VIII SA/Wa 186/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy z wniosku C. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. postanowił: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z 29 marca 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę C. K. (dalej: "skarżący") na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]oraz zwrócił skarżącemu wpis od skargi. Jako przyczynę odrzucenia Sąd wskazał brak uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa. Skarga została bowiem podpisana przez E. K. (małżonkę) działającą jako pełnomocnik skarżącego. Pismem z 10 kwietnia 2018 r., skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia ww. braku formalnego skargi argumentując, że nie ponosi winy w niedokonaniu tej czynności w terminie. Podniósł, że skargę sporządził osobiście i samodzielnie (bez pełnomocnika), tym samym do wniosku o przywrócenie terminu dołączył skargę poprawnie podpisaną. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż o odrzuceniu skargi wobec jej niepodpisania dowiedział się 6 dni temu od małżonki, gdyż wcześniej nie był o tym informowany. Dodał, iż Sąd nie wzywał skarżącego do usunięcia braku formalnego jego podpisu, ani do wyjaśnienia, czy składa skargę osobiście czy przez pełnomocnika. Powyższe spowodowało błędne procedowanie Sądu i wykluczenie z wpływu na bieg sprawy. Tymczasem pod skargą nie złożył przez oczywistą omyłkę podpisu jako osoba ją sporządzająca i wnosząca. Z literalnego brzmienia skargi wynika, iż nie sporządzał jej przez pełnomocnika, lecz pisał we własnym imieniu i na własną rzecz. Skargę podpisała żona jako pełnomocnik. Jednocześnie zgodził się z faktem, że dotychczas nie złożył pełnomocnictwa procesowego dla żony do reprezentowania jego interesów w niniejszym postępowaniu sądowym. Powołał się na swoją sytuację zdrowotną (w załączeniu kopie dokumentacji medycznej), wskazującą w jego ocenie na brak winy w uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący uzupełnił natomiast brak formalny wniosku o przywrócenie terminu, dopełniając czynności, której terminowi uchybił, tj. złożył pełnomocnictwo procesowe dla swojej małżonki do reprezentacji przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, tj. ze zm.; dalej: ppsa) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie zaś do art. 86 § 1 ppsa sąd może na wniosek strony przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 1 i § 4 ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W myśl art. 87 § 2 powołanej ustawy, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, określają zatem przepisy § 1-4 art. 87 ppsa, a są nimi: – wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, – uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu, – powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego, – równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie. Wskazać w tym miejscu należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu termin powinien być oceniany na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy występuje np. w przypadku choroby strony czy pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i przy skorzystaniu z pomocy innych osób (por. postanowienie NSA z dnia 26 maja 2014 r. sygn. akt II FZ 679/14, Lex nr 1465298). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.), zob. postanowienie NSA z 18 marca 2015 r., sygn. akt I OZ 225/15. Odnosząc treść tych przepisów do stanu faktycznego sprawy wskazania w pierwszej kolejności wymaga, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 do od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jak bowiem wynika z twierdzeń skarżącego o przyczynie odrzucenia skargi dowiedział się on od żony. Z treści potwierdzenia odbioru odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi wynika zaś, iż został on E. K. doręczony w dniu 4 kwietnia 2018 r. Tym samym wniosek o przywrócenie terminu, nadany w urzędzie pocztowym w dniu 11 kwietnia 2018 r. został złożony z zachowaniem 7 dniowego terminu, wynikającego z art. 87 § 1 ppsa. Nie ulega też wątpliwości, iż nieuzupełnienie braku formalnych skargi powoduje ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego, albowiem uniemożliwia jej merytoryczne rozpoznanie. Na wezwanie Sądu skarżący uzupełnił też brak formalny wniosku o przywrócenie terminu i złożył w zakreślonym terminie pełnomocnictwo dla E. K., którego brak był przyczyną odrzucenia skargi. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił jednak, iż nieuzupełnienie braków formalnych skargi nastąpiło bez jego winy. Zauważyć w tym miejscu należy, iż w treści wniosku o przywrócenie terminu znajdujemy wewnętrznie sprzeczną argumentację. Z jednej strony skarżący wskazuje, iż sporządził skargę osobiście i samodzielnie, bez udziału pełnomocnika, co wynika z jej literalnego brzmienia. Jednocześnie wskazuje, iż żona podpisała skargę jako pełnomocnik. Tymczasem na stronie 8 skargi, poniżej jej uzasadnienia wskazano: "Z poważaniem w imieniu C. K. pełnomocnik E. K.", po czym naniesiono czytelny podpis – E. K.. Powyższe nie pozostawia zatem wątpliwości, iż skarga została złożona przez pełnomocnika skarżącego E. K., w jego imieniu. Wobec tego, iż do skargi nie został dołączony dokument pełnomocnictwa, skarga została dotknięta brakiem formalnym, o którym mowa w art. 46 § 3 ppsa. Nie budząca wątpliwości ww. treść zawarta w skardze nie wymagała wyjaśnienia, z treści tej wynika zaś, iż skarga została złożona przez pełnomocnika, działającego w imieniu skarżącego. Z tego też względu korespondencja mająca na celu uzupełnienie braku formalnego skargi była prawidłowo kierowana do E. K. jako pełnomocnika skarżącego. Nie uzupełnienie powyższego braku stanowiło przyczynę odrzucenia skargi. Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zawiera zaś okoliczności dotyczących przyczyn nie złożenia przez pełnomocnika dokumentu pełnomocnictwa. Odmiennie niż to wynika z treści skargi, skarżący swe wniosku o przywrócenie terminu wskazuje, iż skargę składał we własnym imieniu i powinien być wzywany do złożenia przez niego podpisu. Na taką intencję wniosku piszącego wskazuje też fakt dołączenia do wniosku o przywrócenie terminu skargi osobiście podpisanej, przy czym w egzemplarzu dołączonym do wniosku w miejscu podpisu odmiennie opisano osobę wnoszącą skargę, albowiem wskazano: "Z poważaniem C. K.", po czym został naniesiony czytelny podpis skarżącego. Brak jest zatem okoliczności dających podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Podstawy takiej nie daje twierdzenie o podpisaniu skargi przez E. K. przez pomyłkę. Twierdzenie takie pozostaje bowiem w oczywistej sprzeczności z intencją, jaka wynika z cytowanej powyżej treści zawartej na stronie 8 skargi. Oceny o braku uprawdopodobnienia uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi zdaniem Sądu nie zmieniają załączone do wniosku kopie dokumentacji medycznej, wskazującej na problemy zdrowotne skarżącego, w tym orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Argumentacja ta nie zawiera bowiem powiązania z faktem, iż mimo prawidłowego wezwania E. K. do złożenia pełnomocnictwa, dokument ten nie został złożony. Z tych względów na podstawie art. 86 § 1 ppsa Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego i odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, orzekając jak w postanowieniu.