VIII SA/Wa 165/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-14
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Iwona Owsińska-Gwiazda, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji określającą zobowiązanie podatkowe w CIT, prawidłowo zakwestionował możliwość obniżenia przychodów Spółki na podstawie faktur korygujących oraz zaliczenia pewnych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, nie podejmując jednocześnie wystarczającej inicjatywy dowodowej w celu zweryfikowania twierdzeń Spółki?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania podatkowego, w tym zasadę zaufania do organów, obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zasady oceny dowodów, poprzez bezpodstawne zaakceptowanie stanowiska organu I instancji w kwestii przychodów i kosztów, a także poprzez niewystarczającą inicjatywę dowodową w zakresie opłat leasingowych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy nie podjął stosownej inicjatywy dowodowej i nie dokonał merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą jej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. Spółka deklarowała podatek "0", podczas gdy organy określiły go na ponad 1,8 mln zł, zarzucając zaniżenie przychodów i zawyżenie kosztów uzyskania przychodów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania podatkowego oraz prawa materialnego, w tym zasad zaufania do organów, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolne przyjmowanie dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz stwierdzenie, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, a także zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 10.217 (dziesięć tysięcy dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1.1. Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2008 r., po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółka z o. o. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor Izby Skarbowej) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik Urzędu Skarbowego") z [...] września 2007 r., określającą Spółce zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. w wysokości 1.845.941,16 zł. Spółka deklarowała zaś "0" jako kwotę należnego podatku dochodowego za 2001 r.
1.2. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz powołał się na ustalenia faktyczne organu I instancji dokonane po przeprowadzeniu kontroli podatkowej. Wynika z nich, że Spółka zaniżyła w 2001 r. przychody o kwotę 11.002,40 zł oraz zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 6.581.644,79 zł.
Zaniżenie przychodów związane jest w całości z bezpodstawnym w ocenie organów zaewidencjonowaniem faktur korygujących, które nie zostały doręczone kontrahentom skarżącej. Zasadność zmniejszenia sprzedaży towarów nie została przy tym potwierdzona w wyniku czynności zainicjowanych przez organ I instancji i organy podatkowe właściwe z uwagi na siedzibę kontrahentów skarżącej.
Na łączną wartość zawyżonych przez Spółkę kosztów uzyskania przychodów (6.581.644,79 zł) składają się następujące kwoty:
- 28.773,27 zł – błędnie naliczone odpisy amortyzacyjne od środków trwałych;
- 791.506,39 zł – brak stosownych dowodów źródłowych;
- 5.539.861,62 zł – wydatki udokumentowane dokumentami źródłowymi, które zdaniem organów nie stanowią jednak wiarygodnego dowodu poniesienia wydatku ze względu na istniejące sprzeczności w zgromadzonej dokumentacji;
- 106.576,00 zł – bezpodstawnie zaewidencjonowane opłaty leasingowe (Spółka nie okazała umowy leasingu);
- 74.845,21zł – wydatki, których związek z przychodem nie został wykazany;
- 8.200 zł – składki na rzecz organizacji, do której przynależność Spółki nie była zobowiązana,
- 31.882,30 zł – brak podstaw prawnych do zaliczenia w ciężar kosztów podatkowych z uwagi na art. 16 ust. 1 pkt 49 ustawy z 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.; dalej: "u.p.d.o.p.").
1.3. Odnosząc się do zarzutów i argumentacji zaprezentowanych w odwołaniu przez ówczesnego pełnomocnika Spółki, Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że podatnik nie udowodnił zasadności skorygowania wysokości przychodów. Pomimo stosownej inicjatywy ze strony organu I instancji. Ocena dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania podatkowego (w tym zapisów księgowych dotyczących płatności) nie potwierdza stanowiska skarżącej co do istnienia podstaw faktycznych do zmniejszenia jej przychodów ze sprzedaży towarów. Dodał, że nie są kwestionowane pozostałe przychody osiągnięte przez Spółkę w 2001 r. Organy nie stwierdziły bowiem, że posiadane przez skarżącą faktury (rachunki) dokumentujące osiągane przychody, nie odzwierciedlają rzeczywistości.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że to w dobrze pojętym interesie skarżącej leżało przedstawienie dowodów potwierdzających zasadność zaliczenia w ciężar kosztów podatkowych poszczególnych kwot zaewidencjonowanych w księgach podatkowych. Organów podatkowych nie należy zaś obciążać "nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy". Zauważył, że Spółka dopiero po rozpoczęciu kontroli podatkowej w kwietniu 2007 r. podjęła starania zmierzające do odzyskania dokumentów źródłowych utraconych w wyniku pożaru z 15 kwietnia 2004 r. Powołał się na działania organu I instancji, który wystąpił do właściwych miejscowo organów o zbadanie, czy miały miejsce zdarzenia gospodarcze stanowiące podstawę do zapisów w księgach podatkowych Spółki. Następnie stwierdził, że nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów te kwoty, które dotyczą dowodów uznanych przez organy za niewiarygodne, a także te kwoty co do których skarżąca nie przedstawiła stosownych dowodów.
Dyrektor Izby Skarbowej dodał, że zakwestionowane zostały poszczególne kwoty zaliczone przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów, gdyż nie wykazała ona, że odzwierciedlają rzeczywistość faktury wystawione przez podmioty nieistniejące ([...] Sp. z o. o. oraz [...] Sp. z o. o.). Konta rozrachunkowe Spółki nie zawierają przy tym zapisów dotyczących płatności za faktury wystawione przez te podmioty, które nie deklarowały obrotów w takiej wysokości, jaka wynika z dokumentacji podatkowej prowadzonej przez skarżącą. Fakt, że wymienione podmioty figurują w Ewidencji Firm Nieistniejących Ministerstwa Finansów, nie był zaś podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Za chybione Dyrektor Izby Skarbowej uznał zarzuty stawiane przez ówczesnego pełnomocnika skarżącej w odwołaniu, dotyczące naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania (art. 121 – 122, art. 181 i art. 183 Ordynacji podatkowej oraz art. 15 u.p.d.o.p.). Powołał się jednocześnie na art. 191 i art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej (ocena dowodów zgromadzonych w sprawie), a także przepisy art. 20 ust. 1 – 2 oraz art. 21 ust. 1 ustawy o rachunkowości (dowody księgowe).
2.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się strona skarżąca. Pismem z 24 kwietnia 2008 r. sporządzonym przez profesjonalnego pełnomocnika (doradcę podatkowego) Syndyk Masy Upadłości Spółki wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (postanowieniem sądu powszechnego z [...] grudnia 2007 r. ogłoszona została upadłość Spółki). Strona skarżąca wystąpiła o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stawiając zarzuty naruszenia:
art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób sprzeczny z zasadą zaufania do organów podatkowych;
art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie przez organy niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez dowolne przyjmowanie przez organy przedstawianych przez Spółkę dowodów;
- art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p. poprzez sprzeczne z tym przepisem kwalifikowanie przez organy podatkowe przychodów do opodatkowania;
- art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez dokonywanie przez organy podatkowe swobodnej i uznaniowej kwalifikacji ponoszonych przez Spółkę kosztów.
2.2. Uzasadniając skargę jej autor podtrzymał zasadnicze elementy argumentacji prezentowanej w trakcie postępowania podatkowego. Podniósł, że zakwestionowanie przez organ odwoławczy zasadności obniżenia przychodów Spółki o kwotę 11.002,40 zł na podstawie wystawionych przez nią faktur korygujących, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p. (poza naruszeniem przepisów postępowania). Wyjaśnił, że zmniejszenie przychodów następowało wówczas, gdy wystąpił zwrot towarów. W jednym przypadku powodem wystawienia faktury korygującej było błędne określenie ceny sprzedaży. Organ I instancji błędnie zastosował wyżej powołany przepis, gdyż nie uzależnia on prawa do obniżenia przychodu od spełnienia warunku wynikającego z przepisów o podatku od towarów i usług. Dodatkowo powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 grudnia 2007 r. (U 6/06). Zauważył, że faktury korygujące należy uznać za dowód w sprawie.
2.3. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej, organy nie dokonały właściwej oceny prawnej zebranego w sprawie materiału dowodowego dotyczącego zaliczenia w ciężar kosztów podatkowych zakupów usług reklamowych i marketingowych od spółek z o. o. [...] oraz [...]. Spółka przedstawiła zaś w trakcie kontroli faktury zakupu wraz z dokumentami potwierdzającymi wykonanie zakupionych usług. Co do tych dowodów organ podatkowy nie przedstawił jakichkolwiek wątpliwości. Z protokołu kontroli podatkowej wynika, że organ miał wątpliwość jedynie do dokonania zapłaty kwoty 868.000,00 zł, gdyż Spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających dokonanie płatności. Z dowodów przedstawionych przez Spółkę wynika, że dokumentacja uległa w znacznej części zniszczeniu na skutek pożaru. Jednak Spółka dysponuje rachunkami wystawionymi na rzecz firm [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o., z których jednoznacznie wynika, że sposobem zapłaty jest kompensata. W tym przypadku powyższe firmy były także dostawcami usług dla skarżącej. Organy podatkowe nie przeprowadziły dowodu na to, że taka forma zapłaty (rozliczenia) nie miała miejsca. Autor skargi podniósł, że jeżeli organy podatkowe zakwestionowały faktury wystawione przez te podmioty, to tym samym powinny zmniejszyć wysokość przychodów Spółki o kwoty wynikające z faktur wystawionych dla wymienionych podmiotów.
2.4. Odnosząc się do zakwestionowanych kosztów leasingu skarżąca wskazała, że organ l instancji nie uznał poszczególnych wydatków jako koszt podatkowy, gdyż nie otrzymał umowy leasingu zawartej z [...]. Podatnik przedstawił bowiem umowę leasingu zawartą pomiędzy nim i [...]. Poza tym przedstawił duplikaty faktur z [...] maja 2007 r. dotyczące leasingu, wystawiane przez [...], czyli podmiot, który na ten dzień był następcą prawnym [...] w zakresie wszelkich wierzytelności dotyczących umowy leasingu operacyjnego nr [...] z dnia [...] września 1999 r. Organ odwoławczy nie dokonał żadnej analizy przedstawionych dowodów. Przyjął za trafne ustalenia organu I instancji, że podatnik nie przedstawił umowy leasingu, naruszając art. 121 Ordynacji podatkowej. Możliwe zaś było ustalenie, że faktury wystawione przez [...] dotyczą umowy nr [...]. Z pisma [...] z [...] września 2000 r. wynika, że przedmiot leasingu (samochód [...]) został przejęty przez bank od dotychczasowego leasingodawcy ([...]) i wszelkie płatności leasingowe należało dokonywać na rzecz Banku.
3. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Zauważył, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego (U 6/06) nie znajduje zastosowania w sprawie. Nie mają zaś znaczenia dla sprawy zdaniem organu odwoławczego załączone do skargi rachunki, wystawione przez Spółkę dla [...] Sp. z o. o. i dla [...] Sp. z o. o. Także co do kompensaty płatności. Powtórzył, że niewiarygodne jest wykonanie usług przez wymienione podmioty dla skarżącej. Dodał, że dokumenty dotyczące leasingu, umożliwiające ustalenie zasadności zaliczenia do kosztów podatkowych spornych opłat leasingowych, Spółka przedstawiła dopiero w załączeniu do skargi. Za chybione uznał postawione w skardze zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie.
4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się przy tym do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest przez Sąd według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). W realiach niniejszej sprawy, wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu może nastąpić wówczas, gdy zostanie spełniona przynajmniej jedna z przesłanek wskazanych w art. 145 u.p.p.s.a.
4.2. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania podatkowego, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, przepisy art. 193 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wystąpiły zatem przesłanki do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a.
W szczególności, Dyrektor Izby Skarbowej bezpodstawnie zaakceptował stanowisko organu I instancji, iż z jednej strony kosztem podatkowym nie są poszczególne kwoty wynikające z faktur (rachunków) wystawionych przez podmioty nieistniejące, a z drugiej strony przychodami Spółki są kwoty wynikające z faktur (rachunków) wystawionych przez nią dla tych nieistniejących podmiotów. Tym bardziej, że istnieje związek pomiędzy tymi dokumentami (kompensata płatności). Organ odwoławczy nie podjął również stosownej inicjatywy dowodowej, zmierzającej do zweryfikowania argumentacji skarżącej (popartej załączonymi dowodami), dotyczącej zasadności zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów opłat leasingowych. Nie odniósł się w swoich rozważaniach do obowiązków wynikających z art. 193 Ordynacji podatkowej. Poprzestał na wskazaniu, iż organ I instancji uznał za wadliwe księgi podatkowe prowadzone przez skarżącą. Pominął zaś ocenę ich mocy dowodowej. Nie przedstawił spójnych i logicznych rozważań, dokonanych na podstawie przepisów materialnoprawnych, dotyczących zarówno spornych przychodów, jak i kosztów ich uzyskania. Po wyliczeniu uchybień skarżącej ustalonych przez organ I instancji, ograniczył się do kwestionowania argumentacji Spółki. W sposób niewystarczający i błędny, jak już wcześniej Sąd zauważył.
5.1. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż brak jest wystarczających podstaw prawnych do obciążania organu podatkowego nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania dowodów, które powinien posiadać podatnik. Zauważyć jednak należy, że obowiązkiem organu podatkowego jest podjęcie stosownej inicjatywy zmierzającej do zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającego na rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Dyrektor Izby Skarbowej nie wykazał zaś, z jakich względów nie było możliwe ustalenie na etapie postępowania odwoławczego związku pomiędzy przedstawionymi przez Spółkę dowodami i jej argumentacją oraz opłatami leasingowymi zaliczonymi przez nią w ciężar kosztów podatkowych. W sposób dowolny przyjął, że wpływu na wynik sprawy nie mają faktury (rachunki) wystawione przez skarżącą dla podmiotów, które figurują jako nieistniejące w stosownej ewidencji Ministerstwa Finansów. Nie wyjaśnił, czy miały miejsce transakcje ujawnione w ich treści.
Prowadząc postępowanie podatkowe organ obowiązany jest dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej, uwzględniając zarówno korzystne, jak i niekorzystne okoliczności dla podatnika. Tym bardziej w sytuacji, gdy na korzystne dla niego okoliczności zwraca uwagę podatnik. Niedopuszczalne w takiej sytuacji jest ograniczenie się przez organ odwoławczy do wskazania na brak stosownych ustaleń organu I instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest bowiem dokonanie merytorycznej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego i w razie potrzeby uzupełnienie materiału dowodowego.
5.2. W realiach niniejszej sprawy niekorzystną dla Spółki okolicznością jest jej zaniechanie związane z pożarem, jaki miał miejsce w 2004 r. według oświadczenia jej pełnomocników. Skoro bowiem w stosownym czasie nie podjęła ona inicjatywy zmierzającej do odtworzenia utraconych dokumentów, to mając na względzie datę rozpoczęcia kontroli podatkowej (kwiecień 2007 r.) oraz jej znaczny zakres, a także ustawowy termin przechowywania wystawionych przez podatnika rachunków (art. 88 Ordynacji podatkowej), nie sposób przerzucać na organy podatkowe obowiązku prowadzenia w czasie nieograniczonym postępowania podatkowego, które to postępowanie z przyczyn obiektywnych nie może zakończyć się powodzeniem. Tym bardziej, gdy istnieje obawa, że nieuzasadnione przedłużanie postępowania może doprowadzić do przedawnienia zobowiązania podatkowego (braku możliwości wydania dla Spółki stosownej decyzji deklaratoryjnej).
5.3. Sąd nie podziela nadto stanowiska autora skargi co do zasadności obniżenia przychodów na podstawie wystawionych przez Spółkę faktur korygujących. Skoro bowiem nie wykazała ona (nie udowodniła), że rzeczywiście nastąpił zwrot towarów lub wystąpiła inna okoliczność uzasadniająca wystawienie faktury korygującej, to zgodzić należy się z oceną dokonaną w tym zakresie przez organy podatkowe. Jednostronne wystawienie faktur korygujących należy bowiem uznać za czynność techniczną, która nie ma wpływu na wysokość zobowiązań podatkowych Spółki. Także odnośnie jednostronnej zmiany ceny sprzedawanego towaru, która to czynność (oświadczenie woli) nie została zaakceptowana przez kontrahenta. W związku z upływem czasu, ustaleniami właściwych miejscowo organów podatkowych oraz stanowiskiem kontrahentów skarżącej, tylko skuteczne doręczenie faktury korygującej dawałoby organowi podstawę do zaakceptowania zmniejszenia przychodów Spółki.
5.4. Dodać należy, że w sprawie niniejszej z oczywistych względów nie ma zastosowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 grudnia 2007 r. (U 6/06). Dotyczy on bowiem przepisów regulujących kwestię podatku od towarów i usług (VAT). W szczególności § 16 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"). Poza tym, że na przepisy dotyczące VAT nie powoływał się organ odwoławczy nawet w ramach wykładni systemowej, to wyrok dotyczy aktów prawnych, które nie obowiązywały w 2001 r. Już tylko z tych względów oczywiście chybione są zarzuty autora skargi w omawianym zakresie.
W świetle art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p., oczywiście chybione są zarzuty autora skargi dotyczące bezpodstawnego jakoby powoływania się przez organ odwoławczy w realiach niniejszej sprawy na przepisy ustawy o rachunkowości. Dyrektor Izby Skarbowej trafnie wskazał bowiem na powołany wyżej przepis, dotyczący zarówno prowadzenia stosownej ewidencji rachunkowej, jak i sposobu dokumentowania zapisów w prowadzonych przez Spółkę, między innymi na potrzeby podatku dochodowego, księgach podatkowych (rachunkowych). Z oczywistych względów (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej) Spółka może udowodnić w inny zgodny z prawem sposób, że poniosła wydatek, który powinien zostać zaliczony w ciężar jej kosztów podatkowych. Obowiązkiem organów będzie zaś dokonanie oceny przedstawionych przez Spółkę dowodów, zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej.
W związku z powyższym, przedwczesne jest rozstrzyganie przez Sąd kwestii zasadności zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 12 ust. 3 i art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.).
6. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany będzie zlecić organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego poprzez sporządzenie protokołu, o którym mowa w art. 193 § 6 Ordynacji podatkowej. Co najmniej na podstawie zgromadzonych dotychczas dowodów, oczywiście z uwzględnieniem dowodów przedstawionych przez Spółkę po zakończeniu kontroli podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej obowiązany będzie następnie zbadać, czy [...] Sp. z o. o. oraz [...] Sp. z o. o. są (były) podmiotami rzeczywiście dokonującymi ze Spółką jakichkolwiek transakcji gospodarczych (poza wystawianiem faktur). Przedmiotem badań będą przy tym zarówno kwestie dotyczące przychodów Spółki, jak i kosztów ich uzyskania. Obowiązkiem organu odwoławczego będzie także zajęcie jednoznacznego stanowiska w tym zakresie. W przypadku wątpliwości, organ odwolawczy obowiązany będzie zweryfikować zasadność zaliczenia w ciężar kosztów podatkowych opłat leasingowych. Uzasadniając rozstrzygnięcie obowiązany będzie w sposób logiczny i spójny przedstawić swoje stanowisko, zgodnie z art. 191, art. 193 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Także na tle przepisów art. 59 związku z przepisami art. 70 Ordynacji podatkowej.
W dobrze pojętym interesie strony skarżącej (Syndyka) powinno zaś leżeć ścisłe współdziałanie z organami podatkowymi. Z uwagi na upływ czasu i bezsporne uchybienia Spółki (w tym brak stosownych działań w celu wyeliminowania skutków pożaru), organy mają bowiem co do zasady prawo poprzestać na materiale dowodowym dotychczas zgromadzonym w sprawie (poza zaleceniami Sądu, o których mowa wyżej). Oczywiście wówczas, gdy strona skarżąca nie przedstawi brakujących dowodów potwierdzających zasadność zaliczenia do kosztów podatkowych poszczególnych kwot, zakwestionowanych przez organy. Jeżeli zaś zobowiązanie podatkowe wygasło (przykładowo poprzez zapłatę) albo nie wygasło z uwagi na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 70 Ordynacji podatkowej, to organ odwoławczy będzie miał prawo wydać decyzję reformatoryjną, zmniejszającą wysokość zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 134 § 1, art. 135 oraz art. 152 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 i § 4 oraz art. 209 u.p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. g) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075), gdyż strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez doradcę podatkowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło