VIII SA/Wa 227/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-11
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Marek Wroczyński, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenia proceduralne stwierdzone przez organ odwoławczy, takie jak błędne zawieszenie postępowania i odmowa wydania kopii dokumentów w niewłaściwej formie, stanowią wystarczającą podstawę do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Naruszenia proceduralne, takie jak błędne zawieszenie postępowania czy odmowa wydania kopii dokumentów w niewłaściwej formie, nie stanowią wystarczającej podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jeśli nie spowodowały pozbawienia strony realizacji jej uprawnień ani nie wymagały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Organ odwoławczy, stosując art. 138 § 2 k.p.a., musi jednoznacznie wykazać potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, a nie tylko powołać się na treść przepisu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o przedszkole. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na naruszenia proceduralne, w tym błędne zawieszenie postępowania i odmowę wydania kopii dokumentów. Skarżąca kwestionowała uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, mimo że zgadzała się z uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Małgorzata Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Syg. akt VIII SA/Wa 227/09
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 roku Wojewoda [...] biorąc za podstawę art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (DZ.U z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań A. S. oraz A. i J. G., od decyzji Starosty G. z dnia [...] września 2008 roku, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na rozbudowie budynku mieszkalno - usługowego o przedszkole na terenie działki nr ew. [...] - wydanej dla inwestora – Zgromadzenia Sióstr [...] – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu [...] czerwca 2008 roku, gdy Zgromadzenie Sióstr [...] złożyło wniosek o wydanie pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na rozbudowie budynku mieszkalno- usługowego o przedszkole na terenie działki nr [...] w G.
Inwestor został zobowiązany przez organ do uzupełnienia braków wniosku i projektu budowlanego. W dniu [...] lipca 2008 roku organ na wniosek inwestora zawiesił postępowanie. Po uzupełnieniu braków organ wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania.
W dniu [...] sierpnia 2008 roku wysłano stronom zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i zgłaszania wniosków.
Do organu wpłynęły wnioski M. F., A. S., A. i J. G. dotyczące udzielenia informacji oraz wydania potwierdzonych kopii dokumentów. W odpowiedzi na te pisma organ poinformował, że odmawia stronom wydania kserokopii dokumentów podając brak ważnego interesu strony.
Decyzją z dnia [...] października 2008 roku, nr [...] Starosta G. zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego.
Organ podniósł, że inwestor spełnił wszystkie wymagania związane z wnioskiem i projektem budowlanym wynikające z przepisów prawa budowlanego oraz przepisów szczegółowych. Organ również podnosił, że planowana inwestycja nie przekracza dopuszczalnego poziomu hałasu dla terenów sąsiednich. Jednocześnie zwrócił uwagę, iż inwestycja nie jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Od przedmiotowej decyzji odwołanie wnieśli A. i J. G. oraz A. S.
W odwołaniu podnosili, że decyzja została podjęta na podstawie zawierającej błędy, niepełnej i wadliwej dokumentacji, a poprzedzający ją proces był prowadzony
w sposób nie respektujący praw stron. Podnosili, iż decyzja jest niezgodna z obowiązującymi przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
( § 4,7,8,9,14,17), prawa budowlanego( art. 5 ust. 1 pkt 9) oraz kodeksu cywilnego
(art.144). Zwracali uwagę na charakter inwestycji oraz podnosili, że ich nieruchomości po realizacji inwestycji stracą na wartości. Ponadto kwestionowali rozstrzygnięcie wydane przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Organ odwoławczy podnosił, że wydane toku postępowania przed organem I Instancji postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało wydane z naruszeniem art. 98 k.p.a., ponieważ strony postępowania nie zostały poinformowane o wniosku o zawieszeniu postępowania i w tej kwestii nie zajęły stanowiska.
Organ odwoławczy również zauważył, iż w przedmiotowej sprawie na wniosek stron o wydanie potwierdzonych kopii dokumentów z dnia [...] sierpnia 2008 roku, Starosta G. odpowiedział jedynie w formie pisma, które nie spełnia rygorów przewidzianych w art. 74 § 2 k.p.a.
Organ podnosił, że żądania stron nie spełniają przesłanki określonej jako ważny interes stron. Taka ocena może być prawidłowa, jednakże musi być uczyniona w formie postanowienia wraz z uzasadnieniem w którym wyjaśnione zostanie dlaczego w tym przypadku nie występuje ważny interes stron.
Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie decyzji wydanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, to organ zauważył, że dopóki nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego to należy je uznać za wiążące.
W przedmiocie zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla strefy ochrony konserwatorskiej, to taka zgodność była badana przez Konserwatora Zabytków.
Organ odniósł się również do podnoszonych w odwołaniu zarzutów, iż nastąpi zwiększenie hałasu w związku z charakterem inwestycji.
Podnosił, iż inwestor nie planuje zmiany lokalizacji placu zabaw. Nadto zauważono, że trudno przyjąć, iż budynek do którego będą uczęszczać dzieci w godzinach pracy placówki będzie przekraczał normy związane z dopuszczalnym poziomem hałasu, określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku( DZ.U z 2007 roku, nr 120, poz. 826). Uzasadnia to stanowisko, iż nie zostały naruszone prawa osób trzecich o których mówi przepis art. 5 ust.1 pkt 9 prawa budowlanego.
Jako niezasadne zarzuty organ uznał twierdzenia odwołujących się, iż przedmiotowa inwestycja obniży wartość ich nieruchomości.
Wojewoda [...] wyjaśnił, że zastosował przepis art. 138 § 2 k.p.a. albowiem rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i nie mogło być uzupełnione w trybie art. 136 k.p.a. gdyż w przedmiotowej sprawie zostały naruszone normy postępowania administracyjnego (naruszenie przepisów dotyczących zawieszenia postępowania oraz odmowy udzielenia informacji i wykonania kserokopii dokumentacji akt sprawy).
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła A. S.
W uzasadnieniu podniosła, że trafne jest rozstrzygnięcie organu uchylające decyzję organu I Instancji. Jednocześnie podniosła, że nie zgadza się z tezami uzasadnienia organu. Argumentowała, iż nie przeprowadzono analizy dokumentacji przyjętej jako podstawy do wydania przedmiotowej decyzji, uznając ją za spełniającą wymagania.
Podnosiła, że decyzja organu I Instancji spowodowała rzeczywisty spadek wartości jej nieruchomości poniżej średniego poziomu dla podobnych obiektów w okolicy.
Stwierdzała, że stosuje się różną wykładnię prawa w stosunku do różnych podmiotów, co sprawia że powstają duże różnice w prawie do zabudowy dla sąsiednich działek znajdujących się w tej samej strefie.
Organ odwoławczy udzielając odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga A. S. zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów podnoszonych w skardze.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ DZ.U nr 153 , poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. [ DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.
Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Należy zauważyć, że zgodnie z zgodnie przepisem art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.
Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a.( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 1983 roku, II SA 403/83, ONSA 1983, nr 1, poz. 38). Należy również zauważyć, że przesłanki określone w art. 138 § 2 k.p.a. nie mogą być rozpatrywane samoistnie bez związku z
przewidzianymi w art. 136 k.p.a. obowiązkami organu odwoławczego w sferze postępowania wyjaśniającego.
Podstawą zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie było ustalenie, iż organ pierwszej instancji naruszył przepisy procedury administracyjnej dotyczące zawieszenia postępowania oraz odmowy wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów dla strony postępowania.
Należy zauważyć, iż organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa procesowego, a zatem gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób stronę pozbawiono możliwości udziału w postępowaniu( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 21 września 2007 roku, II SA/Lu 330/07).
W ocenie Sądu podnoszone przez organ uchybienia w procedurze nie dawały podstawy do zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Dostrzeżone przez organ uchybienia nie spowodowały pozbawienia strony realizacji jej uprawnień.
Fakt błędnego zawieszenia postępowania spowodował tylko nieuzasadnione przedłużenie toczącego się postępowania, ale w żaden sposób nie wpłynął na realizację uprawnień strony w postępowaniu. Również odmowa wydania potwierdzonych kopii dokumentów w nieprawidłowej formie – pisma zamiast postanowienia również nie mogła zostać zakwalifikowana jako rażące naruszanie zasad postępowania. Należy zauważyć, iż strony uczestniczyły w toku całego toczącego się postępowania oraz miały możliwość zaznajomienia się z całością zgromadzonego materiału oraz wnoszenia o jego uzupełnienie.
Tak więc nie każde naruszenie zasad postępowania może skutkować decyzją kasatoryjną organu odwoławczego.
Nadto należy zauważyć, że przyczyny dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przepisu art. 138 § 2 k.p.a. powinny jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji( art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).
Organ w niniejszej sprawie przywołał tylko treść przepisu, nie dokonując analizy podstaw do zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a czym naruszył przepis art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych też względów, zdaniem Sądu skoro organ nie wskazuje aby występowała potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, to winien merytorycznie odnieść się do zarzutów podnoszonych w odwołaniach.
Z tych też względów uznając, że doszło do naruszenia przepisu art. 138 § 2 i art. 107 § 3 k.p.a. biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
Biorąc za podstawę art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku w sprawie.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło