VIII SA/Wa 191/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Michał Sikorski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2008 r. sprawy ze skargi Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 rok oddala skargę. VIII SA/Wa 191/08 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją, znak [...] z dnia [...] czerwca 2006 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. biorąc za podstawę art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60), dalej jako OrdPU, po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w R., od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2005 roku, znak [...], o określeniu zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2004 roku – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ podnosił, że Prezydent Miasta R. określił Wojewódzkiemu Ośrodkowi Ruchu Drogowego w R. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2004 roku w wysokości 48 260,80 zł. Organ ustalając podatek podnosił, że podatnik zadeklarował podatek w łącznej kwocie 44 774, 40 zł. W wyniku korekty deklaracji od 1 września 2004 roku podatnik zadeklarował do opodatkowania grunt nabyty aktem notarialnym Rep. [...] o powierzchni 20 383 m², budynki o powierzchni 1 047, 02 m² oraz budowle o wartości 1 010 999, 69 zł. Podatnik nabył też grunty o powierzchni 9 457 m² wraz z budynkami, a do opodatkowania zadeklarował sam grunt. Nie zadeklarował budynków o powierzchni budynków o powierzchni 803,50 m² i budowli o wartości 115 802, 00 zł. W tej sytuacji, na podstawie art. 21 § 1 OrdPU organ określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na kwotę 52 048,70 zł. Decyzja ta została w wyniku odwołania uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją znak [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę organ określił zobowiązanie w kwocie 48 260,80 zł, wyłączając z opodatkowania wartość budowli za nieruchomość przy ulicy [...], a budynki o powierzchni 803,50 m² opodatkował według stawek właściwych dla budynków pozostałych. Od decyzji odwołał się Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w R. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podano, że skarżący kupił od Gminy Miasta R. niezabudowaną nieruchomość o powierzchni 9 457 m², jak to wynika z § 3 aktu notarialnego nr rep [...] z dnia [...] sierpnia 2004 roku. Jego zdaniem nie stał się on właścicielem budynków i budowli. Z tego też względu, powołany art. 3 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku O podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 roku, nr 121, poz. 844 ze zmianami), dalej jako ustawa oraz przepisy uchwały Rady Miejskiej w R. nr 300/2003 w sprawie stawek podatku od nieruchomości za 2004 rok nie mają zastosowania w tym przypadku, ponieważ odwołujący nie nabył budynków. Zdaniem odwołującego zobowiązanie podatkowe winno wynosić 46 728, 80 zł i w tej wysokości podatek został uregulowany. Organ odwoławczy ustalił, że w deklaracji z 15 stycznia 2004 roku podatnik zadeklarował do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o ogólnej powierzchni 20 386 m², budynki o powierzchni 1 047,02 m², budowle o wartości 1 010 999,69 zł. W korekcie deklaracji z 15 września 2004 roku zadeklarowano do opodatkowania grunty związane z działalnością gospodarczą o ogólnej powierzchni 20 386 m², budynki o powierzchni 1 047,02 m² i budowle o wartości 1 010 999,69 zł. W dniu 21 marca 2005 roku został sporządzony protokół z kontroli u podatnika. W wyniku kontroli ustalono, że podatnik jako osoba prawna został wyposażony w nieruchomość zabudowaną nr [...], położoną w R. przy ulicy [...], o powierzchni 1 ha 479 m². W dniu 4 lutego 2003 roku nabył od Gminy R. działkę nr [...] o powierzchni 450 m². Na dzień 1 stycznia 2004 roku był właścicielem gruntów o powierzchni 10 929 m². W dniu 26 sierpnia 2004 roku zakupił działkę nr [...] o powierzchni 9 457 m² od Gminy Miasta R. położoną przy ulicy [...]. Łączna powierzchnia gruntów na dzień 1 września 2004 roku wynosiła 20 386 m². Na dzień 1 stycznia 2004 roku podatnik był właścicielem budynków o powierzchni 1 047, 02 m². W dniu 26 sierpnia 2004 roku nabył nieruchomość zabudowaną budynkiem magazynowym o powierzchni 663,70 m², budynkiem portierni o powierzchni 11,60 m², budynkiem garażowym o powierzchni 128,20 m². Łączna powierzchnia nabytych budynków wynosiła 803,50 m². Na dzień 1 września 2004 roku odwołujący był właścicielem budynków o powierzchni 1 850, 52 m². Zdaniem organu, stanowisko skarżącego, że nie nabył budynków znajdujących się na działce przy ul. [...], nie znajduje potwierdzenia w faktach. W samym akcie notarialnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 roku w § 1 widnieje zapis – strony oświadczają, że działka nr [...] jest zabudowana budynkiem magazynowym i garażowym. Koreluje z tym § 6 tegoż aktu, którego zapis stanowi o odłączeniu z kw. nr [...] zabudowanej nieruchomości o powierzchni 9 457 m², oznaczonej nr [...] położonej w R. przy ulicy [...]. Fakt ten potwierdza faktura VAT z dnia 25 listopada 2004 roku, nr [...]. W ocenie organu, niezadeklarowanie budynków nabytych w dniu 26 sierpnia 2004 roku do opodatkowania podatkiem od nieruchomości dawało podstawę do zastosowania w sprawie przepisu art. 21 § 3 OrdPU i określenie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego. Zdaniem organu nawet gdyby przyjąć, że akt notarialny nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 roku sporządzono wadliwie, to skarżący był od daty jego podpisania posiadaczem znajdujących się na działce nr [...] budynków i z tego tytułu zobowiązany był opłacać podatek od nieruchomości. W ocenie organu nawet fakt, że przedmiotowe budynki nie są wykorzystywane do działalności gospodarczej, łącznie z brakiem możliwości wykorzystywania ich do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych daje podstawę do zastosowania opodatkowania budynków według stawki jak dla budynków pozostałych. Organ nie podzielił stanowiska, że w takiej sytuacji takie budynki należy pominąć jako przedmiot opodatkowania. Organ zauważył, że w takiej sytuacji nie podlegają opodatkowaniu budowle. Jeżeli zatem budowle nie nadają się ze względów technicznych do wykorzystania do celów działalności gospodarczej i nie są wykorzystywane do tej działalności, to nie są opodatkowane. Organ podatkowy przyznał rację odwołującemu, co do stanu technicznego budynków i budowli zauważył, że w przypadku budynków winny one podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki jak dla budynków pozostałych. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] czerwca 2006 roku złożył Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w R. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucał: a) obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 2 ust. 1 ustawy w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a.; b) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż skarżący nabył aktem notarialnym nr rep [...] z dnia [...] sierpnia 2004 roku działkę zabudowaną, gdy z § 3 wynika, iż na skarżącego przeniesiono własność działki niezabudowanej; c) jej nieważność ze względu na fakt, iż została wydana na podstawie nieważnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2004 roku wydanej w jednej instancji administracyjnej. Z uwagi na powyższe, skarżący wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podnosił, że decyzja organu I Instancji o ustaleniu zobowiązania w podatku od nieruchomości dla skarżącego była dwukrotnie uchylana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji własnej z dnia [...] grudnia 2005 roku, znak [...] i stwierdziło w sentencji, że decyzja jest ostateczna. Zdaniem skarżącego organ stwierdzając ostateczność tej decyzji naruszył przepis art. 220 § 1 OrdPU. W ocenie skarżącego nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że jedynie budowle zgodnie z art. 2 ust 1 pkt 3 ustawy – wskutek zaistnienia względów technicznych i utraty związku z działalnością gospodarczą zostają wyłączone z opodatkowania. Podnosił, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo o działalności gospodarczej występują dwa wyjątki mówiące jakie przedmioty znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy nie są dla celów opodatkowania uznawane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, choćby de facto były z nią związane. Jednym z wyjątków jest sytuacja, która dotyczy gruntów, budynków i budowli, które są w posiadaniu przedsiębiorcy i nie są wykorzystywane do prowadzenia tej działalności, o ile niemożność takiego ich wykorzystania wynika z przyczyn technicznych. Zdaniem skarżącego taki przypadek zachodził w niniejszej sprawie. Stan techniczny budynków przy ulicy [...] w R. uniemożliwiał prowadzenie w nich działalności gospodarczej. Wiedział o tym Prezydent Miasta R. jako sprzedający działkę i jako organ I Instancji i dlatego w uzasadnieniu swojej decyzji wskazywał, że budynki i budowle są zdewastowane i niezdatne do użytkowania co powoduje, że nie mogły być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej. Niekonsekwencją działania organu podatkowego I Instancji było to, iż wyłącza budowle z podstawy opodatkowania, a budynki opodatkowuje. Skarżący zauważa, że cena nabycia obejmowała jak wynika z aktu notarialnego, tylko niezabudowaną nieruchomość, a nie żadne zdewastowane i nie nadające się do użytku budowle i budynki, które skarżącemu nie były potrzebne, o czym świadczy fakt usunięcia ich z nieruchomości na własny koszt. Skarżący podnosił, że doszło również do naruszenia przepisów art. 7 , art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Artykuł 7 k.p.a. formułuje zasadę prawdy obiektywnej i nakłada na organ administracji prowadzący postępowanie obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zdaniem skarżącej takiego działania w tym postępowaniu nie było. Organ był zobowiązany na podstawie art. 77 § 1 k.p.a. do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego. W tym zakresie zdaniem skarżącego organ również nie wypełnił swojego zadania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 , poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz.1270, ze zmianami) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, a w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1981 roku, S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2002 roku, syg. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220). Kontrolę legalności zaskarżonej decyzji należy zacząć od zarzutu skargi najdalej idącego, a mianowicie zarzutu nieważności decyzji. Skarżący nie wskazuje konkretnej podstawy wynikającej z przepisu art. 247 OrdPU, która stanowiłby przesłankę do uznania, iż nieważność decyzji zachodzi. Podnosi zaś, że doszło do naruszenia przepisu art. 220 § 1 OrdPU poprzez umieszczenie w sentencji decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2006 roku, że decyzja jest ostateczna w sytuacji, gdy służyło od niej odwołanie w myśl przywołanego wyżej przepisu. Należy podnieść, że poza uwagą skarżącego pozostał fakt, iż organ doręczając decyzję pouczył, iż od tej decyzji służy odwołanie. Decyzja z [...] kwietnia 2006 roku została doręczona i strony nie wniosły od niej odwołania. Z tego względu, decyzja ta stała się ostateczna i wyeliminowała z obrotu prawnego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] grudnia 2005 roku. Z tego względu nie można uznać, aby w obrocie prawnym funkcjonowały dwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego rozpatrujące odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2005 roku. Zdaniem Sądu nie można uznać, że zachodzi któraś z przesłanek pozwalająca uznać nieważność zaskarżonej decyzji. W dalszej kolejności należy odnieść się do zarzutów błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że skarżąca, aktem notarialnym z [...] sierpnia 2004 roku nabyła nieruchomość zabudowaną. Zarzut skarżącego nie znajduje oparcia w faktach i normach prawnych. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 46 § 1 k.c nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności(grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli z mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Artykuł 48 k.c. stanowi, że z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. W świetle art. 47 § 1 k.c część składowa nie może być odrębnym przedmiotem własności. Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że działka nr [...] według zgodnego oświadczenia stron umowy była zabudowana budynkiem magazynowym i garażami. Tak więc, w świetle przywołanych przepisów, na mocy umowy sprzedaży z 26 sierpnia 2004 roku na rzecz nabywcy (skarżącego) przeszła własność nieruchomości zabudowanej, mimo zawartego oświadczenia, że sprzedający przenosi własność nieruchomości niezabudowanej. Należy zauważyć, iż skarżący w § 6 przywołanego aktu notarialnego wnosił o odłączenie zabudowanej nieruchomości z księgi wieczystej i urządzenie nowej księgi wieczystej. Również przywołany w akcie notarialnym wpis do ewidencji gruntów i budynków mówił o działce [...] jako działce zabudowanej. Tak więc, należy uznać za trafne ustalenie, że skarżący od 26 sierpnia 2004 roku był właścicielem zabudowanej działki nr [...]. Fakt znajdowania się w 2004 roku przedmiotowych budynków na działce skarżącego przedstawia również załączona do akt dokumentacja fotograficzna. Kolejne zarzuty skargi o naruszeniu przez organ administracji przepisu art. 2 ust. 1 ustawy należy uznać za chybione. Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że skoro budynki znajdujące się na działce nr [...], przy ulicy [...] nie mogły być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, to w takiej sytuacji nie powinien on być obciążany podatkiem od tych budynków. Budynki lub ich części w świetle art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy są odrębnym przedmiotem opodatkowania. W art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy definiuje budynek jako obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród oraz posiada fundamenty i dach. Należy zauważyć, że budynek który nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na stan techniczny nie przestaje być budynkiem podlegającym podatkowi od nieruchomości. W takim przypadku podlega on opodatkowaniu według stawek niższych- jak dla pozostałych budynków. Wynikająca ze względów technicznych niemożność wykorzystania do prowadzenia działalności gospodarczej jest okolicznością mogącą jedynie wpływać na wysokość opodatkowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 9 lipca 2008 roku, I SA/Sz 47/08, LEX nr 40 2945). W ocenie Sądu w sytuacji, gdy na terenie działki nr [...], położonej przy ulicy R.należącej do skarżącego znajdowały się budynki spełniające wymagania przepisu art. 1a pkt 1 ustawy to istniała podstawa do określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości – w stawce jak dla budynków pozostałych. Zgodnie z przepisem art. 5 ust.3 przy określaniu wysokości stawek, o których mowa w ust.1 pkt 2, rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków. Przepis ten daje radzie gminy możliwość różnicowania stawek, między innymi z uwagi na stan techniczny budynku. Przepisy art. 66 i 67 ustawy z 7 lipca 1994 roku prawo budowlane (Dz.U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zmianami) stanowią, że w przypadku obiektu budowlanego będącego w nieodpowiednim stanie technicznym winny być usunięte nieprawidłowości, a w przypadku obiektu nieużytkowanego lub niewykończonego, który nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia winien zostać rozebrany. Tak więc, stan techniczny budynku ma wpływ na dalsze istnienie budynku. Nadto należy zauważyć, że do określania zobowiązań w podatku od nieruchomości mają zastosowanie przepisy ustawy ordynacja podatkowa, a nie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, organy w toku postępowania podatkowego zebrały materiał dowodowy i w sposób wyczerpujący go rozpatrzyły, do czego zobowiązywały ich przepisy art. 122 , art. 187 OrdPU. Tak więc, stawiane przez skarżącego w tym zakresie zarzuty nie znalazły potwierdzenia. Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak na wstępie.