VIII SA/Wa 180/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z [...] marca 2012 r. A. S. (dalej: "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a żona z którą ma rozdzielność majątkową mieszka oddzielnie. Podał, że w sprawie odmawiają udziału indywidualni adwokaci oraz kancelarie prawnicze z R.. W załączonym do wniosku druku formularza PPF skarżący wskazał, iż jego majątek stanowi dom o powierzchni [...] m2 wraz z działką [...] m2 zlokalizowany w R. przy ul. J.. Nadto nie posiada żadnych dochodów, a posiadany majątek (w tym oszczędności) został rozkradziony przez urzędników i przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości w R.. Pismem z [...] marca 2012 r. skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku poprzez m.in. wskazanie wszystkich źródeł utrzymania (wysokości dochodu) ewentualnie złożenie oświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, złożenia zeznań podatkowych (za lata 2010-2011) oraz wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące. W odpowiedzi na powyższe skarżący podniósł m.in., iż "od czerwca 2011 r. nie ma praktycznie źródeł utrzymania i wysokości dochodów", a zeznania podatkowe za lata 2009-2011 zostały mu skradzione z domu. Załączył kserokopię informacji o rozwiązaniu umowy rachunku bankowego z uwagi na brak obrotów na rachunku. Postanowieniem z 30 marca 2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] kwietnia 2012 r. skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw na powołane postanowienie referendarza sądowego. Powtórzył, iż sam zamieszkuje w domu przy ul. J. w R., a wobec zniszczenia spółki z o.o. [...] "[...]", której jest właścicielem powstało zadłużenie podatkowe utrzymania domu. Za absurdalne uznał posiadanie przez niego statusu bezrobotnego lub możliwość korzystania z pomocy społecznej. Powtórzył także, iż żaden adwokat, jak i żadna kancelaria prawna w R. nie chce przyjąć jego sprawy z obawy o dalszą pracę i życie. Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a.") wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a. właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może ustanowić adwokata osobie fizycznej, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 u.p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z możliwością poniesienia przez nią pełnych kosztów postępowania (w tym kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru). Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, iż pozbawiony jest możliwości ponoszenia wskazanych wyżej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazał ona bowiem w sposób przekonywujący, pomimo inicjatywy dowodowej ze strony Sądu, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie wyjaśnił, kto partycypuje w kosztach jego utrzymania oraz kosztach utrzymania [...] – metrowego domu, w którym według oświadczenia zamieszkuje. Nadto nie wykazał czy posiada zaległości w zobowiązaniach publicznoprawnych oraz czy prowadzone są wobec niego jakiekolwiek postępowania egzekucyjne. Jedynie przedłożył pismo z [...] stycznia 2012 r. informujące o rozwiązaniu umowy rachunku bankowego spółki z o.o. [...] "[...]" z uwagi na brak obrotów na rachunku. Do sprzeciwu nie załączył żadnych dowodów potwierdzających zasadność jego wniosku. Dlatego też Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Nadto podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 marca 2011 r., iż Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącej ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z 9 marca 2011 r. sygn. akt I GZ 54/11 oraz I GZ 55/11 – dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.