były poddane kontroli sądowej, której wyrazem jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydany w dniu 10 listopada 2011 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 555/11 i zawarty w nim pogląd prawny. Zgodnie
z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Tym samym zarówno orzekające w sprawie organy, jaki Sąd są związane poglądem prawnym wyrażonym w ww. wyroku.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...], utrzymująca mocy decyzję organu I instancji, nakładającą na A. G. – na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego – obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego I etapu rozbudowy budynku warsztatu [...]o część usługową w parterze i mieszkalną na piętrze zlokalizowanego na terenie posesji przy ul. [...] w [...] (dz. nr ew. gr. [...]), uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby projekt rozwiązań umożliwiających doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami (w tym przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), ze wskazaniem, że projekt zamienny winien być opracowany i zweryfikowany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane bez ograniczeń i legitymujące się zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane oraz zawierać projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnym podkładzie geodezyjnym.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż celem postępowania opartego na art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa,
a w szczególności z przepisami Prawa budowlanego. Konieczność przeprowadzenia takiego postępowania, z urzędu lub na wniosek strony, przepisy prawa budowlanego wiążą z ujawnieniem się różnych zdarzeń w toku realizowania inwestycji budowlanej, przy czym do niektórych zdarzeń przepisy Prawa budowlanego nawiązują wprost, zaś niektóre inne zdarzenia w zakresie stosowania art. 51 Prawa budowlanego nie są wprost wymienione. Mając na uwadze główny cel postępowania naprawczego, nie można prezentować ogólnych formuł rozumienia poszczególnych regulacji art. 51 Prawa budowlanego, ponieważ stosowanie konkretnych postanowień należy odnosić do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 Prawa budowlanego, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który na skutek różnych zdarzeń, znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na tym, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym albo prawidłowo dokonanym zgłoszeniem.
Zauważyć trzeba, iż przepisy Prawa budowlanego nie odnoszą się wprost do sytuacji, gdy po wykonaniu obiektu budowlanego (zakończeniu robót budowlanych) na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, stwierdzono nieważność tej decyzji lub ją uchylono. Przepis art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego odnosi się jedynie do sytuacji, gdy po unieważnieniu pozwolenia na budowę, ma nastąpić rozpoczęcie albo wznowienie budowy. Z kolei przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego odsyła do odpowiedniego stosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane (ukończone) w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie ma, więc unormowania, które wprost odnosiłoby się do sytuacji, gdy usunięto z obrotu prawnego pozwolenie na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego po zakończeniu budowy. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne jest, że decyzja Prezydenta Miasta [...]nr [...]z dnia [...]lutego 2000 r., zatwierdzająca projekt budowlany
i udzielająca pozwolenia na rozbudowę zakładu [...], została decyzją Prezydenta Miasta [...]nr [...]z dnia [...]sierpnia 2010 r. po wznowieniu postępowania uchylona i postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku warsztatu [...]zostało umorzone. Bezsporne także jest, iż decyzja o pozwoleniu na rozbudowę została uchylona po zakończeniu robót budowalnych. Posiadanie przez inwestora pozwolenia na budowę w czasie realizacji budowy sprawia, że wobec uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczącej tego obiektu zasadne jest prowadzenie postępowania w oparciu o art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Brak jest bowiem przesłanek do zastosowania art. 48 Prawa budowalnego wobec tego, iż prace były prowadzone w oparciu o pozostającą wówczas w obrocie prawnym decyzję o pozwoleniu na budowę. Wszczęcie postępowania na podstawie art. 48 Prawa budowlanego byłoby konieczne w przypadku realizacji prac budowlanych bez pozwolenia na budowę, które to okoliczności w niniejszej sprawie nie występują. Tym samym w sytuacji, o której mowa, wobec wyłączenia możliwości zastosowania w sprawie art. 48 Prawa budowalnego rozważenia wymaga odpowiednie zastosowanie, zależnie od okoliczności sprawy przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W okolicznościach niniejszej sprawy dla kierunku rozważań organów nadzoru budowlanego istotna jest ocena prawna dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 555/11, zgodnie z którą w niniejszej sprawie wyłączona jest możliwość zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowalnego. Kontroli Sądu w ww. sprawie poddana była decyzja organu odwoławczego z dnia [...]kwietnia 2011 r. nr [...]uchylająca decyzję organu I instancji nr [...]z dnia [...]lutego 2011 r. zatwierdzającą projekt budowalny zamienny rozbudowy istniejącego budynku warsztatu [...], wydaną w związku z wykonaniem przez inwestora obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego nałożonego decyzją nr [...]z dnia [...]czerwca 2009 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. WSA wyrokiem w sprawie VIII SA/Wa 555/11 skargę wprawdzie oddalił, nie mniej jednak w uzasadnieniu wyroku wyraził niewątpliwy pogląd o wadliwości zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 Prawa budowlanego. Sąd wskazał bowiem wówczas na konieczność rozważenia wszczęcia w trybie nadzwyczajnym postępowania dotyczącego decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., podnosząc, iż w ocenie Sądu orzekającego w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 555/11 w postępowaniu prowadzonym w stosunku do robót zrealizowanych w oparciu o wyeliminowaną z obrotu prawnego decyzję o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 Prawa budowlanego nie mają zastosowania. Sąd wskazał wówczas jednocześnie, iż trudno mówić w takim przypadku
o odstępstwach czy zgodności zrealizowanych robót budowlanych z zatwierdzonym projektem budowalnym, skoro projekt ten utracił walor urzędowo zatwierdzonego dokumentu. Jak wynika z akt administracyjnych, zgodnie z sugestią Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2009 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w mieście [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] nakładającej na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowalnego zamiennego i decyzją z dnia [...] maja 2012 r. stwierdził nieważność ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2009 r. nr [...] i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w mieście [...]z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]. Mimo tych okoliczności decyzje kontrolowane w niniejszej sprawie w istocie stanowią powrót do stosowania podstawy prawnej postępowania, zakwestionowanej w wyroku wydanym w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 555/11, co niewątpliwe narusza treść art. 153 p.p.s.a. Zauważyć bowiem należy, iż wyrok w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 555/11 uprawomocnił się, a żadna ze stron postępowania nie skorzystała z możliwości jego zaskarżenia skargą kasacyjną. Odmienne poglądy organu odwoławczego prezentowane w postępowaniu po wydaniu ww. wyroku pozostają jednak bez wpływu na obowiązek wynikający z art. 153 p.p.s.a.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi podnieść należy, iż Sąd nie dopatrzył się wskazywanych przez skarżącego w tej mierze naruszeń przepisów postępowania oraz zapisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzone zaś naruszenia czynią zasadnym wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić wywody powyższe oraz mające znaczenie dla prowadzonego postępowania wywody zawarte
w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanym w sprawie VIII SA/Wa 555/11, o których mowa wyżej.
Z tych względów wobec naruszenia przez organy obu instancji zapisów art. 153 p.p.s.a. i art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowalne Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
Orzeczenie w punkcie 2 wyroku Sąd oparł o treść art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sad orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło