VIII SA/Wa 219/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. R. i W. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić P O S T A N O W I E N I E Dnia 19 maja 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. R. i W. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. postanawia 3. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi 4. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Z. R. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że utrzymuje się z emerytury – [...] zł (odcinek w załączeniu). Do wniosku załączyła zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia i zeznanie podatkowe za 2009 r., z którego wynika, że łączny dochód brutto za ten rok wyniósł [...] zł. Wyjaśniła, że w utrzymaniu pomagają jej dorosłe dzieci, a w związku z przewlekłymi chorobami miesięczne wydatki na leki wynoszą ok. [...] zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach, kiedy spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04). W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga to, iż sytuacja materialna rodziny skarżącej była kilkakrotnie przedmiotem analizy sądu administracyjnego, w efekcie której przyznano zarówno skarżącej jak i jej mężowi prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Podkreślić w tym miejscu należy, że przyznanie skarżącej prawa pomocy w innych sprawach toczących się przez tym samym sądem nie stanowi podstawy do wydania takiego samego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Mając jednakże na uwadze, że sytuacja skarżącej nie uległa zmianie, a jedyny jej dochód według oświadczenia stanowi emerytura w wysokości [...] zł zaś wpis od skargi ustalono na kwotę [...] zł uznano, że aktualnie nie ma ona możliwości poniesienia takiego wydatku. Wniosek zasługuje zatem na uwzględnienie w części obejmującej zwolnienie od wpisu sądowego. Obowiązek uiszczenia wpisu w wysokości znacznie przewyższającej uzyskiwany dochód, stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu, a tym samym kontroli zaskarżonej decyzji. W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu bowiem trudno przesądzać i zakładać, że skarżąca posiadająca mimo wszystko stały dochód nie będzie w stanie ponosić kosztów sądowych - np. opłat kancelaryjnych za podejmowane przez sąd czynności tym bardziej, że wygospodarowała on środki na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2010 r. W. R. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że aktualnie, poza częściowo zajętą emeryturą – [...] zł (odcinek w załączeniu) nie posiada żadnych źródeł dochodu. Wyjaśnił, że w wyniku krzywdzących go działań organów skarbowych utracił firmę, cały majątek i został niesłusznie obciążony podatkami. Oświadczył, że od kilku lat jest pod stałą opieką lekarską (w załączeniu zaświadczenie) i w związku z tym ponosi wydatki na leki w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Skarżący podkreślił, że nie ma możliwości pokrycia nawet części wpisu sądowego ([...] zł), gdyż egzystuje na granicy ubóstwa. W utrzymaniu pomagają mu dorosłe dzieci. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach, kiedy spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04). W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga to, iż sytuacja materialna rodziny skarżącego była kilkakrotnie przedmiotem analizy sądu administracyjnego, w efekcie której przyznano mu prawo pomocy (m.in. w sprawie III SA/Wa 2027/08) w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Przyznanie skarżącemu prawa pomocy w innych sprawach toczących się przez tym samym sądem nie stanowi podstawy do wydania takiego samego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Mając jednakże na uwadze, że sytuacja skarżącego nie uległa zmianie, a jedyny jego dochód według oświadczenia stanowi emerytura w wysokości [...] zł zaś wpis od skargi ustalono na kwotę [...] zł uznano, że skarżący aktualnie nie ma możliwości na poniesienie takiego wydatku. Wniosek zasługuje na uwzględnienie w części obejmującej zwolnienie od wpisu sądowego. Obowiązek uiszczenia wpisu w wysokości znacznie przewyższającej uzyskiwany dochód, stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu, a tym samym kontroli zaskarżonej decyzji. W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu bowiem trudno przesądzać i zakładać, że skarżący posiadający mimo wszystko stały dochód nie będzie w stanie ponosić kosztów sądowych - np. opłat kancelaryjnych za podejmowane przez sąd czynności tym bardziej, że wygospodarował on środki na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.