VIII SA/Wa 219/22

WyrokWSA w Warszawie2022-12-02

Skład orzekający: Leszek Kobylski, Justyna Mazur, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że skarżący nie wykazał zachowania 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu oraz nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy nie zbadał należycie kwestii, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia, ani nie wykazał należycie, że podnoszone przez skarżącego problemy zdrowotne (w tym dotyczące zdrowia psychicznego) nie stanowiły przeszkody uniemożliwiającej terminowe wniesienie odwołania. Sąd wskazał, że nowe dowody (zaświadczenie lekarskie z 19 lutego 2022 r.) wymagają ponownego rozważenia zasadności wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący L. L. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. dotyczącej podatku od towarów i usług. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie wykazał zachowania 7-dniowego terminu na złożenie wniosku oraz nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący podnosił problemy zdrowotne wynikające z bankructwa firmy jako przyczynę niedotrzymania terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi L. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 27 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz skarżącego L. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z 27 grudnia 2021 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS", "DIAS", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 162 § 1 i § 2, art. 163 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r.– Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.; dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa") odmówił L. L. (dalej: "skarżący", "strona" lub "podatnik") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "Naczelnik US", "NUS" lub "organ I instancji") z 24 maja 2021r. w przedmiocie określenia skarżącemu w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do maja 2019 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz za czerwiec 2019 r. kwoty zobowiązania podatkowego Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Naczelnik US, powołaną na wstępie decyzją wymiarową z 24 maja 2021 r., określił stronie zobowiązanie w podatku od towarów i usług, za poszczególne miesiące od stycznia do maja 2019 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, a za czerwiec 2019 r. kwotę zobowiązania podatkowego. Powyższą decyzję strona odebrała 27 maja 2021 r. Termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął zatem z dniem 10 czerwca 2021 r. Pismem z 24 września 2021 r. (data nadania 29 września 2021 r.) skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Podatnik niedotrzymanie terminu do wniesienia odwołania motywuje przyczynami, które rzutują na sposób jego funkcjonowania w ostatnim czasie. Powyższe stwierdzenie uzasadnił zamknięciem w 2018 r. działalności gospodarczej w wyniku bankructwa, co negatywnie wpłynęło na jego stan zdrowia, szczególnie w sferze [...]. Ponadto, choruje za [...]. Działania leków, bóle chorobowe, konfliktowa sytuacja w rodzinie (powstała w wyniku zamknięcia firmy), a także codzienny widok niszczejących obiektów po byłej firmie sprawiły, że strona w długich okresach czasu nie była w stanie myśleć konstruktywnie i merytorycznie. Obecnie analizując treść otrzymanej decyzji znajduje w niej nieścisłości, które mogą stanowić podstawę postawienia zarzutów i sporządzenia odwołania. Do wniosku załączono kserokopie dokumentów, w tym dokumentujących stan zdrowia skarżącego. DIAS, po rozpatrzeniu wniosku strony, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z 27 grudnia 2021r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w świetle przepisów art. 162 § 1 i § 2 Op. Wskazał, że z uwagi na fakt, że podatnik składając wniosek o przywrócenie terminu nie dopełnił czynności dla której był ustanowiony termin, organ odwoławczy, pismem z 21 października 2021r. wezwał stronę do usunięcia braków formalnych jego wniosku o przywrócenie terminu poprzez wniesienie odwołania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Podatnik uzupełnił braki formalne wniosku w terminie i wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. Jednakże, w ocenie organu odwoławczego nie wykazał dochowania 7-dniowego terminu do złożenia wniosku, a także nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Następnie DIAS przypomniał, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie dochowany został termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US, doręczonej podatnikowi 27 maja 2021 r., co jak wynika z treści wniosku spowodowane było problemami zdrowotnymi. Termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji zaczął biec od 28 maja 2021 r., a zakończył się 10 czerwca 2021 r. Aby zatem zachować termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, w ocenie organu strona powinna wykazać, że w okresie od 28.05.2021 r. do 10.06.2021 r. wystąpiła nie dająca się przezwyciężyć przeszkoda, uniemożliwiająca wniesienie odwołania, a także wykazać, kiedy ta przeszkoda ustąpiła. Termin do złożenia wniosku biegnie bowiem, w myśl art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej od ustania przyczyny jego uchybienia, lecz przeszkoda ta musi wystąpić w terminie wyznaczonym na dokonanie określonej czynności. W tym względzie DIAS zauważył, że skarżący nie wykazał konkretnej daty wystąpienia przeszkody wskazując jedynie, że problemy zdrowotne wystąpiły w połowie lipca 2017 r. (a w odwołaniu, że z problemami zdrowotnymi boryka się generalnie od 2018 r.), ani też daty jej ustąpienia, odsyłając do dokumentacji lekarskiej z 2018 r. i z 2019 r. Z kolei we wniosku z 24 września 2021 r. o przywrócenie terminu zawarł stwierdzenie, że: "Uznaję zatem, że ustały przyczyny nie możności złożenia stosownego odwołania od Decyzji i wnoszę o przywrócenie terminu ". W ocenie Dyrektora IAS, brak jest jednak podstaw do uznania, że to organ podatkowy powinien ustalać, na podstawie dokumentacji medycznej, kiedy przeszkoda ta wystąpiła i kiedy ustała, skoro sam zainteresowany tego nie wskazuje, a przecież postępowanie w sprawie o przywrócenie terminu toczy się na jego wniosek i to on powinien wykazać spełnienie ustawowych przesłanek z art. 162 Ordynacji podatkowej. Nie można zatem uznać, że strona wykazała zachowanie powyższego terminu. Zdaniem DIAS, strona nie dopełniła również przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania w ustawowym terminie. Organ odwołał się w tym względzie do poglądów doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych argumentując w szczególności, że o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się przykładowo przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyroki NSA z 1 marca 1999 r. sygn. akt: II SA 45/99, oraz z 19 września 2000 r. sygn. akt: I SA 1072/00). Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie (por. wyrok NSA z 30 grudnia 1998 r. sygn. akt III SA 1259/98). Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Aby zatem uprawdopodobnić brak swojej winy, powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. UNIMEX, Wrocław 2004, s. 590). Uprawdopodobnienie nie musi przy tym dawać pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. Powyższe nie oznacza, że strona na poparcie swych twierdzeń nie może zgłaszać wniosków dowodowych. Jednakże zarówno przedstawione przez stronę domagającą się przywrócenia terminu argumenty, jak też ewentualnie przedłożone przez nią dowody muszą być na tyle przekonujące, by mogły stworzyć w świadomości organu orzekającego przekonanie o prawdopodobieństwie i wiarygodności wskazywanych przez stronę okoliczności. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy DIAS zauważył, że podatnik powołuje, że okoliczności związane z bankructwem firmy negatywnie wpłynęły na stan jego zdrowia, w szczególności w sferze [...]. Do wniosku, załączył kserokopie dokumentacji medycznej, która ma potwierdzić powyższe twierdzenie. W aktach sprawy znajduje się m. in. zaświadczenie o stanie zdrowia podatnika z 26.02.2019 r., z którego wynika, że cierpi on na [...], chorobę [...] oraz [...]. Wśród chorób współistniejących wymieniono [...] i [...]. W orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS z 28.03.2019 r., stwierdzono częściową niezdolność do pracy w okresie od 04.09.2018 r. do 31.01.2020 r. Powodem niezdolności było [...] ze zmianami na [...] i z [...] oraz [...]. Z zaświadczeń lekarskich wystawionych 31.01.2019 r. i 21.02.2019 r. oraz z wyniku badania USG naczyń z 19.07.2018 r. wynika natomiast, że podatnik ma problemy zdrowotne związane z [...], [...] oraz [...]. Brak winy skarżący uzasadnił również problemami w sferze [...], jednakże wersji tej w żaden sposób nie potwierdził. Nie przedłożył bowiem zaświadczeń wydanych przez lekarzy specjalistów, [...], ani orzeczenia o częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy z powodu zaburzeń [...]. W ocenie Dyrektora IAS, mając na uwadze powołane wcześniej poglądy doktryny, utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych, podniesione przez stronę okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Przy ocenie braku winy organ administracji musi bowiem przyjmować tzw. obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Ocena winna się odbywać z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, jak i okoliczności świadczących o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Zatem powołane argumenty o chorobie zakrzepowej i złym stanie zdrowia psychicznego podatnika nie stanowią, zdaniem DIAS wystarczającej przesłanki do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Podatnik nie wykazał, że w okresie pomiędzy rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania, tj. w dniu 28.05.2021 r., a jego czternastodniowym upływem, tj. 10.06.2021 r., zaistniały takie przeszkody, które wykluczyły możliwość złożenia odwołania. Choroba może uzasadniać brak winy w uchybieniu terminu, jeżeli jest nagła i nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Trzeba bowiem wykazać, że rodzaj choroby całkowicie uniemożliwiał dokonanie czynności w tym czasie oraz, że nie istniała żadna możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie strona w istocie nie wskazała przeszkody, która uniemożliwiałaby jej złożenie odwołania od decyzji, której dotyczy wniosek o przywrócenie terminu. Za niewystarczające w tym względzie uznał bowiem powołanie się na stan zdrowia. Okoliczności te, charakteryzujące się w danym przypadku ciągłością - samodzielnie nie wykluczały możliwości terminowego działania, tj. wniesienia odwołania. Podatnik nie wyjaśnił, jakie zdarzenie czy nagłe okoliczności przeszkodziły mu w przygotowaniu i złożeniu odwołania (samodzielnie bądź przy pomocy innych osób), umożliwiając podjęcie odpowiednich czynności w ustawowym terminie. Dla uznania choroby za usprawiedliwiającą opóźnienie, konieczne jest uprawdopodobnienie, że jej rodzaj całkowicie wykluczał dokonanie czynności w odpowiednim czasie, a także, że nie było żadnej możliwości skorzystania z pomocy innych osób. Z powyższych względów, DIAS uznał, że z opisanych powyżej kryteriów ustawowo warunkujących przywrócenie terminu strona nie dopełniła dwóch przesłanek tj. nie wykazała, że zachowała 7-dniowy termin do złożenia wniosku, a także nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Z tych przyczyn wniosek podatnika nie mógł zostać uwzględniony. W skardze na ostateczne w administracyjnymi toku instancji postanowienie Dyrektora IAS wpłynęły dwie skargi wniesione w dniu 10 lutego 2022 r.: jedna w dniu 14 lutego 2022 r., zaś druga w dniu 15 lutego 2022 r., przy czym skarga, która wpłynęła w dniu 15 lutego 2022 r. nie zawiera podpisu wnoszącego. W skardze, która wpłynęła w dniu 14 lutego 2022 r. skarżący wniósł o zobowiązanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt zobowiązanemu. Wskazał, iż nie złożył odwołania w terminie 14 dni z powodów zdrowotnych. We wniosku z dnia 29 września 2021 r. wskazał jako ważny powód zdrowotny dotyczący podejmowania decyzji, to jest merytorycznego myślenia i prawidłowej oceny sytuacji, której zabrakło skarżącemu w okresie trwania terminu do wniesienia odwołania. Stanowisko udokumentował zaświadczeniami lekarskimi. Dodał, iż wniosek o przywrócenie terminu został napisany zgodnie z prawda i stanem faktycznym jako skarżący przeżywał chorobowo w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania. Wskazał także, iż kłopoty jego przedsiębiorstwa silnie podziałały na jego [...] i stan zdrowia, a tym samym na uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Natychmiast po ustaniu tych przyczyn złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w którym opisał swój problem. Do skargi z datą wpływu 14 lutego 2022 r. skarżący dołączył kserokopię zaświadczenia z dnia 8 lutego 2022 r. od lekarza specjalisty chorób wewnętrznych. W dniu 11 kwietnia 2022 r. do akt sprawy wpłynęła kserokopia pisma z dnia 7 kwietnia 2022 r. wraz z kserokopią zaświadczenia lekarskiego z dnia 19 lutego 2022 r. z [...] Gabinety Specjalistyczne w S. (karta 24 – 25 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę, DIAS wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr 2021, poz. 137), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US z 24 maja 2021 r., wydane na podstawie art. 162 § 1 i § 2 Op. Jak wskazał NSA w wyroku z 14 grudnia 2021r., sygn. akt II FSK 1222/21 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem http://cbois.gov.pl), zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 Op podanie o przywrócenie terminu składa się po jego uchybieniu (ustaniu przyczyny uchybienia), przy czym takie przywrócenie następuje "w razie uchybienia terminu" (o ile zainteresowany uprawdopodobni brak winy w uchybieniu). Instytucja przywrócenia terminu została zatem przewidziana tylko do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Właśnie bowiem to uchybienie daje możliwość zawnioskowania o jego przywrócenie. Jeśli zatem na tak postrzeganą instytucję prawną nałoży się powszechnie akceptowany w orzecznictwie obowiązek orzekania w sprawie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, to nie powinno budzić uzasadnionych wątpliwości, która ze spraw powinna obejmować badanie kwestii prawidłowości doręczenia, ustalenia daty początku biegu i końca terminu odwoławczego oraz ustalenia daty wniesienia odwołania, a następnie przełożenia tych ustaleń na odpowiedni do nich język procesowy. Wyniki takiego badania stanowią o dochowaniu lub przekroczeniu terminu, co w tym ostatnim przypadku skutkować powinno stwierdzeniem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Natomiast inną sprawą jest, aczkolwiek także mającą rację bytu i związek z tą pierwszą, dalsze procedowanie nad wnioskiem o przywrócenie terminu w płaszczyźnie dla niego kluczowej, a mianowicie z punktu widzenia oceny braku zawinienia w zakresie uchybienia terminu, którego wniosek dotyczy, oczywiście przy spełnieniu wymogów formalnych oraz co do właściwego czasu jego złożenia. Te właśnie zagadnienia są istotne dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej z punktu widzenia art. 162 § 1 i § 2 w zw. z § 3 Op. Podkreślenia wymaga nadto, że zachowanie terminu przewidzianego w art. 162 § 2 Op, do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, jest wymogiem formalnym rozpatrzenia tego wniosku. Zgodnie zaś z art. 162 § 3 Op, przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne (zob. wyrok NSA z 3 listopada 2021 r., III FSK 339/21). W konsekwencji uchybienie terminowi, o którym mowa w art. 162 § 2 Op, nie może być konwalidowane. Zatem w świetle treści art. 162 § 1-3 Op dopiero uznanie, że wniesienie podania o przywrócenie terminu nastąpiło w przewidzianym w ustawie siedmiodniowym terminie, czyni aktualnymi prowadzenie dalszych rozważań i ustaleń co do uprawdopodobnienia braku winy, natomiast przyjęcie stanowiska przeciwnego, a więc, że termin ów nie został dochowany, czyni te rozważania bezprzedmiotowymi (zob. wyrok NSA z 15 maja 2020 r., II FSK 4/20). Z powołanych przepisów wynikają zatem cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić kumulatywnie. Po pierwsze, zainteresowany musi uprawdopodobnić brak jego winy w uchybieniu terminu; musi więc uwiarygodnić, że nie dotrzymał terminu bez własnej winy. Po drugie, zainteresowany musi złożyć do właściwego organu wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Po trzecie, wniosek ten musi być wniesiony z zachowaniem zawitego (nieprzywracalnego) terminu wynoszącego 7 dni, licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Po czwarte, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona jest zobowiązana dokonać czynności, dla której termin ten był ustanowiony, np. złożyć odwołanie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że nie jest sporne między stronami, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej Naczelnika US z 24 maja 2021r., która została mu doręczona 27 maja 2021r. Termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął zatem w dniu 10 czerwca 2021 r. Strona zaś, wnioskiem z 24 września 2021r. (nadanym w dniu 29 września 2021 r.) wystąpiła o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Organ odwoławczy, właściwy do rozpoznania tego wniosku uznał, że skarżący nie wykazał dochowania 7- dniowego terminu do złożenia tego wniosku, gdyż nie wykazał, kiedy ustąpiła przyczyna uniemożliwiająca jemu złożenie odwołania. Zdaniem DIAS, w sprawie nie zostało wykazane nadto spełnienie przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Analizując okoliczności wskazane we wniosku Dyrektor IAS wskazał, iż strona nie wykazała konkretnej daty wystąpienia przeszkody, wskazując w piśmie z dnia 1 grudnia 2021 r., że problemy zdrowotne wystąpiły w połowie lipca 2017 r., zaś w odwołaniu podatnik zawarł informację, że z problemami zdrowotnymi boryka się generalnie od 2018 r. Nie wskazał też daty ustąpienia tej przeszkody, odsyłając do dokumentacji lekarskiej z 2018 r. i 2019 r. Organ odwoławczy przytoczył też zawarte we wniosku z dnia 24 września 2021 r. stwierdzenie, iż "Uznaję zatem, że ustały przyczyny nie możności złożenia stosownego odwołania od Decyzji i wnoszę o przywrócenie terminu ". Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, iż podatnik nie wykazał, że w okresie pomiędzy rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania w dniu 28 maja 2021 r., a jego czternastodniowym upływem z dniem 10 czerwca 2021 r., zaistniały takie przeszkody, które wykluczyły możliwość złożenia odwołania. Wskazał przy tym, że choroba może uzasadniać brak winy w uchybieniu terminu, jeżeli jest nagła i nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Odnosząc się do powyższych twierdzeń zauważyć należy, że w treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący nie wskazuje konkretnej daty zdarzenia, które uniemożliwiło wniesienie odwołania, którego dotyczy wniosek o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie. Takich wniosków nie można także wyprowadzić z analizy dołączonych do wniosku kserokopii dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Z ww. dokumentacji medycznej dotyczącej skarżącego (pochodzącej z lat 2018 – 2019) wynika, iż skarżący cierpi na szereg schorzeń natury somatycznej, ale okoliczności tych nie można powiązać z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania, który biegł w okresie 28 maja 2021 r. do 10 czerwca 2021 r. Zgodzić się należy z Dyrektorem IAS, iż przeszkody w złożeniu odwołania powinny wystąpić w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania. Przeszkód w postaci choroby nie można jednak ograniczać do problemów zdrowotnych, które w sposób widoczny dla otoczenia i łatwy do odczytania dla osoby chorej nie pozwalają na podjęcie czynności, dla których zostały przewidziane terminy ustawowe. Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie zwrócił należytej uwagi na wskazywane przez skarżącego problemy zdrowotne natury [...], które zaistniały wskutek problemów finansowych. Do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący nie dołączył dokumentacji medycznej potwierdzającej istnienie powyższych problemów. Na przeszkodę tego rodzaju skarżący wskazuje zaś konsekwentnie w piśmie z dnia 1 grudnia 2021 r. (karta 25 akt podatkowych). Skarżący wskazuje w nim na okresowe poprawy i pogorszenia stanu zdrowia, które uzależniają jego zdolność do określonych aktywności. Z okolicznościami, o których mowa koresponduje treść wynikająca z kserokopii zaświadczenia z dnia 19 lutego 2022 r. (karta 25 akt sądowych), wskazującego na rozpoznanie u skarżącego zaburzeń [...] i [...] mieszanych oraz leczenie skarżącego w "[...]" (jak się wydaje: Poradni Zdrowia [...]) od kwietnia 2021 r., ze wskazaniem, iż skarżący nadal wymaga farmakoterapii. Okres biegu terminu do wniesienia odwołania został objęty okresem wskazanym w ww. zaświadczeniu i schorzenie, na które wskazuje skarżący w swoich pismach, i które wynika z przywołanego wyżej zaświadczenia mogło stanowić przeszkodę do wniesienia w terminie odwołania, o którym mowa w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę rodzaj schorzenia wiarygodne są twierdzenia skarżącego o okresowych poprawach i pogorszeniach stanu zdrowia, a wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nastąpiło w okresie takiej poprawy, w stopniu kiedy podjęcie przez skarżącego działania w sprawie stało się możliwe. Skarga zasługuje zatem na uwzględnienie, albowiem w świetle informacji wynikających ze złożonej do akt sprawy kserokopii zaświadczenia lekarskiego ponownego rozważenia wymaga czy strona wykazała zachowanie terminu 7 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania i uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Sąd akceptuje szeroko prezentowany w orzecznictwie pogląd, że przywracanie terminu w trybie art. 162 Op nie jest przedmiotem uznania administracyjnego. Organ podatkowy ma bowiem obowiązek przywrócenia terminu, jeżeli zachodzą przesłanki, o których mowa w tym przepisie. Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, organ podatkowy obowiązany jest ustalić, jaka była przyczyna uchybienia terminu, kiedy przyczyna ta ustała, ewentualnie wezwać podatnika, aby okoliczności te wykazał (por. wyrok NSA z 5 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 958/97, Temida (CD), Sopot 2002). Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy Sąd uznał, że organ podejmując zaskarżone w sprawie rozstrzygnięcie naruszył przepisy postępowania, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności bowiem nie zbadał należycie kwestii czy wniosek skarżącego został w sprawie złożony z zachowaniem terminu do jego wniesienia, a następnie nie wykazał należycie, że okoliczności powodujące uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, podnoszone przez skarżącego były od niego niezależne. W tej sytuacji za przedwczesne w świetle treści art. 162 Op uznać należy przyjęcie przez organ, że skarżący nie zachował terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor IAS winien wezwać skarżącego do złożenia oryginału lub potwierdzonej jako zgodnej z oryginałem kopii zaświadczenia z dnia 19 lutego 2022 r. (kart 25 akt sądowych) i wziąć pod rozwagę ocenę prawną i wywody zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, a następnie ponownie dokonać oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa w związku z art. 205 § 1 ppsa. Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota stanowi uiszczony wpis sądowy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło