VIII SA/Wa 23/18

WyrokWSA w Warszawie2018-05-29

Skład orzekający: Iwona Szymanowicz - Nowak, Leszek Kobylski, Sławomir Fularski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, jeśli inwestor nie uiścił ustalonej opłaty legalizacyjnej, a wcześniej decyzja rozbiórkowa została wyeliminowana z obrotu prawnego z powodu wad formalnych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego wydały je przedwcześnie. Po wyeliminowaniu z obrotu prawnego pierwszej decyzji rozbiórkowej z powodu wad formalnych, organ I instancji powinien był ponownie wezwać skarżącą do uiszczenia ustalonej opłaty legalizacyjnej, wyznaczając nowy termin. Dopiero brak reakcji skarżącej na nowe wezwanie mógłby stanowić podstawę do wydania kolejnej decyzji o nakazie rozbiórki. Ponadto, sąd wskazał na sprzeczności w wymiarach budynku podawanych w decyzjach oraz na naruszenie zasady informowania stron o ich sytuacji prawnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Organ I instancji ustalił, że budynek powstał po 14 marca 2013 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po przeprowadzeniu procedury legalizacyjnej, PINB ustalił opłatę legalizacyjną, której skarżąca nie uiściła, wnosząc o jej umorzenie. Po odmowie umorzenia i wyczerpaniu drogi odwoławczej, PINB wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. WINB stwierdził nieważność tej decyzji z powodu błędnej podstawy prawnej. Następnie PINB ponownie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, argumentując, że nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej skutkuje nakazem rozbiórki. WINB utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] września 2017 r. nr [...]; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej K. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] listopada 2017 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 19 sierpnia 2013 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: PINB, organ I instancji) wpłynęło pismo P. M. informujące o samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu budynku gospodarczego na działce nr [...], znajdującej się w D. [...], której właścicielem jest K. M. (obecnie S., dalej: skarżąca, inwestor). W wyniku oględzin działki nr [...] przeprowadzonych 10 września 2013 r. ustalono, że na ww. nieruchomości znajduje się budynek gospodarczy o wymiarach ok. 4,35 m x 16,50 m, konstrukcji murowanej. Obiekt oddalony jest od ogrodzenia z sąsiednią działką o ok. 50 cm, dach jednospadowy o konstrukcji drewnianej i ze spadkiem na stronę działki własnej. W toku postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności ww. budynku gospodarczego organ I instancji ustalił, że obiekt powstał po dniu 14 marca 2013 r. Postanowieniem Nr [...] z [...] lutego 2014 r. PINB nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia, w terminie do 30 maja 2014 r.: 1) 4 egzemplarzy projektu budowlanego budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...], położonej w miejscowości D. [...], gmina W.; 2) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 3) zaświadczenia Wójta Gminy W. o zgodności inwestycji z obowiązującymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Wierzbica lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej działki. W dniu 28 maja 2014 r. skarżąca przedłożyła 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opinią techniczną budynku gospodarczego sporządzoną przez E. P. (nr upraw. [...]). Postanowieniem Nr [...] z [...] czerwca 2014 r. PINB orzekł o ustaleniu skarżącej opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł za wykonanie nielegalnej budowy budynku gospodarczego, którą skarżąca winna była uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Postanowienie zostało doręczone 3 czerwca 2014 r. W dniu 5 czerwca 2014 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącej zatytułowane: "odwołanie na postanowienie nr [...]", w którym zawarła wniosek o umorzenie nałożonej opłaty legalizacyjnej. Jako uzasadnienie powyższego wniosku wskazała trudną sytuację finansową i zdrowotną. Wojewoda [...] postanowieniem znak: [...] z [...] czerwca 2014 r. orzekł o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej nałożonej postanowieniem PINB Nr [...]. Na skutek złożonego zażalenia Minister Finansów postanowieniem znak: [...] z [...] sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy zażalone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 kwietnia 2015 r. w sprawie VIII SA/Wa 992/14 orzekł o oddaleniu skargi inwestora, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 października 2015 r. sygn. akt II FSK 2138/15 orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Decyzją Nr [...] z [...] lipca 2014 r. PINB nakazał skarżącej rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego. Na skutek złożonego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy) postanowieniem Nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, nadto postanowieniem Nr [...] z [...] września 2016 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 kwietnia 2017 r. w sprawie VIII SA/Wa 981/16 orzekł o oddaleniu skargi na postanowienie WINB Nr [...]. Decyzją Nr [...] z [...] lipca 2017 r. WINB orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej PINB Nr [...] z [...] lipca 2014 r. wskazując, że niedopuszczalne jest rozstrzygnięcie na podstawie art. 49b p.b. wydane w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym w trybie art. 48 p.b. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2017 r., działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 49 ust. 3 oraz art. 83 ust. 1 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., zwanej dalej: p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), nakazał skarżącej dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 20,35 m x 4,40 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości D. [...], gmina W.. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie organu I instancji, że w terminie zakreślonym w postanowieniu Nr [...] z [...] czerwca 2014 r. skarżąca nie uiściła ustalonej opłaty legalizacyjnej. Skutkiem powyższego zaniechania jest orzeczenie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżąca wywiodła, że PINB nieprawidłowo ustalił datę budowy spornego budynku. Podała, że nie zgadza się z nałożoną nań opłatą legalizacyjną w wysokości [...] zł. W jej ocenie decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana przedwcześnie, ponieważ postępowanie w zakresie umorzenia nie zostało rozstrzygnięte. Organ I instancji w decyzji z dnia [...] września 2017 r. dalej podtrzymuje te same przesłanki, które były podstawą wydania decyzji 2014 r., której organ odwoławczy stwierdził nieważność. Skarżąca wskazała, że wpłaciłaby opłatę legalizacyjną, gdyby wiedziała, że jej wniosek o umorzenie opłaty nie przyniesie pożądanych rezultatów. Wniosła o umożliwienie jej uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Decyzją Nr [...] z [...] listopada 2017 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w toku postępowania ustalono, że skarżąca zrealizowała samowolnie po 14 marca 2013 r. budynek gospodarczy o wymiarach 4,30 m x 16,50 m o powierzchni 70,95 m². Budowa takiego budynku wymagała pozwolenia na budowę, więc postępowanie legalizacyjne prowadzone było w trybie art. 48 p.b., który znajduje zastosowanie w przypadku obiektów budowlanych zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji przeprowadził procedurę legalizacyjną, w wyniku której w dniu [...] czerwca 2014 r. wydał postanowienie Nr [...] o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł. Postanowienie to jest ostateczne i funkcjonuje w obrocie prawnym. Z uwagi na fakt, że inwestor nie spełnił wszystkich warunków pozwalających na legalizację przedmiotowej samowoli budowlanej, tj. nie uiścił wyznaczonej opłaty legalizacyjnej, zasadnym jest nałożenie na niego nakazu rozbiórki. WINB wskazał, że dostarczenie jedynie dokumentacji nie powoduje kompletności procedury legalizacyjnej i nie może stanowić jedynego warunku, po spełnieniu którego może nastąpić doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Przesłankami tego procesu są: przedłożenie dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 p.b. oraz uiszczenie opłaty legalizacyjnej. Przesłanki te muszą zachodzić łącznie, aby doprowadzić obiekt wybudowany w warunkach samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z ww. wymagań, organ prowadzący procedurę legalizacyjną obowiązany jest do wydania decyzji w oparciu o art. 48 ust. 1 p.b. (nakaz rozbiórki). Inwestor nie dopełnił warunków wynikających z procesu doprowadzenia samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem. Dlatego właściwym jest nałożenie na niego obowiązku rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. Procedura legalizacyjna nie ma charakteru obligatoryjnego, ale jest alternatywą wobec bezwzględnego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Z drugiej strony inwestor nie ma bezwzględnego obowiązku jej uiszczania. Przedmiotowa opłata nie podlega bowiem przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji, a jej nieuiszczenie oznacza jedynie rezygnację z legalizacji samowoli budowlanej. Przy czym w takim wypadku inwestor musi liczyć się z tym, że organ nadzoru budowlanego wyda decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego. W świetle powyższych rozważań WINB uznał, że decyzja PINB została podjęta na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłową interpretację przepisów prawa materialnego i procesowego, a zatem brak jest podstaw do podważania jej treści. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, WINB wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności z porównania map, będących załącznikiem do decyzji o warunkach zabudowy Nr [...] z dnia [...] października 2011 r., oraz projektu zagospodarowania działki dla budynku mieszkalnego, wynika, że przedmiotowy obiekt powstał po dniu 14 marca 2013 r. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że procedura legalizacyjna prowadzona w trybie art. 48 p.b. jest zasadna w każdym przypadku wybudowania samowolnie obiektu po dniu 1 stycznia 1995 r., tak więc zarzuty inwestora dotyczące ustalenia błędnej daty powstania przedmiotowego budynku gospodarczego nie mają znaczenia dla zasadności wydanego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy uznał, że PINB nie wydał decyzji o rozbiórce przedwcześnie. Skarżąca zrezygnowała z procedury zażaleniowej dotyczącej postanowienia o opłacie legalizacyjnej, tzn. nie złożyła w ustawowym terminie zażalenia na postanowienie PINB Nr [...], tylko złożyła wniosek do Wojewody [...] o umorzenie opłaty legalizacyjnej, a następnie w wyniku odmownych rozstrzygnięć wyczerpała administracyjną drogę zaskarżenia postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...]. W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz art. 49 ust. 3 p.b., polegające na ich zastosowaniu wbrew zasadom współżycia społecznego, z pominięciem sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej, - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez nierozważenie całego materiału dowodowego, w szczególności nieuwzględnienie przedłożonych w toku postępowania odwoławczego dokumentów i dowodów, a tym samym niewyjaśnienie istotnych okoliczności, jakimi są: dokładne ustalenie daty powstania budynku, który winien być rozebrany, oraz brak jednoznacznego określenia jego wymiarów. W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzji stanowił art. 48 ust. 1 p.b. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo; b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (art. 48 ust. 3 p.b.). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 p.b.). Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 p.b.). Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z treścią art. 28 p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Bezsporne jest, że przedmiotowy budynek gospodarczy o powierzchni około 71,8 m² (4,35 m x 16,5 m), wybudowany według przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu po 1 stycznia 1995 r., wymagał pozwolenia na budowę, którego skarżąca nie posiadała. Wzniesienie takiego obiektu nie podlegało uproszczonej procedurze zgłoszenia, o której mowa w art. 30 ust. 1 p.b. W ocenie Sądu, organ I instancji prawidłowo wdrożył procedurę legalizacyjną z art. 48 p.b. i na podstawie ust. 2 tego artykułu postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. zobowiązał skarżącą do złożenia opisanych w nim dokumentów. Skarżąca złożyła 4 egzemplarze inwentaryzacji budowlanej budynku gospodarczego wraz z oceną techniczną i pismem z dnia 28 maja 2014 r. wniosła o wydanie decyzji na użytkowanie budynku, oznaczonego na mapie do celów projektowych nr 1. Kolejnym etapem w procedurze legalizacyjnej, po wykonaniu obowiązku złożenia wymaganej dokumentacji, było ustalenie w drodze postanowienia opłaty legalizacyjnej na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3 p.b. W tym zakresie PINB wydał postanowienie Nr [...] w dniu [...] czerwca 2014 r., od którego skarżąca nie złożyła zażalenia (zgodnie z pouczeniem), tylko wniosek do Wojewody [...] o umorzenie ustalonej opłaty legalizacyjnej. Jednak w dacie wydawania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej przez Wojewodę z dnia [...] czerwca 2014 r., jak również postanowienia z dnia [...] sierpnia 2014 r. wydanego przez Ministra na skutek rozpoznania zażalenia skarżącej, nie było jeszcze możliwości prawnej zastosowania ulgi w postaci umorzenia w całości lub w części opłaty legalizacyjnej, odroczenia terminu płatności, czy rozłożenia na raty (art. 49c ust.1 p.b.). Zmiana art. 49 ust. 3 p.b. nastąpiła z dniem 28 czerwca 2015 r. ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 443). Stąd konsekwencją braku uiszczenia opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł było orzeczenie decyzją PINB Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego. Jednak ww. decyzja rozbiórkowa została wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, ponieważ WINB decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. stwierdził jej nieważność z uwagi na rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) przez wskazanie błędnej podstawy prawnej. W takiej sytuacji prawnej, zdaniem Sądu, organ I instancji, przed wydaniem ponownie decyzji rozbiórkowej z dnia [...] września 2017 r. winien wcześniej wezwać skarżącą do uiszczenia ustalonej opłaty legalizacyjnej, wyznaczając nowy termin na wykonanie tej czynności. Wyciągnięcie konsekwencji w postaci tak rygorystycznej jak nakaz rozbiórki powinno nastąpić dopiero po ewentualnym braku reakcji skarżącej na nowe wezwanie do uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Należało zważyć, że od wydania postanowienia z dnia [...] czerwca 2014 r. (ustalenie opłaty legalizacyjnej) minęło ponad 3 lata, a w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. skarżąca mogła nie orientować się w swojej sytuacji prawnej i liczyć na ponowne wezwanie do uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Organ I instancji decyzję z dnia [...] września 2017 r. o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego wydał więc przedwcześnie. Naruszył w tym zakresie zasadę postępowania administracyjnego z art. 9 k.p.a., nakazującą informowanie stron oraz czuwanie nad tym, aby nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Stosowanie tej zasady powinno sprzyjać zarówno prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), jak i realizacji zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Powyższe naruszenie obciąża PINB tym bardziej, że w aktach administracyjnych organu I instancji znajduje się pismo skarżącej z dnia 5 października 2016 r., deklarujące wniesienie opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym jej nowym terminie. Jednak z uwagi na istniejącą wówczas w obrocie prawnym decyzję rozbiórkową z dnia [...] lipca 2014 r. organ I instancji poinformował skarżącą, że przestał na niej ciążyć obowiązek uiszczenia tejże opłaty legalizacyjnej (pismo z dnia 10 listopada 2016 r.). Zdaniem Sądu, zasadny jest również zarzut skargi dotyczący sprzeczności między sentencją decyzji PINB a jej uzasadnieniem w zakresie wskazania wymiarów budynku gospodarczego, wobec którego dotyczy nakaz rozbiórki. W sentencji te wymiary wynoszą: 20,35 m x 4,40 m, natomiast w uzasadnieniu jest mowa o budynku gospodarczym o wymiarach: 4,35 m x 16,50 m (zgodnych z protokołem oględzin z dnia 10 września 2013 r.). Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję PINB, nie niwelując tej sprzeczności, a wprowadzając w uzasadnieniu decyzji zaskarżonej jeszcze inne wymiary: 4,30 m x 16,50 m i powierzchnię nieadekwatną do wymiarów z protokołu oględzin – 70,95 m² (strona 3 decyzji). W istocie z obu decyzji nie wynika dokładnie, jaki budynek jest przedmiotem nakazu rozbiórki, co może w przyszłości rzutować na niemożliwość wykonania tak nieprecyzyjnej decyzji, wydanej z naruszeniem art. 7 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Na podstawie analizy materiału dowodowego Sąd ma również wątpliwość, czy organ I instancji prawidłowo ustalił datę realizacji przedmiotowego budynku gospodarczego na okres po dniu 14 marca 2013 r., w sytuacji kiedy przesłuchani na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. świadkowie zeznają o tym rozbieżnie, a PINB powołuje się na mapę inwentaryzacyjną, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14 marca 2011 r., na której budynek ten jeszcze nie figuruje. W wyniku analizy m.in. tej mapy organy obu instancji doszły do wniosku, że obiekt powstał po dniu 14 marca 2013 r. (a nie 2011 r.). Tę datę zakwestionowała skarżąca w odwołaniu od decyzji PINB, kiedy wskazała, że w rzeczywistości budynek powstał w 2011 r., a nie w 2013 r. Niezależnie od powyższego należy zgodzić się z organem odwoławczym, że zarzuty skarżącej co do ustalenia błędnej daty wybudowania spornego budynku gospodarczego nie mają znaczenia dla zasadności rozstrzygnięcia, bowiem procedura legalizacyjna w trybie art. 48 p.b. jest zasadna w każdym przypadku wybudowania samowolnie obiektu po dniu 1 stycznia 1995 r. Przed tą datą obowiązywało "stare" Prawo budowlane z 1974 r., które rządziło się innymi zasadami ewentualnej legalizacji budynku wzniesionego samowolnie, bez pozwolenia na budowę. W odniesieniu do zarzutu braku zastosowania w postępowaniu przez organy zasad współżycia społecznego należy stwierdzić, że w postępowaniu administracyjnych nie stosuje się tej zasady, znanej ze stosowania jedynie w postępowaniu cywilnym. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji na nowo wezwie skarżącą do uiszczenia opłaty legalizacyjnej ustalonej na podstawie postanowienia Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., wyznaczając jej stosowny termin na dokonanie tej czynności. Dopiero gdy inwestor nie uiści ustalonej opłaty, organ I instancji będzie zobowiązany wydać decyzję o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego, z uwzględnieniem jego prawidłowych wymiarów i właściwie uzasadnioną. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd stwierdził, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 107 § 1 i § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji z naruszeniem art. 48 ust. 1 pkt 1 i art. 49 ust. 3 p.b. przez przedwczesne orzeczenie nakazu rozbiórki. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku (punkt 1). O kosztach postępowania, na które składają się: częściowy wpis od skargi ([...] zł) oraz koszty zastępstwa procesowego ([...] zł oraz 17 zł), Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło