VIII SA/Wa 180/14
WyrokWSA w Warszawie2014-04-03
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Justyna Mazur, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2010 była uzasadniona brakiem nowego planu działalności rolnośrodowiskowej, mimo wcześniejszych decyzji przyznających płatności za lata 2007 i 2008, w których stwierdzono rozpoczęcie nowego pięcioletniego okresu zobowiązania od marca 2007 r.?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych (art. 77 § 1 i art. 16 § 1 k.p.a.) oraz materialnych (§ 2 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 5 i § 17 ust. 1 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r.). Kluczowe dla rozstrzygnięcia było związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA, który podkreślił znaczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej i konieczność wyjaśnienia, dlaczego wcześniejsze decyzje przyznające płatności za lata 2007 i 2008, stwierdzające rozpoczęcie nowego okresu zobowiązania od marca 2007 r., nie zostały uwzględnione w postępowaniu dotyczącym płatności za rok 2010. Sąd uznał, że organy powinny uzupełnić materiał dowodowy i wyjaśnić okoliczności przyznania płatności za lata 2007-2008, a także uwzględnić, że § 17 ust. 1 rozporządzenia dotyczy wstrzymania i zwrotu płatności, a nie odmowy ich przyznania.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, argumentując brak nowego planu działalności rolnośrodowiskowej, wymaganego w związku ze zwiększeniem powierzchni użytków rolnych w 2007 r. Skarżąca podniosła, że wcześniejsze decyzje przyznające płatności za lata 2007 i 2008 stwierdzały rozpoczęcie nowego pięcioletniego okresu zobowiązania od marca 2007 r., co powinno być uwzględnione. Sprawa trafiła do WSA po uchyleniu przez NSA wcześniejszego wyroku WSA i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2010 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2011 r. (nr [...]). Przedmiotem tych decyzji była odmowa przyznania [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2010.
Rozstrzygnięcia organów zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dnia [...] maja 2010 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt (dalej: "płatność rolnośrodowiskowa") na 2010 r., deklarując działki rolne położone
w województwie [...] i [...].
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. organ I instancji działając na podstawie art.
5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji
i Gwarancji Rolnej (Dz.U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) § 11 ust.
1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., Nr 174, poz. 1809 ze zm.; dalej: "rozporządzenie RM z 20 lipca 2004 r.") oraz na podstawie art. 104 k.p.a. orzekł o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010.
Uzasadniając organ I instancji podniósł, że jak wynika z analizy materiałów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, skarżąca nie przedstawiła najważniejszego dokumentu, tj. planu działalności rolnośrodowiskowej sporządzonego w 2007 r. na kolejne 5 lat. Skarżąca jako producent rolny rozpoczęła bowiem realizację programu rolnośrodowiskowego w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 - 2006 od [...] marca 2005 r. Następnie w związku z dodaniem nowych działek w 2007 r., tj. w trzecim roku realizacji programu, skarżąca złożyła oświadczenie, w którym wyraziła zgodę na przedłużenie zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2004 - 2006 do końca lutego 2012 r.
Kierownik ARiMR wyjaśnił, że zgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. w przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych w trzecim roku
i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej. Nowy plan należy rozumieć w następujący sposób: producent dodając nowe użytki rolne od trzeciego roku realizacji dotychczasowego programu zobowiązany jest realizować przekształcone zobowiązanie przez okres pięciu kolejnych lat zgodnie z nowym planem. Prawodawca dopuścił możliwość zwiększenia użytków rolnych jedynie w przypadku, gdy zwiększenie to nastąpiło w pierwszych dwóch latach. Dodanie nowych użytków rolnych od trzeciego roku realizacji dotychczasowego programu wiąże się z jego całkowitym przekształceniem, producent dodając nowe użytki rolne zobowiązany jest do opracowania nowego planu. Tak więc samo niedostarczenie przez skarżącą sporządzonego w 2007 r. na kolejne 5 lat planu działalności rolnośrodowiskowej stanowi przesłankę odmowy przyznania płatności, co wynika z przepisów ww. rozporządzenia (§ 2 ust. 1 pkt 2 i 3, § 17 ust. 1 pkt 1 lit. b). Po dodaniu nowych użytków rolnych w 2007 r. skarżąca zobowiązana była do sporządzenia nowego planu działalności rolnośrodowiskowej na lata 2007 - 2012
w ramach PROW 2004 - 2006, czego jednak nie uczyniła. Plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2005 - 2009 z dnia [...] lutego 2007 r. nie spełnia wymogów ww. rozporządzenia, bowiem jego realizacja rozpisana jest na lata 2005 - 2009,
a termin jej rozpoczęcia określono na dzień [...] marca 2005 r. Kolejny zaś plan - na lata 2007 - 2011 również tych wymogów nie spełnia, bo jego realizacja jest rozpisana na lata 2007 - 2011, a termin jej rozpoczęcia określono na dzień [...] marca 2007 r.
Dalej organ I instancji wskazał, że producenci rolni, którzy realizowali program rolnośrodowiskowy od [...] marca 2005 r. (trzeci rok realizacji programu w 2007 r.) mogli dokonać zwiększenia powierzchni, na której realizowany był program rolnośrodowiskowy lub dodać nowy pakiet w nieprzekraczalnym terminie do 15 maja 2007 r. po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. sporządzenia nowego planu działalności rolnośrodowiskowej i posiadania powierzchni użytków rolnych, na których zamierzali realizować program rolnośrodowiskowy na dzień [...] marca 2007 r. Z kolei po 15 maja 2007 r. producenci rolni nie mogli zwiększyć powierzchni realizacji ww. programu, jak również nie mogli wydłużyć zobowiązania na kolejne 5 lat. Dlatego też plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2007 - 2011 nie spełnia przesłanek z § 5 ust. 5 ww. rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. Skarżąca na podstawie stosownych planów działalności rolnośrodowiskowej mogła realizować 5 letnie zobowiązanie
w ramach PROW 2004 - 2006 w terminie od [...] marca 2005 r. do [...] lutego 2010 r. Zatem wniosek kontynuacyjny złożony przez skarżącą w dniu [...] maja 2010 r. organ potraktował jako wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej rozpoczynający program rolnośrodowiskowy od 2010 r.
Odwołanie od decyzji Kierownika ARiMR złożyła skarżąca wnosząc o jej uchylenie w całości, gdyż skarżona decyzja narusza obowiązujące prawo.
Dyrektor ARiMR wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie stwierdzając przy tym zmian stanu faktycznego i prawnego skutkującego wydaniem innego rozstrzygnięcia w sprawie. Uzasadniając stwierdził, że plan działalności rolnośrodowiskowej z [...] marca 2008 r. dotyczy działalności, którą strona podjęła w 2007 r. Organ wywnioskował z tego, że skarżąca nie posiadała na dzień rozpoczęcia zobowiązania, tj. [...] marca 2007 r. planu działalności rolnośrodowiskowej, na podstawie którego mogłaby realizować działalność rolnośrodowiskową. Nie można bowiem realizować zobowiązania rolnośrodowiskowego na podstawie nieistniejącego dokumentu stanowiącego strategiczną wytyczną do realizacji tego zobowiązania. Organ przypomniał, że ww. płatność przyznawana jest producentowi rolnemu, który m.in. zobowiąże się do przestrzegania wymagań programu określonych w stosownych przepisach, w tym do realizacji pakietów zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.
Organ odwoławczy zauważył, że skarżąca spółka podjęła zobowiązanie rolnośrodowiskowe w 2005 r. i realizowała je na podstawie planu z [...] czerwca 2005 r.
W 2007 r. spółka dodała nowe grunty do realizowanego zobowiązania. W związku z tym dokonano zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej w dniu [...] lutego 2007 r. Plan z 2007 r. powinien dawać wytyczne do realizacji nowego zobowiązania, jednakże według tego dokumentu rozpoczęcie realizacji zobowiązania nadal następowało od
[...] marca 2005 r. Przedmiotowy plan nie daje również wytycznych dla realizacji zobowiązania ponad 2010 r. Nie można zatem stwierdzić, że strona posiadała nowy plan działalności rolnośrodowiskowej w 2007 r.
Dyrektor ARiMR wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r., w przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych w trzecim roku
i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej. Dokument powinien zawierać termin rozpoczęcia realizacji planu działalności rolnośrodowiskowej oraz wyszczególnienie grup użytków gruntowych w gospodarstwie rolnym wraz z podaniem ich powierzchni zgodnie ze stanem faktycznym. Zgodnie zaś z art. 23 ust. 1 rozporządzenia WE 1257/1999
w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej pięciu lat. Skarżąca uchybiła § 2 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. w zakresie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w oparciu o plan działalności rolnośrodowiskowej. Zgodnie natomiast z § 17 ww. rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny nie opracował planu działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia albo opracował go niezgodnie
z warunkami określonymi w § 4 tego rozporządzenia.
Odnośnie stwierdzenia organu I instancji, że wniosek o przyznanie płatności
z dnia [...] maja 2010 r. potraktować należy jako pierwszoroczny, organ odwoławczy nie podzielił tego stanowiska. Wskazał przy tym, że organ ma obowiązek rozpatrzenia wniosku beneficjenta, stanowiącego jego oświadczenie woli w zakresie, w jakim strona wniosła swoje żądanie, nie ma także możliwości modyfikacji danych wniosku lub dowolnego traktowania deklaracji w nim zawartych. Wniosek strony został bowiem złożony jako wniosek kontynuacyjny, zatem nie ma możliwości innej obsługi sprawy wniosku niż zgodna z deklaracją beneficjenta. Wszelkie zmiany w złożonej deklaracji można dokonywać wyłącznie za zgodą wniesioną w formie pisemnej lub
w oświadczeniu strony złożonym w odpowiedzi na wezwanie organu.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca spółka nie spełnia warunków przyznania pomocy finansowej w ramach działania na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, bowiem uchybiła przepisowi § 2 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. dotyczącego zasad przyznawania płatności. Z ustaleń organu wynika, że producent rolny nie przestrzega wymagań, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym zobowiązanie rolnośrodowiskowe powinno być realizowane przez okres 5 lat lub dłużej, na podstawie planu działalności rolnośrodowiskowej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła skarżąca wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji
w całości z uwagi na wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadniając podniosła, że zaskarżona decyzja dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a kluczowe dla istoty rozstrzygnięcia ustalenia dokonano bez podstawy prawnej. Naruszone zostały również zasady praworządności, zaufania i trwałości decyzji ostatecznych. Organy stwierdzają bowiem, że terminem rozpoczęcia okresu pięcioletniego zobowiązania jest [...] marca 2005 r. Sprawa ta została zaś poprzednio przesądzona decyzjami ostatecznymi wydanymi dla spółki,
a dotyczącymi płatności za lata 2007 i 2008, gdzie stwierdzono, że dniem tym jest
[...] marca 2007 r. Poza sporem jest zaś dokonanie przez skarżącą spółkę w 2007 r. zwiększenia powierzchni, na której realizowano program rolnośrodowiskowy. Co prawda w tym samym roku uległ zmianie stan prawny w zakresie tego rodzaju płatności, jednak organy obu instancji przeszły obok mającej fundamentalne znaczenie okoliczności, iż zdarzenie faktyczne dotyczące zwiększenia powierzchni realizacji programu nastąpiło w okresie przed nowelizacją rozporządzenia, zatem skutki prawne nowego rozporządzenia nie mogą odnosić się do zdarzeń sprzed nowelizacji. W dniu [...] lutego 2007 r. opracowano plan działalności rolnośrodowiskowej, który wypełniał wszelkie wymogi ówcześnie obowiązującego prawa i uwzględniał zwiększenie powierzchni realizacji programu rolnośrodowiskowego. Od [...] marca 2007 r. rozpoczęto kolejny rok realizacji programu, a objęła ona również nowe grunty. Nowelizacja rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. weszła zaś w życie 15 marca 2007 r. Nowela ta ustanowiła zasadę, że zwiększenie powierzchni, na której jest realizowany program rolnośrodowiskowy jest możliwe jedynie do 15 marca 2007 r. Stosownie do § 13 ust. 2 rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe będzie biegło na nowo od 1 marca 2007 r. Organ żądając sporządzenia nowego planu działalności rolnośrodowiskowej złamał zasadę niedziałania prawa wstecz, co oznacza, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej.
Skarżąca podniosła, że nowe rozporządzenie nie zawierało przepisów przejściowych. Spółka sporządziła plan działalności rolnośrodowiskowej w dniu [...] marca 2008 r. uwzględniający bieg zobowiązania na nowo od [...] marca 2007 r. do [...] lutego 2012 r. i po otrzymaniu stosownego wezwania złożyła w dniu [...] marca 2008 r. oświadczenie o zgodzie na przedłużenie zobowiązania rolnośrodowiskowego do końca lutego 2012 r. Następnie organ pierwszej instancji wydał decyzję przyznającą płatność, w której stwierdził, że bieg zobowiązania rolnośrodowiskowego rozpoczyna się z dniem [...] marca 2007 r. W postępowaniach zaś za lata 2009 i 2010 organy postępują sprzecznie, nie uznają skuteczności zwiększenia powierzchni, bezpodstawnie kwestionują poszczególne plany działalności rolnośrodowiskowej, zmieniają arbitralnie okres zobowiązań, wbrew woli strony traktują wniosek kontynuacyjny za 2010 r. jako wniosek o pierwszą płatność, co świadczy o naruszeniu zasady zaufania i zasady praworządności. Skarżąca podniosła, że realizuje program wieloletni i nagła odmowa przyznania płatności po wydaniu wcześniej decyzji o przyznaniu płatności, w jej ocenie narusza zasadę zaufania do organów administracji. Nadto w decyzji za 2010 r. organy wymagają, aby do powierzchni zatwierdzonej kwalifikować jedynie powierzchnie zgodne z PEG, podczas gdy nie istnieje podstawa prawna do stosowania zmniejszeń z tytułu PEG czy maksymalnego obszaru kwalifikowanego w sferze płatności rolnośrodowiskowych w ramach starego PROW, co stanowi o wydaniu za 2010 r.
w odniesieniu do tej kwestii decyzji bez podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie. Powtórzył dotychczas prezentowaną argumentację zarówno co do ustaleń faktycznych, jak też wykładni i stosowania przepisów prawa.
Na rozprawie przed Sądem w dniu 28 marca 2012 r. skarżąca złożyła załącznik do protokołu rozprawy w którym wskazała, że w sprawie nie doszło do naruszenia § 2 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. Nawet zaś gdyby wystąpiły nieprawidłowości w samym planie, to sankcje z § 17 ust. 1 ww. rozporządzenia obejmują nie sporządzenie planu w ogóle lub sporządzenie go bez udziału profesjonalnego doradcy rolnośrodowiskowego. Co więcej, w ww. przepisie jest mowa o wstrzymaniu płatności,
a o nie odmowie płatności. Akta przekazane przez organ do Sądu są niepełne - brak
w nich bowiem decyzji przyznających płatności za lata 2007 i 2008. W postępowaniach dotyczących przyznania płatności za ww. lata badano kwestię planów rolnośrodowiskowych, a w sprawie nie wystąpiły żadne nowe okoliczności. Zdaniem skarżącej koniecznym wydaje się uzupełnienie akt sprawy bowiem w 2007 r. organ występował do strony o wyrażenie zgody na akceptację przedłużenia zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz strona składała oświadczenia w odpowiedzi na wezwanie
w kwestii tych samych nieprawidłowości przy planach rolnośrodowiskowych. Nieprawidłowości te nie stanowiły jednak podstawy do odmowy płatności za lata 2007 - 2008. Domniemany brak poprawnego planu działalności rolnośrodowiskowej w okresie 2007 r. ma stanowić podstawę do odmowy płatności za 2009 r., gdy postępowania za lata poprzednie zakończyły się pozytywnymi decyzjami ostatecznymi, które nie zostały wzruszone. Skarżąca prowadziła przez wszystkie lata działalność rolnośrodowiskową
w oparciu o plany sporządzone przez kwalifikowanego doradcę. Jeśli nawet w pewnym okresie plan ten w zakresie lat przyszłych zawierał nieprawidłowości, to ta okoliczność nie może stanowić odmowy przyznania płatności. Brak planu został bowiem sanowany przed rozpoczęciem działalności w marcu 2008 r. i nie może mieć jakiegokolwiek znaczenia do przyznawania płatności za 2009 r. Płatności mają charakter roczny
i spełnianie warunków ich przyznania winno następować w odniesieniu do konkretnego roku kalendarzowego. Spółka realizowała zobowiązanie rolnośrodowiskowe według zmodyfikowanego planu sporządzonego w dniu [...] marca 2008 r. na lata 2007 - 2012, tj. według planu po wydłużeniu zobowiązania, a plan został przedstawiony organom już
w postępowaniu za 2007 r. Organ swoimi niespójnymi i odmiennymi rozstrzygnięciami za poszczególne lata wprowadził chaos nie przystający do zasady zaufania do organów państwa, której przestrzeganie przez organy jest szczególnie ważne przy realizacji przez beneficjentów zobowiązań wieloletnich. W decyzjach za lata 2007 i 2008 organy stwierdzają, że terminem realizacji rozpoczęcia 5 letniego okresu zobowiązania jest dzień [...] marca 2007 r. Natomiast w decyzjach za lata 2009 i 2010 organy okres biegu zobowiązania określają odmiennie.
Nadto na rozprawie przed Sądem skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy tutejszego Sądu o sygn. VIII SA/Wa 1046/11 i ze złożonych na rozprawie decyzji dotyczących przyznania jej płatności rolnośrodowiskowych na lata 2007 i 2008. Sąd uwzględnił ww. wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1054/11 oddalił skargę Spółki na decyzję Dyrektora ARiMR z dnia [...] sierpnia 2011 r., przyjmując, że odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rzecz Spółki na 2010 r. była uzasadniona. Zdaniem Sądu wynika to z braku nowego planu działalności rolnośrodowiskowej na dzień
[...] marca 2007 r. Obowiązek taki wynikał z rozpoczęcia tego dnia nowego pięcioletniego zobowiązania z tego tytułu. Poprzednie, rozpoczęte w 2005 r. zobowiązanie rolnośrodowiskowe realizowane na podstawie planu z [...] czerwca 2005 r. z późniejszymi zmianami należało uznać za zmienione, skoro powiększono powierzchnię użytków rolnych na początku 2007 r., to jest w trzecim roku działalności. Konsekwencją dokonanej zmiany był obowiązek przedstawienia nowego planu działalności dotyczącego nowego pięcioletniego zobowiązania. Za nowy plan działalności, o którym mowa w § 5 ust. 4 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. nie można uznać planu z [...] lutego 2007 r., który dotyczył okresu od [...] marca 2005 r., a także sporządzonego [...] marca 2008 r. Obowiązek posiadania nowego planu wynikał z § 2 ust. 1 pkt 2 powyższego rozporządzenia, zaś brak przysługiwania płatności z § 17 ust. 1 tego rozporządzenia. Oznacza to, że realizacja zobowiązania nastąpiła od [...] marca 2005 r., a nie od [...] marca 2007 r. Plan z 2008 r. nie dawał też wytycznych dla realizacji zobowiązania ponad 2010 r.
W ocenie Sądu I instancji, § 5 ust. 4 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. obligował beneficjenta do opracowania nowego planu działalności rolnośrodowiskowej w przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego. Dokument ten, powinien zawierać termin rozpoczęcia realizacji planu działalności oraz wyszczególnienie grup użytków gruntowych w gospodarstwie rolnym wraz z podaniem ich powierzchni zgodnie ze stanem faktycznym. Brak posiadania takiego dokumentu na dzień [...] marca 2007 r., pomimo zwiększenia powierzchni użytków rolnych w trzecim roku realizacji programu, stanowił podstawę braku wykazania omawianych uprawnień. Oceny tej, nie mógł zmienić także plan z dnia [...] marca 2008 r., uwzględniający bieg zobowiązania na nowo od [...] marca 2007 r. do [...] lutego 2012 r. Nie mają znaczenia w sprawie złożone na rozprawie w dniu [...] marca 2012 r. przed Sądem I instancji decyzje za lata 2007 i 2008. Błędnie stwierdzają termin realizacji rozpoczęcia pięcioletniego okresu od [...] marca 2007 r. Okoliczność ta nie może skutkować też na płatności za lata 2009 i 2010.
Z przyczyn powyższych, skarga podlegała oddaleniu i nie stwierdzono podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt: II GSK 1358/12 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "NSA"), po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącej uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji z dnia 4 kwietnia 2012 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Uzasadniając NSA podkreślił, iż decyzje za rok 2007 i 2008 są ostateczne, pozostające w obrocie prawnym i obowiązujące. Zauważył, iż z zasady trwałości decyzji administracyjnej wskazanej w art. 16 § 1 k.p.a. wynika stabilizacja skutków prawnych opartych na jej treści, co stanowi jedno z kardynalnych założeń całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zamienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Jest to tak zwane domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Wydanie nowej decyzji jest więc jedynym sposobem całkowitego lub częściowego pozbawienia decyzji ostatecznej jej mocy obowiązującej. NSA uznał, iż odwołanie się do powyższego jest
o tyle istotne, że ma wpływ na ocenę daty złożenia planu i skutków, jakie ten plan wywołuje. Wskazał, iż zawarte w tych decyzjach zapisy o stwierdzeniu rozpoczęcia pięcioletniego okresu zobowiązania od [...] marca 2007 r. wywołują skutki prawne
w niniejszym postępowaniu, co oznacza, że zobowiązania rolnośrodowiskowe były realizowane według planu sporządzonego na lata 2007-2012, a więc po wydłużeniu zobowiązania według planu obowiązującego także od [...] marca 2007 r. Dlatego też – zdaniem NSA – brak uznania rozpoczęcia biegu zobowiązania przez Sąd I instancji
w dniu [...] marca 2007 r. i planu działalności rolnośrodowiskowej wymaga dodatkowego wyjaśnienia. W sytuacji bowiem, gdy terminy te zadecydowały o odmowie przyznania pomocy finansowej, to niewątpliwie okoliczność ta jest istotna, a brak wyjaśnienia stanowi naruszenie powołanych przez kasatora przepisów procesowych, jako mających istotny wpływ na wynik sprawy.
NSA uznał także, iż niewątpliwie na powyższą ocenę mogą mieć wpływ inne dowody, jak plan z [...] lutego 2007 r., który nie został przyjęty jako obowiązujący od
[...] marca 2007 r., co wymaga także wyjaśnienia w sprawie. Zauważył, iż został on sporządzony po powiększeniu użytków rolnych, a powiększenie ich nastąpiło na początku 2007 r. Złożenie tego planu w powyższym terminie, oznaczałoby wypełnienie przesłanki, o której mowa także w zakwestionowanym przez kasatora § 5 ust.
5 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. NSA uznał zatem, iż przyjęcie przez Sąd
I instancji, że plan ten nie mógł być uznany za nowy, bez wskazania z jakich powodów, jest niezrozumiałe i wymaga ponownego przeanalizowania. Ocena powyższa jest wynikiem przyjęcia innego terminu do złożenia nowego planu działalności rolnośrodowiskowej. W sytuacji, gdy Sąd I instancji przyjął dzień [...] marca 2007 r. jako termin braku posiadania nowego planu działalności, to wyjaśnienia wymaga z jakich powodów płatności zostały przyznane za okres od [...] marca 2007 r. i za kolejny okres 2008 r. i na jakich zasadach, gdyż przyznanie za ten okres ma wpływ na ocenę przyznania za okres w niniejszym postępowaniu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, NSA zobowiązał Sąd I instancji do dokonania oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie wyżej wskazanym, dodając, że dopiero ta ocena może stać się podstawą do stwierdzenia, czy odmowa przyznania płatności za sporny okres była uzasadniona. Zdaniem NSA prawidłowe ustalenie stanu faktycznego pozwoli wówczas ocenić, jakie przepisy prawa materialnego znajdą zastosowanie w sprawie. Zauważył, iż należy także mieć na uwadze to, że § 17 ust.
1 powoływanego rozporządzenia odnosi się do wstrzymania i zwrotu płatności rolnośrodowiskowej, a nie do odmowy, o której mowa w niniejszym postępowaniu.
Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a., uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.
Jednocześnie wskazać należy, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), co daje mu podstawy do całościowej kontroli zaskarżonego aktu oraz postępowania administracyjnego poprzedzającego jego wydanie.
Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istotną okolicznością mającą wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest fakt, że rozpoznawana sprawa została przekazana do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt II GSK 1358/12, wydanego na skutek skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2012 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 1054/11.
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Artykuł ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia,
o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Ta sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny
w wyroku z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 808/09, Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może dokonać interpretacji przepisów
w sposób odmienny niż wynikający z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego.
Wykładnia prawa, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. Związanie wykładnią prawa dotyczy zarówno sądu rozpoznającego sprawę ponownie, a także organu administracyjnego, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba, że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny NSA staje się nieaktualny. Oznacza to, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.
Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma więc całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. W tej sytuacji Sąd nie mógł rozpoznawać sprawy z pominięciem oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odmienne stanowisko Sądu stanowiłoby naruszenie art. 190 p.p.s.a., które to naruszenie mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem wyroku w przypadku jego zaskarżenia skargą kasacyjną.
W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.
Oznacza to, że Sąd rozpoznając obecnie sprawę, nie znajdując podstaw do zastosowania odstępstw od konieczności podzielenia poglądu prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 grudnia 2013 r., zobowiązany jest wykładnię prawa tam przedstawioną przyjąć.
Przypomnieć należy, iż przedmiotem ponownej kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącej płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2010.
Jak wynika z zaskarżonej decyzji skarżąca podjęła w 2005 r. zobowiązanie rolnośrodowiskowe, które realizowała na podstawie planu działalności rolnośrodowiskowej z dnia [...] czerwca 2005 r. Wobec tego, że w roku 2006 nastąpiły dwie zmiany założeń planu oraz w 2007 r. skarżąca dodała nowe grunty do realizowanego zobowiązania, dokonano w dniu [...] lutego 2007 r. zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej. Organ odwoławczy podniósł jednocześnie, iż plan
z 2007 r. powinien dawać wytyczne do realizacji nowego zobowiązania, jednak według tego dokumentu rozpoczęcie realizacji zobowiązania nadal następowało od [...] marca 2005 r. Wskazano także, iż plan ten nie daje również wytycznych dla realizacji zobowiązania ponad rok 2010. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, iż nie można stwierdzić, że skarżąca posiadała nowy plan działalności rolnośrodowiskowej
w roku 2007, co sprawia że beneficjent uchybił zapisom § 2, § 4 i § 5 ust.
4 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. Przywołano § 17 ust. 1 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r., w myśl którego płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu
i zwrotowi, jeżeli producent rolny nie opracował planu działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 albo opracował go niezgodnie z warunkami określonymi w § 4 tego rozporządzenia. Wskazano także, iż skarżąca nie spełnia warunków przyznania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętego PROW 2004-2006. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji, iż wniosek będący przedmiotem niniejszego postępowania należy potraktować jako pierwszoroczny, ale zgodnie z wolą beneficjenta jako wniosek kontynuacyjny.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się między innymi: do przestrzegania wymagań, o których mowa
w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160
z 26.06.1999, z późn. zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004) (pkt 1) oraz do realizacji pakietów,
o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej (pkt 2).
Jak wynika z § 4 wskazanego wyżej rozporządzenia, plan działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, powinien być opracowany przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, co potwierdza podpis złożony przez ten podmiot na każdej stronie opracowanego planu. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu,
z wyłączeniem pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 5, oraz z zastrzeżeniem ust. 2. Powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, może ulec zwiększeniu
o nie więcej niż 5 % dotychczasowej powierzchni, lecz nie więcej niż o 2 ha,
w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego (§ 5 ust. 2).
W przypadku przekroczenia zwiększenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej; do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 4 stosuje się odpowiednio (§ 5 ust. 3). Zgodnie z § 5 ust. 4 ww. rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 października 2008 r., to jest przed wejściem w życie zmiany wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów
z dnia 21 października 2008 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2008, Nr 190, poz.1160)), w przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 marca 2007 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2007 r. Nr 46, poz. 302)
z dniem 15 marca 2007 r. w § 5 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. dodano ust. 5, zgodnie z którym jeżeli zwiększenie powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony
w § 1 ust. 2 pkt 5, powoduje konieczność opracowania nowego planu działalności rolnośrodowiskowej, zwiększenia takiego można dokonać nie później niż w dniu 15 marca 2007 r.; do terminu realizacji nowego planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 13 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest, iż skarżąca realizowała od [...] marca 2005 r. program rolnośrodowiskowy, jak również to, że w 2007 r. miało miejsce zwiększenie powierzchni, na której ten program był realizowany. Jak wynika z przywołanych powyżej zmian w treści § 5 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r., producenci rolni, którzy realizowali program rolnośrodowiskowy od dnia [...] marca 2005 roku mogli dokonać zwiększenia powierzchni, na której realizowany był program rolnośrodowiskowy
w terminie do dnia 15 marca 2007 r, przy czym wiązało się to z koniecznością sporządzenia nowego planu działalności rolnośrodowiskowej, przy jednoczesnym wydłużeniu zobowiązania rolnośrodowiskowego i określeniu okresu jego realizacji od dnia [...] marca 2007 r. do końca lutego 2012 r. oraz posiadaniu użytków rolnych, na których to zobowiązanie miało być realizowane w dniu [...] marca 2007 r. Z uzasadnienia decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] (str. [...] i [...]) wynika, iż Kierownik ARiMR pismem z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] wzywał skarżącą do złożenia wyjaśnień związanych z okolicznością dodania nowych działek ewidencyjnych w 2007 r. (w trzecim roku realizacji zobowiązania) do dnia [...] marca 2007 r., z obowiązkiem ich posiadania na dzień [...] marca 2007 r. oraz sporządzenia nowego planu działalności rolnośrodowiskowej na okres od dnia [...] marca 2007 r. do końca lutego 2012 r. Organ w uzasadnieniu decyzji, o której mowa wskazał, iż skarżąca jako producent rolny rozpoczęła realizację nowego programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2004-2006 od [...] marca 2007 r. i zobowiązała się do jego realizacji do końca lutego 2012 r., to jest przez okres nowych pięciu lat. Wobec wątpliwości organu I instancji co do dostarczonego w dniu [...] sierpnia 2009 r. planu działalności rolnośrodowiskowej sporządzonego w dniu [...] lutego 2008 r. skarżąca została wezwana do złożenia wyjaśnień i jak wynika z dalszych wywodów organu, oświadczenie w tym zakresie zostało złożone. Decyzją, o której mowa zostały skarżącej przyznane płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych
i poprawy dobrostanu zwierząt w pomniejszonej wysokości na 2007 rok, zaś w konkluzji uzasadnienia tej decyzji wskazano, iż przyznając płatność stwierdza się, że terminem rozpoczęcia 5 letniego okresu zobowiązania jest dzień [...] marca 2007 r. (karta [...]-[...] akt sprawy). Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. Nr [...] przyznał skarżącej płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w pomniejszonej wysokości na 2008 rok, powtarzając w konkluzji uzasadnienia tej decyzji, że przyznając płatność stwierdza się, iż terminem rozpoczęcia 5 letniego okresu zobowiązania jest dzień [...] marca 2007 r. (karta [...]-[...] akt sprawy). Decyzje przyznające płatności na rok 2007 i 2008 są ostateczne, pozostające w obrocie prawnym i prawomocne. Decyzje te podlegają ochronie wynikającej z art. 16 k.p.a., stanowiącego zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Z zasady trwałości decyzji wynika, iż obowiązują one dopóty, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję na podstawie odpowiedniego przepisu prawa. W tych okolicznościach zawarte w decyzjach z dnia [...] kwietnia 2010 r. i z dnia [...] marca 2010 r. stwierdzenia o rozpoczęciu pięcioletniego okresu zobowiązania od dnia [...] marca 2007 r. wywołują skutki prawne w niniejszym postępowaniu. Powyższe oznacza, że zobowiązania rolnośrodowiskowe były realizowane według planu sporządzonego na lata 2007-2012, to jest po wydłużeniu zobowiązania według planu obowiązującego od dnia [...] marca 2007 r. Rozpoczęcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego od dnia [...] marca 2007 r. zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. powodowało konieczność opracowania nowego planu działalności rolnośrodowiskowej. Przyznanie wskazanymi wyżej decyzjami płatności za lata 2007 i 2008, z jednoczesnym stwierdzeniem o rozpoczęciu realizacji nowego programu rolnośrodowiskowego od dnia [...] marca 2007 r. pozwala na stwierdzenie, iż organ uznał wówczas, że skarżąca spełniła konieczne ku temu przesłanki, w tym przedstawiła nowy plan działalności rolnośrodowiskowej, obowiązujący w dniu [...] marca 2007 r. i dotyczący zobowiązania obejmującego okres od dnia [...] marca 2007 r. do końca lutego 2012 r.
Z uzasadnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r., o której mowa wyżej wynika, iż organ I instancji dokonywał oceny planu działalności rolnośrodowiskowej sporządzonego dnia [...] lutego 2008 r. i wobec wątpliwości co do zapisów tego planu wzywał skarżącą do złożenia wyjaśnień. Wydaje się, iż przyznanie płatności może sugerować, że wyjaśnienia te zostały przez organ uwzględnione. W tych okolicznościach dokonywanie oceny posiadania planu działalności rolnośrodowiskowej w kolejnym roku realizowania rozpoczętego z dniem [...] marca 2007 r. zobowiązania nie może odbywać się z pominięciem powyższych okoliczności. Oceny tej organy powinny dokonać w powiązaniu z planem z dnia [...] lutego 2007 r., który został sporządzony po powiększeniu użytków, które miało miejsce na początku 2007 r. Złożenie tego planu w terminie, o którym mowa pozwalałoby na stwierdzenie wypełnienia przez skarżącą przesłanki, o której mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. Wobec konieczności posiadania przez skarżącą nowego planu działalności rolnośrodowiskowej na dzień [...] marca 2007 r. oraz tego, iż wniosek złożony w niniejszej sprawie dotyczy kolejnego roku realizacji zobowiązania, wyjaśnienia wymaga z jakich powodów i na jakich zasadach zostały przyznane płatności za rok 2007 i 2008. Okoliczności te pozostały poza zainteresowaniem organów w niniejszym postępowaniu. Brak też jest w aktach administracyjnych dokumentów pozwalających na odniesienie przez Sąd w tej mierze do tych okoliczności. Tym samym uznać należy, iż postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 77 § 1 oraz art. 16 § 1 k.p.a., prowadząc do wadliwej lub co najmniej przedwczesnej odmowy przyznania płatności z naruszeniem zapisów § 2 ust. 1 pkt 2 i § 5 ust. 5 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. oraz z naruszeniem § 17 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia. Z tych względów przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obowiązane będą uzupełnić materiał dowodowy w sprawie o dokumentację dotyczącą wcześniejszych, wskazanych wyżej postępowań oraz wyjaśnić okoliczności, o których mowa wyżej oraz wynikające z wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 3 grudnia 2013 r. Dopiero bowiem prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy pozwoli na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawidłową ocenę wniosku skarżącej o płatności, będące przedmiotem niniejszego postępowania. W prowadzonym ponownie postępowaniu organy wezmą pod uwagę także okoliczność, iż § 17 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. odnosi się do wstrzymania i zwrotu płatności rolnośrodowiskowej, a nie do odmowy przyznania płatności, o czym jest mowa w niniejszym postępowaniu.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, podnieść należy, iż wbrew twierdzeniom skarżącej organy dokonując oceny wniosku o płatności na podstawie niepełnego materiału dowodowego, w tym bez uwzględnienia wydanych decyzji przyznających płatności za lata 2007 i 2008, co doprowadziło do wadliwych lub co najmniej przedwczesnych wniosków i ustaleń nie dopuściły się rażącego naruszenia prawa. Uchybienia te stanowią o stwierdzeniu naruszenia prawa, ale w ocenie Sądu naruszenie to nie nosi cech wskazywanych przez skarżącą. Brak też jest podstaw do uznania, iż decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż wskutek nowelizacji rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r., która miała miejsce z dniem 15 marca 2007 r. skarżąca wobec zwiększenia powierzchni, na której był realizowany program rolnośrodowiskowy, rozpoczęła realizację nowego zobowiązania od dnia [...] marca 2007 r. Z treści § 5 ust. 5 rozporządzenia, o którym mowa wprost wynika, iż w takiej sytuacji konieczne jest opracowanie nowego planu działalności rolnośrodowiskowej. W tych okolicznościach brak jest podstaw do twierdzenia, iż organy bez podstawy prawnej uznają za istotne dla rozstrzygnięcia posiadanie przez skarżącą nowego planu działalność rolnośrodowiskowej.
Za niezasadny w ocenie Sądu należy uznać także zawarty w punkcie 5 skargi zarzut, który wobec odmowy przyznania płatności, uzasadnionej przez organy brakiem przedstawienia nowego planu działalności rolnośrodowiskowej, może być w ocenie Sądu potraktowany jako zmierzający do wykazania wadliwości ustalenia przez organy powierzchni działek. Zgodnie z Artykułem 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009
z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16 ze zm.), system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych; korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Zapis ten został przeniesiony z Art. 20 ust.
1 Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r.
(Dz.U.UE.L.2003.270.1; Dz.U.UE-sp.03-44-486 ze zm.). Jak wynika z pisma organu
I instancji z dnia [...] września 2010 r. powierzchnia referencyjna wymienionych w tym piśmie działek została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, wskazany w Art.17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, to jest zgodnie z obowiązującą w tej mierze regulacją prawną. W tych okolicznościach wskazywana przez skarżącą argumentacja pozostaje bez wpływu na powyższe wywody i ustalenia.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak
w punkcie 1 wyroku.
Orzeczenie w punkcie 2 wyroku Sąd oparł o treść art. 152 p.p.s.a.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 1, art. 209 p.p.s.a. Wskazana
w punkcie 3 wyroku kwota obejmuje [...] zł uiszczonego wpisu sądowego oraz 17 zł opłaty od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło