VIII SA/Wa 180/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-26

Skład orzekający: Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz - Nowak, Cezary Kosterna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie administracyjnej na wniosek strony, gdy strona powołuje się na fakt orzekania przez tego sędziego w innej sprawie (np. rozwodowej) z jej udziałem?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie administracyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie uprawdopodobni istnienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Sam fakt orzekania przez sędziego w innej sprawie z udziałem strony, nawet jeśli dotyczy innej dziedziny prawa (np. sprawy cywilnej), nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia, jeśli nie wykazano obiektywnych przesłanek wskazujących na brak bezstronności w rozpatrywanej sprawie administracyjnej.
Stan faktyczny
Strona złożyła pismo, które Sąd zinterpretował jako wniosek o wyłączenie sędziego Marka Wroczyńskiego z rozpoznania sprawy administracyjnej dotyczącej wymeldowania. Jako przyczynę wyłączenia skarżący wskazał fakt, że sędzia prowadził wcześniej sprawę rozwodową z jego udziałem, a także sugerował, że sprawa administracyjna ma charakter korupcyjny i sędzia jest w nią wmieszany. Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania wniosku, a następnie rozpoznał go merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił oddalić wniosek o wyłączenie sędziego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA – Iwona Szymanowicz - Nowak Sędzia WSA – Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marka Wroczyńskiego w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia oddalić wniosek Pismem z [...] kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z [...] kwietnia 2012 r., wezwał A. S. (dalej: "skarżący") do sprecyzowania w terminie 7 dni: czy jego pismo z [...] kwietnia 2012 r. stanowi wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu w sprawie z jego skargi, czy też zostało złożone w innym celu (jakim?). W przypadku, gdy jest to wniosek o wyłączenie sędziów, Sąd wezwał skarżącego do wskazania imion i nazwisk sędziów oraz podania przyczyn wyłączenia w odniesieniu do każdego sędziego o którego wyłączenie wnosi. Odpowiadając na powyższe wezwanie Sądu, skarżący w piśmie z [...] kwietnia 2012 r. wniósł o "całkowite wyprowadzenie sprawy VIII SA/Wa 180/12 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ul. Jasna 2/4". Uzasadniając skarżący przedstawił jedynie przesłanki potwierdzającego według niego zasadność wyłączenia sędziego WSA Marka Wroczyńskiego. Dlatego też Sąd potraktował pismo skarżącego z [...] kwietnia 2012 r. jako wniosek o wyłączenie sędziego WSA Marka Wroczyńskiego z rozpoznania sprawy z jego skargi. W odniesieniu do sędziego Marka Wroczyńskiego, skarżący wskazał, iż prowadził on przed Sądem Okręgowym w R. sprawę rozwodową L. C. i A. S. (skarżącego). Nadto, zdaniem skarżącego rozpoznawana sprawa jest sprawą korupcyjną, przestępczą o charakterze ekonomicznym, w którą w ocenie skarżącego wmieszany jest sędzia Marek Wroczyński. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a."), wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 tego aktu prawnego i stanowią katalog zamknięty. Tym samym, nie jest możliwym orzeczenie o wyłączeniu sędziego od orzekania w sprawie z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Przesłanką wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie określone. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 20 p.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, rozpatrując wniosek sąd obowiązany jest nie tylko zbadać, czy ów szczególny stosunek osobisty rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale także, czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Istotnym jest, że nie wszystkie stosunki osobiste ze stroną mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które na podstawie obiektywnych okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w przypadku gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX, nr 41089 ). Zaznaczyć również należy, iż dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 p.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje natomiast ugruntowany pogląd, że skoro sędzia, którego dotyczy wniosek złożył oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2010 r., I OZ 864/10). Z treści oświadczenia złożonego przez sędziego Marka Wroczyńskiego wynika, że brak jest podstaw do jego wyłączenia z przyczyn wyżej określonych. Jak wynika z przedmiotowego wniosku, swoje żądanie skarżący wiąże w głównej mierze z prowadzeniem przez sędziego Marka Wroczyńskiego przed sądem powszechnym sprawy rozwodowej skarżącego. Takie zarzuty nie mogą stanowić podstawy wyłączenia sędziego z uwagi na brak jego bezstronności w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przed sądem administracyjnym. Sam fakt orzekania w innej sprawie, w której wnioskodawca był stroną nie daje podstawy do sformułowania zastrzeżeń co do bezstronności sędziego, biorącego udział w rozstrzyganiu innej sprawy. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z urojeń lub z przeczuleń strony - w szczególności niesprecyzowanych, co do osoby. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, jak też orzekającego w danej jednostce organizacyjnej, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji we wniosku (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II FZ 420/08, cbois). Zdaniem Sądu, podnoszone przez skarżącego zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości, co do bezstronności sędziego Marka Wroczyńskiego i w konsekwencji nie uzasadniają jego wyłączenia. W konsekwencji stwierdzić należy, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego, o którego wyłączenie wniósł. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 22 § 1 p.p.s.a Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło