VIII SA/Wa 19/11

WyrokWSA w Warszawie2011-06-15

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Artur Kot, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury zaliczkowej, jeśli transakcja sprzedaży udziałów w nieruchomości nie została udokumentowana aktem notarialnym, a organy podatkowe uznały, że faktura nie odzwierciedla rzeczywistości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżącemu nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ sporna faktura nie odzwierciedla rzeczywistości, a skarżący nie wykazał, że nabył udziały w nieruchomości. Brak władztwa ekonomicznego nad nieruchomością, mimo dokonanej płatności i zaciągnięcia kredytu, uniemożliwia odliczenie podatku naliczonego. Sąd uznał również, że faktura nie może być uznana za fakturę zaliczkową.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT za maj 2005 r. Skarżący odliczył podatek naliczony wynikający z faktury VAT wystawionej przez A. L., dokumentującej rzekomą sprzedaż udziałów w nieruchomości. Organy podatkowe uznały, że transakcja nie doszła do skutku, ponieważ umowa sprzedaży nie została zawarta w formie aktu notarialnego, a płatność skarżącego dotyczyła czynszu najmu. Skarżący twierdził, że faktura jest zaliczkowa i przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2005 r. oddala skargę. 1.1. Decyzją z [...] listopada 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania A. Ż. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z [...] września 2010 r. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji"). Przedmiotem decyzji było określenie skarżącemu zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług (VAT) za maj 2005 r. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia Dyrektor IS powołał między innymi przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 oraz art. 86 ust. 1 – 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej: "ustawa o VAT"), a także § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"). 1.2. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy powołał się na ustalenia faktyczne organu I instancji dokonane po przeprowadzeniu kontroli podatkowej. Wyjaśnił, że skarżący bezpodstawnie odliczył od podatku należnego za maj 2005 r. podatek naliczony w kwocie [...] zł wynikający z faktury VAT wystawionej [...] maja 2005 r. przez A. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]". Przedmiotowa faktura, dokumentująca rzekomo dostawę towarów o wartości brutto [...] zł (netto [...] zł), zdaniem organu nie odzwierciedla rzeczywistości. Nie dokumentuje bowiem sprzedaży na rzecz skarżącego [...] udziałów w prawie własności nieruchomości położonej w R., przy ul. [...] (budynek [...]). Naczelnik US powołał się na szereg dowodów (wyjaśnienia A. L., umowę najmu lokalu użytkowego oraz pisma Urzędu Miejskiego w R.), z których wynika, że do zawarcia w/w transakcji nie doszło pomiędzy podmiotami ujawnionymi w treści spornej faktury. Skarżący nie został bowiem ujawniony jako właściciel [...] udziałów w nieruchomości, o której mowa w treści spornej faktury. Oświadczył on nadto, że przedmiotowa transakcja nie została zawarta w formie aktu notarialnego. Skoro umowa sprzedaży nie została zawarta w przewidzianej formie, to zdaniem organu I instancji jest nieważna, zgodnie art. 73 § 2 i art. 158 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej: "Kc"). Tym samym nie wywołuje ona skutków podatkowych. Wpływu na wynik sprawy nie ma dokonanie przez skarżącego [...] lutego 2005 r. zapłaty na rzecz A. L. należności w kwocie [...] zł, zrealizowanej dzięki zaciągnięciu przez skarżącego kredytu bankowego. 1.3. W odwołaniu od decyzji Naczelnika US skarżący postawił jej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy o VAT oraz § 4 i 5 rozporządzenia "Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom..." Postawił także zarzuty wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Skarżący nabył bowiem [...] udziałów w prawie własności przedmiotowej nieruchomości (budynku - hali [...]), wykorzystywanej przez niego do działalności opodatkowanej VAT. Dokonał przedpłaty w kwocie [...] zł, sfinansowanej przez bank, w którym zaciągnął na ten cel kredyt inwestycyjny. Płatność została dokonana na rachunek innego banku, w którym A. L. zaciągnął kredyt. Dzięki dokonanej przez skarżącego przedpłacie, bank udzielający kredytu A. L., wyraził zgodę na sprzedaż przez A. L. na rzecz skarżącego [...] udziałów w nieruchomości, której hipoteka była obciążona kredytem. Dokonanie płatności zaliczki na zakup udziałów stanowi podstawę do odliczenia przez skarżącego podatku naliczonego wynikającego z treści spornej faktury. Nie może być bowiem jedna czynność opodatkowana dwukrotnie VAT, raz u dostawcy (sprzedawcy), a drugi raz u nabywcy, któremu organ odmawia prawa do odliczenia podatku naliczonego. O nabyciu udziałów w nieruchomości świadczy także to, że nie płacił on czynszu za jej użytkowanie. Umowa została zawarta ustnie. Nabycie i amortyzację przez skarżącego udziałów w nieruchomości mogą zaś potwierdzić świadkowie (księgowe skarżącego i jego kontrahenta, tj. E. Ł. i A. F.). A. L. nie wystawiał dla skarżącego faktur związanych z umową najmu przedmiotowej nieruchomości. Także ta okoliczność potwierdza nabycie udziałów w nieruchomości. Zdaniem autora odwołania, brak umowy sprzedaży udziałów w nieruchomości zawartej w formie aktu notarialnego, brak adnotacji o nabytych przez skarżącego udziałach w księdze wieczystej, a także odstąpienie od ujawnienia skarżącego jako podatnika podatku od nieruchomości, nie oznacza, że do transakcji nie doszło. Tym samym, nabył on prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury zaliczkowej. 1.4. Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor IS stwierdził, że Naczelnik US prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Skarżącemu nie przysługuje odliczenie podatku naliczonego, gdyż umowa sprzedaży udziałów w nieruchomości nie została zawarta w formie aktu notarialnego. A. L. (rzekomy kontrahent) zaprzeczył zawarciu umowy sprzedaży udziałów w nieruchomości, która była przedmiotem umowy najmu. Z jego wyjaśnień wynika, że wystawienie faktury było błędem pracownika. Płatność dokonana przez skarżącego w kwocie [...] zł dotyczyła zaś czynszu najmu do 2008 r. i częściowych kosztów remontu przedmiotowego budynku, którego skarżący był użytkownikiem na podstawie umowy najmu, a nie na podstawie prawa własności. Tym bardziej, że tylko A. L. jest podatnikiem podatku od nieruchomości, co wynika z jego oświadczenia oraz informacji udzielonych przez Urząd Miejski w R.. Dyrektor IS podniósł, że brak stosownej umowy zawartej w formie aktu notarialnego oznacza, że skarżący nie nabył prawa do odliczenia podatku naliczonego. Powołał się przy tym na przepisy art. 73 § 2, art. 157 § 1 i § 2 oraz art. 158 Kc. Zdaniem organu odwoławczego, podpisanie aktu notarialnego dokumentującego sprzedaż nieruchomości (udziałów w prawie własności nieruchomości) jest warunkiem koniecznym do tego, aby przyjąć, że dostawa towaru została dokonana w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Brak umowy zawartej w formie aktu notarialnego oznacza, że dostawa towaru nie miała miejsca. Sporna faktura nie odzwierciedla zatem rzeczywistości. Argumentacja skarżącego i zarzuty odwołania nie zasługują zatem na uwzględnienie. Wpływu na wynik sprawy nie ma przy tym kwestia amortyzacji udziałów w nieruchomości. 2.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się skarżący. Pismem z [...] grudnia 2010 r. wniósł zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Autor skargi, występując o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, powtórzył argumentację zaprezentowaną w odwołaniu, a także zarzuty naruszenia art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy o VAT oraz § 4 i § 5 rozporządzenia MF z 27 kwietnia 2004 r. (zob. pkt 1.3. uzasadnienia niniejszego wyroku). Podniósł, że sporna faktura VAT jest fakturą zaliczkową. Umowa sprzedaży udziałów w nieruchomości nie została zaś zawarta w formie aktu notarialnego z powodu nieuczciwości A. L.. Z tej przyczyny nie została także wystawiona faktura końcowa. Dodał, że przepisy Kc nie mają zastosowania w sprawie dotyczącej prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury zaliczkowej. Powtórzył, że jedna czynność nie powinna podlegać w państwie prawa podwójnemu opodatkowaniu, raz u dostawcy, a drugi raz u nabywcy, któremu organy odmawiają prawa do odliczenia podatku naliczonego. 2.2. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Zauważył, że zarzuty i argumentacja skargi były już prezentowane w odwołaniu. Powołał się na wyjaśnienia A. L. (kontrahenta skarżącego), który oświadczył, że wystawienie faktury było błędem, zaprzeczył sprzedaży udziałów w nieruchomości i wyjaśnił, czego dotyczyła płatność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 3.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 3.2. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. 3.3. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zarówno ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe, jak i wykładni oraz zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT. Zdaniem organów, skarżącemu nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego ujawnionego w treści faktury, która nie odzwierciedla rzeczywistości, gdyż dostawa towaru nie została dokonana. Skarżący wywodzi zaś, że sporną fakturę należy traktować jako zaliczkową. Twierdzi jednocześnie, że nabył udziały w nieruchomości. Stawia zarzut, że organy nie ustaliły stanu faktycznego w sposób prawidłowy. Wpływu na wynik sprawy podatkowej nie mają przy tym przepisy Kc. Zdaniem autora skargi, skarżącemu przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego ujawnionego w treści spornej faktury zaliczkowej, na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy o VAT. 3.4. Ramy materialnoprawne niniejszej sprawy przedstawiają się następująco. Zgodnie z art. 86 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT (w brzmieniu pierwotnym, obowiązującym do 22 sierpnia 2005 r.), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 (ust. 1). Kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3 – 7 suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika (ust. 2 pkt 1): a) z tytułu nabycia towarów i usług, b) potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego, c) od komitenta z tytułu dostawy towarów będącej przedmiotem umowy komisu - z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4. Z przepisów § 14 ust. 1 – 2 rozporządzenia wynika zaś, że w przypadku faktur lub faktur korygujących nie stanowią podstawy do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego, zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego dokumenty inne niż oryginały tych faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty (ust. 1). W przypadku gdy (ust. 2): 1) sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi: a) wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących, b) w których kwota podatku wykazana na oryginale faktury lub faktury korygującej jest różna od kwoty wykazanej na kopii, 2) transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu, jest zwolniona od podatku lub faktura nie dokumentuje żadnej faktycznej transakcji, 3) wystawiono więcej niż jedną fakturę dokumentującą tę samą sprzedaż towarów lub usług, 4) wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne: a) stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, b) podające kwoty niezgodne ze stanem faktycznym, c) potwierdzające czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego, 5) faktury, faktury korygujące wystawione przez nabywcę zgodnie z odrębnymi przepisami nie zostały zaakceptowane przez sprzedawcę - faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. 4.1. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, pomimo częściowo wadliwego jej uzasadnienia. Organy zasadnie przyjęły bowiem, że przedmiotowa faktura nie odzwierciedla rzeczywistości. Nie stanowi zatem podstawy do odliczenia podatku naliczonego ujawnionego w jej treści. Wynika to z przepisów art. 86 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT, a także z § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia (przepis ten stanowi rozwinięcie przepisów ustawowych). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na wniosek, że skarżący nie nabył [...] udziałów w prawie własności przedmiotowej nieruchomości (budynku). Wynika to zarówno z wyjaśnień A. L., jak i z oceny innych dowodów potwierdzających posiadanie prawa własności przedmiotowej nieruchomości tylko przez tego ostatniego (księga wieczysta oraz informacje, z których wynika, że tylko A. L. jest podatnikiem podatku od nieruchomości jako właściciel przedmiotowego budynku). Skarżący nie działał zatem jako współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości (budynku), którego był co prawda użytkownikiem, ale tylko na podstawie umowy najmu, a nie na podstawie prawa własności do udziałów, o których mowa w treści spornej faktury. Zdaniem Sądu, wniosek ten został wyciągnięty przez organy podatkowe w granicach art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "Op"). Stąd zdaniem Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. 4.2. Istotnego wpływu na wynik sprawy nie miały wady zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji, które zostały wydane z naruszeniem art. 208 § 4 Op. Pierwsza wada dotyczy argumentacji organów podatkowych, które bez głębszych rozważań przyjęły, że sprzedaż udziału w nieruchomości stanowi dostawę towaru. Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że czynność ta stanowi świadczenie usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 października 2008 r., I FSK 1242/07; POP 2010/3/273). Tutejszy Sąd odstępuje od wyrażenia wiążącego stanowiska w tym zakresie, z uwagi na pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z 28 czerwca 2011 r. (I FSK 941/10) przedstawił następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Czy sprzedaż udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz udziału we współwłasności budynków stanowi dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) w zw. z art. 2 pkt 6 tej ustawy, czy świadczenie usług w rozumieniu jej art. 8 ust. 1"? Druga wada dotyczy zaś błędnego założenia organów, iż brak umowy zawartej w formie przewidzianej przepisami Kc (akt notarialny) powoduje brak obowiązku podatkowego związanego z przeniesieniem na nabywcę prawa własności nieruchomości w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Pomijając różnice pomiędzy konsekwencjami na gruncie przepisów VAT związanymi z traktowaniem sprzedaży nieruchomości jako dostawy towarów, a sprzedaży udziałów w prawie własności jako świadczenia usług, to zauważyć należy, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o VAT, czynności określone w ust. 1 tegoż przepisu podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa. Natomiast zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy o VAT, przepisów tej ustawy nie stosuje się do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Interpretacja art. 5 ust. 2 ustawy o VAT nie może być przy tym dokonywana w oderwaniu od art. 6 pkt 2, a także od art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, w świetle wykładni przedmiotu opodatkowania opartej na treści art. 5 ust. 1 obowiązującej wówczas VI Dyrektywy Rady z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG; dalej: "VI Dyrektywa"), której implementację w tej części stanowią powyższe przepisy prawa krajowego (zob. wyrok NSA z 5 lutego 2009 r., I FSK 1920/07; powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.nsa.gov.pl, zwanej dalej w skrócie: "CBOSA"). Wniosek ten płynie z analizy orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE" lub "ETS") na gruncie wykładni art. 5 ust. 1 VI Dyrektywy. ETS konsekwentnie przyjmuje bowiem, że pojęcie dostawy towarów nie odnosi się do przeniesienia własności w formach przewidzianych we właściwym prawie krajowym, lecz obejmuje każdą czynność polegającą na przeniesieniu dobra materialnego na stronę, która przyznaje drugiej stronie prawo do faktycznego rozporządzania nim, jakby była właścicielem tego dobra. Cel VI Dyrektywy, tj. zasada powszechności opodatkowania, mogłaby bowiem zostać zagrożona, gdyby stwierdzenie dostawy towarów zależało od spełnienia warunków zmieniających się w zależności od prawa cywilnego danego państwa członkowskiego (por. pkt 32 wyroku ETS z 29 marca 2007r. w sprawie C-111/05 Aktiebolaget NN oraz powołane tamże wyroki z 8 lutego 1990 r. w sprawie C-320/88 Shipping and Forwarding Enterprise Safe, Rec. Str.I-285, pkt 7 i 8; z dnia 4 października 1995 r. w sprawie C-291/92 Armbrecht, Rec. str. I-2775, pkt 13 i 14; z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie C-185/01 Auto Leas Holland, Rec.str.I-1317, pkt 32 i 33 oraz z dnia 21 kwietnia 2005r. w sprawie C-25/03 HE, Zb.Orz.str.I-3123, pkt 64). Przepisy ustawy o VAT skupiające się zasadniczo na ekonomicznych skutkach czynności i zdarzeń prawnych, a następnie z nich wywodzące obowiązek podatkowy (lub brak takiego obowiązku), są w znacznej mierze autonomiczne w stosunku do prawa cywilnego. W rozpoznawanej sprawie istota problemu dotyczy jednak wykładni przepisów art. 86 ust. 1 – 2 ustawy o VAT oraz § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia, stąd wady uzasadnienia rozstrzygnięć organów nie mają istotnego wpływu na wynik sprawy. Istotne bowiem jest to, że skarżący nie sprawował władztwa ekonomicznego nad nieruchomością (udziałami w prawie własności przedmiotowej nieruchomości). Nie nabył zatem [...] udziałów w prawie własności przedmiotowej nieruchomości (budynku), dzięki czemu przysługiwałoby skarżącemu prawo do odliczenia podatku naliczonego, zgodnie z przepisami art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT. Ta okoliczność została ustalona przez organy w sposób prawidłowy. Dodać w tym miejscu warto, że argumentacja organów dotycząca przepisu § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia ma charakter uzupełniający zasadność zastosowania art. 86 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT. 5. Za chybione lub pozbawione wpływu na wynik sprawy Sąd uznał zarzuty skargi. Brak jest bowiem wystarczających podstaw do wniosku, że sporna faktura jest w istocie fakturą zaliczkową. Zdaniem Sądu nie wynika to z jej treści. Sporna faktura nie została nadto wystawiona w terminie związanym z dokonaniem przez skarżącego płatności, sfinansowanej poprzez zaciągnięcie kredytu bankowego. Nie sposób przy tym uznać za przedpłatę kwoty, która przewyższa należność za usługę lub towar. Płatność, na którą powołuje się skarżący opiewa na kwotę [...] zł. Skarżący twierdzi zaś, że należność tytułem zapłaty za sprzedaż na jego rzecz [...] udziałów w prawie własności przedmiotowej nieruchomości miała wynosić [...] zł brutto. Dodać warto, że płatność i kredyt dotyczyły zamiaru nabycia [...] udziałów w prawie własności nieruchomości, co wynika wprost w treści umowy kredytowej zawartej pomiędzy skarżącym i bankiem. Tym samym za chybiony Sąd uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy o VAT, gdyż przepis ten nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie (w skardze i odwołaniu przepis ten był błędnie powoływany jako art. 86 ust. 2 pkt B). Podobnie jak i argumentację skargi dotyczącą tych okoliczności towarzyszących relacjom skarżącego i jego kontrahenta, które nie miały istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy (kredyt bankowy celem zakupu [...] udziałów w nieruchomości, amortyzacja, brak płatności czynszu). Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że skarżący nie posiadał władztwa ekonomicznego nad udziałami w nieruchomości, będącego konsekwencją ich zakupu. Okoliczności towarzyszące zaciągnięciu przez skarżącego inwestycyjnego kredytu bankowego i związanej z nim płatności ([...] zł), nie uzasadniają wniosku, że skarżący rzeczywiście nabył [...] udziałów w prawie własności nieruchomości (budynku). Świadczy o tym także fakt, że nie ujawnił się jako podatnik, związanego z prawem własności nieruchomości, podatku od nieruchomości. W świetle oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, na wiarę zasługują zatem wyjaśnienia A. L., iż płatność w kwocie [...] zł dotyczyła należności czynszowych związanych z korzystaniem przez skarżącego z nieruchomości oraz partycypowaniem w kosztach jej remontu. Dodać warto, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających zasadność jego roszczeń dotyczących transakcji z maja 2005 r., pomimo upływu [...] lat od jej rzekomego dokonania. W tym dowodów potwierdzających wszczęcie postępowania cywilnego przed sądem powszechnym lub (i) postępowania karnego przeciwko A. L.. Stąd za gołosłowne uznać należy jego zarzuty dotyczące nieuczciwości A. L.. Skoro sporna faktura nie może zostać uznana za fakturę zaliczkową, to za chybione należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów § 4 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 971). Pomijając przy tym fakt, że nie zostały one uzasadnione. Oczywiście chybione są także zarzuty dotyczące podwójnego opodatkowania spornej czynności. W realiach niniejszej sprawy można byłoby ewentualnie mówić o naruszeniu zasady neutralności VAT, gdyby skarżący wykazał, że nabył [...] udziałów w nieruchomości. Sąd uznał jednak za chybione zarzuty skarżącego w tym zakresie. Wadliwość decyzji organów związana z powoływaniem się na przepisy Kc nie ma zaś istotnego wpływu na wynik sprawy (zob. pkt 4.2. uzasadnienia wyroku). Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło