VIII SA/Wa 197/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-04
Skład orzekający: Justyna Mazur, Artur Kot, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu podatku rolnego, nawet jeśli skarżący kwestionuje te dane i powołuje się na zapisy księgi wieczystej?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu podatku rolnego. Dane te mają walor dokumentu urzędowego i stanowią podstawę wymiaru podatku, dopóki nie zostaną zmienione w przewidzianym prawem trybie administracyjnym. Organ podatkowy nie może samodzielnie korygować tych danych ani przyjmować innej podstawy wymiaru podatku niż wskazana w ewidencji, nawet jeśli skarżący kwestionuje te dane i powołuje się na zapisy księgi wieczystej.Stan faktyczny
Skarżący J. K. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o ustaleniu podatku rolnego za 2012 rok w kwocie 4 zł. Skarżący podnosił, że rzeczywista powierzchnia jego działki wynosi [...] ha, a nie [...] ha, jak wynikało z ewidencji gruntów, na podstawie której organ ustalił podatek. Twierdził, że organ bezpodstawnie domaga się zapłaty podatku od większej powierzchni i że narusza to jego prawo własności. Skarżący powoływał się na dane z katastru nieruchomości i księgi wieczystej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku rolnego za rok 2012 oddala skargę.
Przedmiotem skargi J. K. (dalej także: "skarżący"), wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (dalej także: "organ odwoławczy", "Kolegium" lub "SKO") z [...] stycznia 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza S. (dalej także: "organ I instancji" lub "Burmistrz") z [...] listopada 2015r. o ustaleniu skarżącemu podatku rolnego na 2012 rok w kwocie 4 zł. Jako podstawę prawną decyzji Kolegium wskazało między innymi art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613; dalej: "O.p.", "Ordynacja podatkowa"), art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.; dalej: "u.p.g.i.k.", "prawo geodezyjne i kartograficzne") oraz art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.; dalej: "u.p.r.", "ustawa o podatku rolnym").
Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ I instancji decyzją z [...] listopada 2015 r. ustalił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym na rok 2012 ([...] zł), od położonej w S., stanowiącej własność skarżącego nieruchomości, tj. działki o nr ewid. [...], o powierzchni [...] ha.
Z powyższą decyzją nie zgodził się skarżący. Wnosząc w odwołaniu o jej uchylenie w całości, zakwestionował powierzchnię działki [...]ha, wskazując, iż rzeczywista powierzchnia jego działki stanowi obszar [...] ha. Świadczy o tym między innymi opis i mapa z katastru nieruchomości z 1978 r., stanowiąca podstawę wpisu do księgi wieczystej. Od takiej też powierzchni skarżący dotychczas płacił podatek rolny. W jego ocenie, organ bezpodstawnie od 2012 r. domaga się złożenia przez skarżącego deklaracji na podatek rolny od działki o powierzchni [...] ha. Nie wiadomo także na podstawie jakich dowodów. Skarżący zarzucił nadto brak zastosowania się przez organ I instancji do wytycznych organu odwoławczego, zawartych w decyzji Kolegium z [...] maja 2012 r., które uchyliło pierwotną decyzję wymiarową tego organu i przekazało sprawę do ponownego rozstrzygnięcia.
W konsekwencji, zdaniem skarżącego żądanie złożenia deklaracji podatku od zmniejszonej powierzchni jego działki stanowi naruszenie konstytucyjnego prawa własności, o którym mowa w art. 21 i art. 64 Konstytucji RP.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., zaskarżoną w niniejszej sprawie, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO wyjaśniło na wstępie, że podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości,
w świetle art. 21 u.p.g.i.k. stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo zatem za podstawę opodatkowania przyjął powierzchnię działki ujawnioną w znajdującym się w aktach podatkowych wypisie z rejestru gruntów, zgodnie z którym skarżący jest właścicielem położonej
w S. działki (grunty orne) o pow. [...] ha, oznaczonej jako użytek "Rlllb", która w świetle art. 1 ustawy o podatku rolnym podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym, według stawek określonych w uchwale Rady Miejskiej w S. z [...] października 2011 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 232, poz. 7554).
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o zmianę powierzchni działki, SKO wyjaśniło, że zmiany danych w ewidencji gruntów dokonywane są z urzędu lub na wniosek właściciela gruntu przez starostę powiatowego. Zauważyło, że w realiach niniejszej sprawy toczyło się postępowanie w tym przedmiocie przed właściwymi organami nadzoru geodezyjnego i Głównym Geodetą Kraju, które wbrew oczekiwaniom skarżącego nie doprowadziło do zmiany powierzchni jego działki. Wskazało także, iż dane dotyczące powierzchni gruntów zawarte w księdze wieczystej, wbrew twierdzeniom skarżącego nie stanowią podstawy naliczania podatków lokalnych.
Reasumując, Kolegium uznało, że dane ewidencji, które zgodnie z art. 194 Ordynacji podatkowej mają walor dokumentu urzędowego, stanowią podstawę wymiaru podatku od nieruchomości (w tym podatku rolnego) i są dla organów podatkowych wiążące. Organ podatkowy nie może ich zatem pominąć w postępowaniu podatkowym.
Pozostałe zarzuty odwołania organ odwoławczy uznał za niezasadne,
w szczególności dotyczące kwestii zmiany powierzchni działki, która nie jest przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z [...] lutego 2016r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2016 r. Występując o uchylenie decyzji organów obydwu instancji postawił zarzuty naruszenia przepisów:
- art. 4, art. 7a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 93, poz. 613; dalej: "u.p.o.l.");
- art. 21 § 1 pkt 1 O.p. poprzez nie wykazanie od kiedy zaistniał obowiązek naliczania podatku rolnego od działki [...] o pow. [...] m2 zamiast od pow. [...] m2 oraz na podstawie jakich dokumentów; wskazał, iż jest to zasadnicza kwestia, tj. podstawa naliczania podatku od 2012 r.;
- art. 120, art. 121 i art. 123 O.p. poprzez naruszenie zasad praworządności postępowania, tj. brak zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
- art. 180 § 1, art. 194, art. 194a O.p. poprzez uznanie, że organ nie zebrał
w sposób wyczerpujący dowodów, a wręcz uznał za niezasadne prowadzenie postępowania dowodowego, zgodnie z żądaniem strony;
- art. 210 § 1 i § 4 O.p. wobec braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji; uzasadnienie nie wykazuje dlaczego obowiązek naliczania podatku rolnego od działki skarżącego obowiązuje od 2012 r., gdzie podstawę jego naliczania stanowi wyciąg z ewidencji gruntów z 2015 r.;
- art. 5, art. 10 ust. 1, art. 26 ust. 1 oraz art. 29 ustawy o księgach wieczystych
i hipotece, tj. przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zw. z § 46, 47, 48, 49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez przyjęcie, że
w przedmiotowej sprawie powyższe przepisy mają zastosowanie;
- art. 7, art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do podniesionych przez skarżącego zarzutów oraz twierdzeń, w tym zwłaszcza do przedłożenia przez Burmistrza S. dokumentacji pomiarowej dotyczącej aktualizacji operatu ewidencji miasta S. z lat 1973 – 1978, w oparciu o które została założona księga wieczysta;
- art. 21 i art. 31 ust. 3, art. 64 Konstytucji RP wobec ingerencji w stan własności nieruchomości skarżącego bez podstawy prawnej oraz dokumentów.
Uzasadniając skargę, skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie. Jednocześnie oświadczył, że na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. wystąpił do SKO z wnioskiem o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wskazało, że podstawę decyzji wymiarowej organu I instancji stanowił znajdujący się w aktach sprawy, aktualny w dacie orzekania wypis z rejestru gruntów z [...] lutego 2012 r., gdyż podatek rolny dotyczył roku 2012. Wyjaśniło także, że w wyniku wznowienia postępowania podatkowego w niniejszej sprawie na wniosek skarżącego, została wydana decyzja z [...] lutego 2016 r., którą organ odwoławczy odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] stycznia 2016 r., a która stanowi przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie.
Decyzja z dnia [...] lutego 2016 r. została utrzymana w mocy decyzją SKO z [...] marca 2016 r. (informacja SKO i kserokopia decyzji z dnia [...] marca 2016 r. – karty 13 – 16 akt sądowych).
Postanowieniem z [...] lipca 2016 r. Sąd, na podstawie art. 124 § 1 pkt 6 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") zawiesił postępowanie sądowe.
Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. Kolegium na wezwanie Sądu poinformowało, iż decyzja Kolegium z dnia [...] marca 2016 r. nie została zaskarżona do Sądu.
Wobec powyższego postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. Sąd podjął postępowanie w sprawie.
W obszernym piśmie procesowym (wraz z załącznikami) z [...] października 2016 r., stanowiącym odniesienie się do udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę, skarżący wniósł o wskazanie przez Sąd, w oparciu o który rejestr gruntów i budynków została wydana zaskarżona decyzja, gdyż w ocenie skarżącego powołany przez organ wypis z [...] lutego 2012 r. jest dokumentem sfałszowanym i nie stanowi dokumentu urzędowego. Podniósł, iż wobec stanowiska SKO, z którego wynika, iż wypis z rejestru gruntów i budynków z dnia [...] lutego 2012 r. spełnia wymogi dokumentu, obowiązkiem Sądu jest ustalenie dlaczego ten wypis nie spełniał wymagań dokumentu urzędowego
w postępowaniu, w którym SKO wydało w dniu [...] maja 2012 r. decyzję uchylającą decyzję organu I instancji. Skarżący wskazał nadto na znajdujący się w aktach sprawy wypis z rejestru gruntów i budynków z [...] sierpnia 2015 r., podnosząc, iż wobec tego wypisu obecnie prowadzone jest śledztwo przez Prokuraturę w S.. Wskazał także, iż dane w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki skarżącego, wbrew twierdzeniom organów nie zostały ostatecznie ustalone, albowiem Starosta nie dokonał z urzędu zmian zapisu dotyczącego powierzchni działki skarżącego w księdze wieczystej. Skarżący podniósł, iż w dacie zakupu nieruchomości nie ujawniono rozbieżności pomiędzy zapisami zawartymi w księdze wieczystej a rejestrem gruntów, skarżący zaś żadnych zmian w ewidencji nie dokonywał. Jeżeli takich zmian dokonywał organ geodezji to powinien wykazać kiedy, na podstawie jakich dokumentów i jaki podmiot tych zmian dokonał. Zmiany takie powinny bowiem zostać dokonane z urzędu. Oświadczył jednocześnie, że dopóki zmiany z urzędu nie zostaną uwidocznione
w księdze wieczystej, dopóty nie złoży stosowanej deklaracji podatkowej odnośnie swojej działki. Nie podzielił argumentacji Kolegium co do braku wpływu na rozstrzygnięcie niewyznaczenia skarżącemu terminu, o jakim mowa w art. 200 O.p., podnosząc, iż nie można zgodzić się z tym, że zabrania się stronie wypowiedzenia co do zebranego materiału w sprawie. Nie podzielił także pozostałej argumentacji co do braku naruszeń prawa, podnosząc, iż władze publiczne powinny działać z najwyższą sumiennością, gdy idzie o zabezpieczenie prawa własności jednostki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.; także jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi
oraz powołaną podstawą prawną.
Na proces stosowania prawa składa się szereg etapów i elementów. I tak,
w pierwszej kolejności organ stosujący prawo powinien zidentyfikować odpowiednią normę prawa materialnego, której zastosowanie może wchodzić w rachubę odnośnie rozpatrywanej sprawy. Następnie poprzez dokonanie wykładni tej normy, winien zrekonstruować jej treść i w oparciu o wynikające stąd wnioski, stwierdzić ustalenie jakich faktów jest konieczne z punktu widzenia zastosowania tej normy. Ustalenie tych faktów winno nastąpić według reguł prawa procesowego, a zwłaszcza tych reguł, które dotyczą postępowania dowodowego. Końcowym etapem jest dokonanie subsumcji, czyli przyporządkowanie ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawa materialnego. Rolą Sądu pierwszej instancji jest zaś kontrola prawidłowości tego działania, z uwzględnieniem przepisów art. 134 i art. 145 p.p.s.a.
Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej zaskarżoną, decyzji organu podatkowego I instancji, decyzje te zostały wydane w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę S.. Według tak ustalonego stanu faktycznego skarżący jest właścicielem działki o nr ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącej grunt rolny. Powyższe okoliczności stały się podstawą do ustalenia skarżącemu zobowiązania z tytułu podatku rolnego za 2012 r., przy przyjęciu za podstawę orzekania art. 21 ust. 1 u.p.g.i.k. w zw. z art. 1 ustawy
o podatku rolnym. Organy zastosowały stawki tego podatku, stosując treść art. 4 ust.
1 pkt 1 u.p.r. oraz określone w uchwale Rady Miejskiej w S. z [...] października 2011 r. nr [...] w sprawie obniżenia ceny skupu żyta do celów wymiaru podatku rolnego na 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 232, poz. 7554), jak również przy uwzględnieniu treści uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie zwolnień w podatku rolnym (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 272, poz. 9232).
Skarżący zaś, zarówno w toku postępowania podatkowego, jak i sądowego kwestionuje prawidłowość zapisów ewidencji gruntów co do powierzchni działki, podnosi bowiem, iż rzeczywista powierzchnia działki to [...] ha. Wskazuje jednocześnie, że poprzez zmniejszenie powierzchni jego działki zostało uszczuplone jego prawo własności. Poddaje jednocześnie w wątpliwość datę, od której możliwe byłoby ustalenie zobowiązania podatkowego od powierzchni działki przyjętej
w zaskarżonej decyzji.
Sporem zatem objęta jest powierzchnia działki Nr [...], odnośnie której ustalono zobowiązanie w podatku rolnym i to nie w odniesieniu do wysokości zobowiązania, jako wypadkowej powierzchni działki i stawki podatku, ale w zakresie, jak to wskazuje skarżący - uszczuplenia jego prawa własności co do tej działki. Orzekające w sprawie organy wskazały bowiem powierzchnię mniejszą niż to podnosi skarżący.
Przechodząc do oceny legalności kontrolowanej decyzji podnieść wypada, że postępowanie podatkowe na każdym etapie musi być prowadzone przez organy administracyjne (podatkowe) w zgodzie z zasadami ogólnymi tego postępowania. Do tych zasad należy zasada prawdy obiektywnej oraz zasada czynnego udziału strony
w postępowaniu, które wzajemnie się uzupełniają, ponieważ zasada czynnego udziału strony w postępowaniu ma istotny wpływ na zasadę prawdy obiektywnej. Obie te zasady postępowania podatkowego urzeczywistniane są m. in. poprzez umożliwienie stronie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Stosownie do art. 123 § 1 O.p. organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z art. 200 § 1 O.p. przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Podatnik powinien mieć możliwość przedstawienia swojego stanowiska, czy też wniosków procesowych już po zebraniu przez organ całego materiału dowodowego, przy czym w razie przedstawienia przez stronę takiego stanowiska, organ powinien ustosunkować się do niego w decyzji, a w przypadku zawarcia w nim wniosków procesowych (w szczególności dowodowych), rozpoznać te wnioski. Materiał dowodowy winien być przy tym zebrany w sposób kompletny (art. 122, art. 187 § 1 O.p.), zaś jego ocena zgodna z treścią art. 191 O.p. Zajęte stanowisko zaś uzasadnione z uwzględnieniem treści art. 210 § 4 O.p.
Bezsporne w sprawie jest, iż grunt podlegający opodatkowaniu w niniejszej sprawie to grunt rolny. Zastosowanie w sprawie zatem znajdują przepisy przywołanej wyżej ustawy o podatku rolnym. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o podatku rolnym podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi:
1) dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających
z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego;
2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.
Z brzmienia powyższych przepisów w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż przedmiotem opodatkowania podatkiem rolnym objęte są grunty, których powierzchnia, rodzaj i klasa użytków ustalana jest w oparciu o zapisy zawarte w ewidencji gruntów
i budynków. Oznacza to, że obowiązkiem organu podatkowego przy ustalaniu wymiaru podatku rolnego, jest uwzględnienie danych zawartych i wynikających z tej ewidencji.
Zauważyć jednocześnie należy, iż zapisy te pozostają we wzajemnej zgodności
z treścią art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków
i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym szeroko prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym dla wymiaru podatków, gdzie przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość decydujące znaczenie mają dane zawarte w ewidencji gruntów
i budynków, mające walor dokumentu urzędowego. Danych tych nie może zmieniać organ podatkowy (por. np. wyrok. WSA w Warszawie z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2391/14, NSA z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3109/12 oraz WSA
w Gdańsku z 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 166/14; dostępne na stronie internetowej pod adresem www.cbois.nsa.gov.pl).
Uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych
i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy, to jest dane które nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona
w przewidzianym prawem trybie administracyjnym). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność
z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych wynikających z art. 180 § 1 w związku z art. 194 § 3 O.p. (wyrok NSA z 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2234/12). Dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy to dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, rodzaju zabudowy, jak i powierzchni użytkowej położonych na gruntach budynków. Art. 21 ust.
1 u.p.g.i.k. pozostaje w tej mierze w zgodności z treścią art. 26 ust. 1 ustawy z dnia
6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 707 ze zm., dalej także: "u.k.w.h."), zgodnie z którym podstawą oznaczenia nieruchomości
w księdze wieczystej są dane z katastru nieruchomości. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ww. ustawy w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości. Względną moc wiążącą mają zapisy ewidencji co do oznaczenia właściciela i użytkownika wieczystego nieruchomości, albowiem nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 u.k.w.h.); (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 kwietnia 2016 r. z dnia 20 kwietnia 2016 r.,
w sprawie sygn. akt I SA/Gl 1312/15 – dostępny w internecie). Zgodnie bowiem z art.
5 u.k.w.h. w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym
w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych).
Okoliczności co do których zapisy ewidencji mają względną moc wiążącą nie są w niniejszej sprawie kwestionowane. Sporem zaś objęta jest powierzchnia działki objętej opodatkowaniem, co do której jak wynika z powyższych wywodów organy podatkowe są związane zapisami ewidencji.
Jak wynika z powyższego organy podatkowe wbrew zarzutom skargi nie naruszyły art. 5, art. 26 ust. 1 u.k.w.h., jak i art. 10 ust. 1 i art. 29 tej ustawy. Zgodnie
z art. 10 ust. 1 ww. ustawy w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Organ podatkowy nie znajduje się w kręgu podmiotów, o których mowa w tym przepisie. Postępowanie podatkowe nie służy usuwaniu ewentualnych niezgodności, o których w tym miejscu jest mowa i nie przyznaje organom podatkowym takich kompetencji. Tym samym brak jest podstaw do dopatrywania się powyższych naruszeń w niniejszym postępowaniu. Zastosowania w sprawie nie miał też art. 29 u.k.w.h., zgodnie z którym wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu, a w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu - od chwili wszczęcia tego postępowania, co oznacza, iż nie mógł zostać naruszony. O ile zaś naruszenie tego przepisu wiązać z posłużeniem się w kwestii ustalenia zobowiązania podatkowego w niniejszej sprawie zapisami ewidencji, a nie treścią księgi wieczystej, wskazać należy powyższe działanie organów podatkowych znajduje oparcie w treści art. 1 i 4 ust. 1 ustawy o podatku rolnym oraz art. 21 ust. 1 u.p.g.k., zgodnie
z powyższymi wywodami.
Nie zostały także naruszone wskazywane przez skarżącego przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r.
w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542 j.t. ze zm.). Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia określa ono:
1) sposób zakładania ewidencji gruntów i budynków, zwanej dalej "ewidencją";
2) sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych;
3) szczegółowy zakres informacji objętych ewidencją oraz zakres informacji objętych rejestrem cen i wartości nieruchomości;
4) sposób i terminy sporządzania powiatowych, wojewódzkich i krajowych zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją;
5) rodzaje budynków i lokali, których nie wykazuje się w ewidencji. Jego przepisy nie mają zastosowania w sprawie, której przedmiotem jest ustalenie zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe nie zostały wymienione wśród podmiotów, o których mowa w § 46 w zw. z § 10 i 11 ww. rozporządzenia. Przeciwnie, są one adresatem zawiadomienia z § 49 ust. 1, zgodnie, z którym o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w wypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Powyższa treść potwierdza zatem prawidłowość powyższych wywodów co do zasadności uwzględnienia przy wymiarze podatku powierzchni działki wynikającej
z zapisów w ewidencji. Zauważyć jednocześnie należy, iż § 48 ww. rozporządzenia
z dniem 31 grudnia 2013 r. utracił moc.
Za nieuprawnione uznać należy zarzuty skargi naruszenia art. 4 i art. 7a u.p.o.l. Art. 4 dotyczy bowiem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podczas gdy przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest zobowiązanie w podatku rolnym, zaś art. 7a ww. ustawy dotyczy prowadzenia przez organy podatkowe ewidencji podatkowej nieruchomości dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego, które to przepisy pozostają bez wpływu na ustalenie wymiaru podatku, będącego przedmiotem niniejszej sprawy.
Zgodnie z art. 6a ust. 1 i 2 ustawy o podatku rolnym, obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku (ust. 1), obowiązek podatkowy wygasa zaś ostatniego dnia miesiąca, w którym przestały istnieć okoliczności uzasadniające ten obowiązek (ust. 2).
W kontekście powyższego przepisu i wcześniejszych wywodów nie zasługują na uwzględnienie zastrzeżenia skarżącego co do prawidłowości ustalenia wymiaru podatku rolnego od działki nr ew. [...] według jej powierzchni wynoszącej [...] ha za rok 2012. W aktach podatkowych znajduje się bowiem decyzja Starosty S.
z dnia [...] lutego 2011 r. orzekająca o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków m. S. w jednostce rejestrowej G2121, w stosunku do działki oznaczonej numerem [...], polegającej na wykreśleniu obecnie figurującej powierzchni tej działki [...] ha i wpisaniu w to miejsce powierzchni [...] ha, wynikającej z zapisów zawartych w księdze wieczystej, wydana po rozpoznaniu wniosku skarżącego o dokonanie takiej zmiany. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r. – ostateczną w administracyjnym toku instancji. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w roku 2012 w odniesieniu do działki nr [...], stanowiącej przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie, jej powierzchnia w roku podatkowym 2012, wynikająca z ewidencji wynosiła [...] ha, tak jak to przyjęły organy w zaskarżonej decyzji.
W tych okolicznościach zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie także z treścią art. 6a ust. 1 i 2 ustawy o podatku rolnym, jak i art. 21 § 1 pkt 1 O.p.
Wskazać jednocześnie wypada, że dane zawarte w ewidencji gruntów
i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p.
i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne
z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania nieruchomości mają zapisy wynikające z ewidencji.
Organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Dopóki dane te nie zostaną zmienione, organy podatkowe mają obowiązek wyliczania podatku na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków.
Skoro zatem w świetle zapisów ewidencji działka podlegająca opodatkowaniu, ma powierzchnię [...] ha, to organy podatkowe nie miały podstaw do przyjęcia powierzchni [...] ha. Kwestie związane z ustaleniem powierzchni gruntu, wskazywane przez skarżącego nieprawidłowości w tym zakresie, wbrew stanowisku skarżącego, nie były i nie mogły być przedmiotem postępowania podatkowego dotyczącego wymiaru podatku rolnego, prowadzonego przez orzekające w sprawie organy i nie mogą też być przedmiotem postępowania sądowoadministarcyjnego. Z tych też względów brak jest podstaw do odnoszenia się do argumentacji skarżącego w tej mierze. Wykracza ona bowiem poza zakres niniejszego postępowania.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, wskazać należy, iż, jak wynika
z akt sprawy trafny jest zarzut skarżącego co do naruszenia przez organ odwoławczy art. 200 § 1 O.p. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z mocy art. 235 O.p. przepis art. 200 § 1 O.p. ma zastosowanie także do postępowania odwoławczego. Jak jednak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie sygn. akt I FSK 1310/11 (LEX nr 1219186) - "Nie można z góry założyć, iż każde naruszenie art. 200
§ 1 o.p. może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeciwnie, niekiedy ewentualność wpływu naruszenia powołanego przepisu można wręcz wykluczyć, w związku z czym
w każdej sprawie sąd indywidualnie ma obowiązek zbadać, czy naruszenie art. 200 § 1 o.p. mogło mieć wpływ na jej wynik." Uwzględniając powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela, w ocenie Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 O.p. nie miało wpływu na jej wynik. Jak wynika bowiem
z akt podatkowych, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r.
w oparciu o art. 200 § 1 O.p. wyznaczył skarżącemu termin 7 dni do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego (karta 52 akt podatkowych). Powyższe postanowienie zostało skarżącemu doręczone w dniu [...] sierpnia 2015 r. (karta 51 akt podatkowych). W odpowiedzi na powyższe postanowienie skarżący złożył pismo z dnia [...] sierpnia 2015 r., zawierające odniesienie się do zebranych w sprawie dowodów
i stanowisko skarżącego w sprawie. Wynika z niego, iż skarżący nie akceptuje zapisów ewidencji gruntów, podnosząc, że dopóki nie zostaną zmienione zapisy w księdze wieczystej, jego działka obejmuje powierzchnię [...] m2. Do pisma nie zostały dołączone żadne dowody. Dowody nie zostały dołączone także do odwołania. Nie gromadził ich także organ odwoławczy. W tych okolicznościach organ odwoławczy orzekał w sprawie dysponując dowodami zgromadzonymi przez organ I instancji, co do których skarżący zajął stanowisko. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, iż niewyznaczenie skarżącemu przez organ odwoławczy terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, o czym mowa w art. 200 § 1 O.p. mogło mieć wpływ na jej wynik. Skarżący stawiając powyższy zarzut, poza wskazaniem na powyższe naruszenie, nie wskazał okoliczności, które mogłyby doprowadzić do odmiennych wniosków.
Wbrew twierdzeniom skarżącego orzekające w sprawie organy nie dopuściły się naruszenia art. 120, art. 121, art. 122 i art. 123 O.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Organy zastosowały bowiem w sprawie prawidłowo przepisy prawa materialnego, zgromadziły niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy dowody, ustalając prawidłowo stan faktyczny w sprawie. Przyjęcie za istotne dowodów, których nie akceptuje skarżący i nie uwzględnienie podnoszonych przez skarżącego okoliczności, które doprowadziło do wydania decyzji niezgodnej z jego oczekiwaniami nie stanowi
o naruszeniu zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, czy też wadliwości ustalenia stanu faktycznego i zastosowania przepisów prawa. Zgodnie z art. 180 § 1 O.p. dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Powyższe oznacza, iż postępowanie dowodowe powinno zmierzać do wyjaśnienia sprawy. Nieprzeprowadzenie dowodów, które nie mają wpływu na wyjaśnienie sprawy, także wówczas gdy strona oczekuje przeprowadzenia takich dowodów nie stanowi naruszenia art. 180 § 1 O.p. Brak też jest podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia art. 194 i art. 194a O.p., który jak wynika z prezentowanego przez skarżącego stanowiska występuje w powiązaniu zakwestionowaniem przez skarżącego w postępowaniu podatkowym zapisów co do powierzchni działki zawartej w ewidencji gruntów, z jednoczesnym przyznaniem w tym względzie prymatu zapisom księgi wieczystej, czy też dokumentów pochodzących z okresu poprzedzającego rok 2012. Faktem jest, iż zaskarżona decyzja wskazuje, że w oparciu o wypis z rejestru gruntów ustalono powierzchnię działki ([...] ha) bez wskazania na dokument oznaczony datą, czy numerem karty akt podatkowych. Nie mniej jednak Sąd dokonuje oceny legalności zaskarżonej decyzji także przy uwzględnieniu zgromadzonych i poddanych ocenie organu w postępowaniu podatkowym dowodów, a nie wyłącznie w oparciu o zapisy jej uzasadnienia. Te zaś, jak wskazano wyżej pozwalają na stwierdzenie prawidłowości przyjęcia w decyzji podatkowej zaskarżonej w niniejszej sprawie, wydanej w odniesieniu do roku 2012 powierzchni działki wynoszącej [...] ha. Zauważyć przy tym należy, iż z treści decyzji organu odwoławczego wynika, że pierwsza decyzja wymiarowa dla skarżącego, ustalająca jego zobowiązanie w podatku rolnym została wydana w roku 2012, a wobec sporu co do zapisów w ewidencji postępowanie podatkowe postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. "do czasu rozstrzygnięcia w sprawie wprowadzonych zmian
w ewidencji gruntów i budynków" zostało zawieszone. Z akt podatkowych wynika, iż postępowanie podatkowe zostało podjęte postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. z uwagi na ustalenie przez organ pierwszej instancji ustania przeszkody do orzekania w sprawie, a następnie postanowieniem z dnia [...]maja 2015 r. ponownie zawieszone do czasu uprawomocnienia się decyzji Głównego Geodety Kraju w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w odniesieniu do działki nr [...], w zakresie jej powierzchni. Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, iż wobec ustania przyczyny zawieszenia postępowanie podatkowe zostało podjęte w dniu [...] czerwca 2015 r. Powyższe stwierdzenia organu odwoławczego odnoszą się do postępowania toczącego się z udziałem skarżącego w trybie nadzwyczajnym (nieważnościowym) przed Głównym Geodetą Kraju w odniesieniu do decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r. Wobec tego, iż decyzje te, jak wynika z wcześniejszych wywodów odnosiły się do zmian w ewidencji gruntów sprzed 2012 r., a organy podatkowe w niniejszej sprawie oczekiwały na ich rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wydając swoje rozstrzygnięcie miał na względzie zapisy ewidencji gruntów aktualne w całym roku 2012 r. Redakcja decyzji organu odwoławczego nie wskazując wprost na dokumenty stanowiące podstawę ustalenia powierzchni działki, nie w pełni odpowiada treści art. 210 § 1 pkt 6
i § 4 O.p. Nie mniej jednak powyższe uchybienia nie czynią decyzji niezrozumiałą, czy merytorycznie wadliwą lub też nie poddającą się ocenie.
Jednocześnie wskazać należy, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchyla decyzję gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w ocenie Sądu zarówno naruszenia art. 200 § 1 O.p., jak i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. przez organ odwoławczy nie dają podstaw do stwierdzenia, że mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Wbrew oczekiwaniu skarżącego brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Organy podatkowe bowiem prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i zastosowały prawidłowe przepisy prawa. Brak jest tym samym podstaw do dopatrywania się naruszenia przez decyzję wymiarową wydaną
w odniesieniu do podatku rolnego na podstawie prawidłowo ustalonych i wyłożonych norm prawa naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, także wskazywanych przez skarżącego – art. 21, art. 31 ust. 3 i art. 64. Wobec tego, iż
w postępowaniu podatkowym organy podatkowe stosują przepisy Ordynacji podatkowej, nie stosują zaś przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 j.t.), podnoszenie zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 tej ustawy nie może być uznane za zasadne.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło