VIII SA/Wa 236/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Protokolant Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi D.T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpoznania oddala skargę. 1.1. Postanowieniem z [...] lutego 2010 r., po rozpatrzeniu zażalenia D.T. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik US") z [...] listopada 2009 r. w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. 1.2. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie i powołał się na ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji. Z ustaleń tych wynika, że skarżący reprezentowany przez doradcę podatkowego wystąpił do Naczelnika US z wnioskiem o zgodę na ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od X do XII 2009 r. Z uwagi na fakt, iż w aktach sprawy brak było pełnomocnictwa udzielonego doradcy podatkowemu do reprezentowania skarżącego w powyższej sprawie, Naczelnik US, działając na podstawie art. 169 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "Op"), wezwał pełnomocnika do przedłożenia oryginału pełnomocnictwa bądź też uwierzytelnionego za zgodność z oryginałem odpisu tego dokumentu. Pouczył jednocześnie skarżącego o konsekwencjach nieuzupełnienia braków jego podania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania do ich usunięcia (pozostawienie podania bez rozpatrzenia). Braki formalne podania nie zostały usunięte, pomimo prawidłowo doręczonego wezwania. Do akt sprawy nie został dołączony dokument pełnomocnictwa (uwierzytelniony odpis). Postanowieniem z [...] listopada 2009 r. Naczelnik US pozostawił zatem podanie bez rozpatrzenia. 1.3. W zażaleniu autor tego pisma (doradca podatkowy) powołał się na swoją umowę zawartą ze skarżącym [...] lipca 2003 r. o prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Wskazał, że skarżący udzielił mu stosownego pełnomocnictwa w dniu [...] grudnia 2003 r., do reprezentowania przed organami podatkowymi oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Pełnomocnictwo to upoważniało zatem pełnomocnika do występowania w szczególności w sprawach związanych z bieżącym rozliczaniem należności podatkowych, podejmowania czynności w postępowaniu podatkowym, sprawdzającym, kontrolnym, do składania wyjaśnień, podpisywania deklaracji i oświadczeń oraz do wglądu w akta rejestracyjne, wymiarowe i kontrolne. Autor zażalenia podniósł, że uwierzytelniona kopia pełnomocnictwa została złożona [...] kwietnia 2004 r. Urzędzie Skarbowym wraz z pismem wyjaśniającym i nadal powinna się tam znajdować. W związku z tym, jeżeli do akt danego podatnika załączone zostało pełnomocnictwo procesowe ogólne, tj. obejmujące wszystkie sprawy mocodawcy, to jego moc obowiązuje nadal. Niezasadne zatem jest wyzywanie podatnika do ponownego składania pełnomocnictwa. 1.4. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji Dyrektor IS podniósł, że pełnomocnictwo musi być złożone do akt konkretnej sprawy. Zakres tego pełnomocnictwa dotyczyć będzie konkretne czynności, których może dokonywać pełnomocnik w imieniu mocodawcy. Wbrew twierdzeniu skarżącego, organ nie może z urzędu traktować danej osoby jako pełnomocnika w przypadku, gdy osoba ta nie posiada pełnomocnictwa o treści odpowiadającej sprawie będącej przedmiotem postępowania. Dlatego też powoływanie się przez pełnomocnika na pełnomocnictwo ogólne złożone przy okazji innych spraw prowadzonych przez organ wobec danego podatnika, nie jest wystarczające i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy. W aktach danej sprawy zawsze musi być dokument, z którego wynika umocowanie do działania w imieniu strony. Skoro braki podania nie zostały uzupełnione, to należało to podanie pozostawić bez rozpatrzenia. 2. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pismem z [...] marca 2010 roku wniósł zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora IS. Występując o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, autor skargi podtrzymał w całości argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Postawił zaskarżonemu aktowi zarzut naruszenia art. 137 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podniósł, że uwierzytelniona kopia pełnomocnictwa złożona [...] grudnia 2003 r. jest aktualna także w niniejszej sprawie. 3. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Za chybione uznał zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). 4.2. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego) lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. 5.1. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, który następnie został trafnie oceniony przez organy podatkowe, w wyniku prawidłowej wykładni i zastosowania przepisów art. 137 § 3 oraz art. 169 § 1 i § 4 Op. Zarzuty skargi co do naruszenia bliżej nieokreślonych przepisów art. 137 Op., w istocie dotyczą oceny skuteczności w przedmiotowej sprawie, złożonego kilka lat wcześniej w inne sprawie podatkowej, pełnomocnictwa ogólnego do prowadzenia spraw skarżącego przez ustanowionego pełnomocnika. Zgodnie z przepisem art. 137 § 1 Op pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu (§ 2). Stosownie do § 3 wymienionego artykułu, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2010 r., pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 169 § 1 Op, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie (§ 4). 6. W ocenie Sądu, kategoryczne brzmienie powołanego art. 137 § 3 zdanie 1 Op nie pozostawia wątpliwości, iż pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, jest zobligowany do przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego jego umocowanie do działania w cudzym imieniu oraz wyznaczającego jego zakres. Przepisy Ordynacji podatkowej nie definiują pojęcia pełnomocnictwa. Poprzez odesłanie przewidziane w art. 137 § 4 Op, odnieść należy się zatem do zasad prawa cywilnego, na gruncie którego pełnomocnictwo jest określane jako jednostronna czynność prawna o charakterze upoważniającym. Bez względu na zakres udzielonego pełnomocnictwa, to pełnomocnik decyduje o tym, czy będzie zastępował stronę w zakresie, w jakim został umocowany. Tym samym złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej kilku spraw prowadzonych przez ten sam organ podatkowy, nawet gdy będzie to pełnomocnictwo ogólne, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy. Posłużenie się przez organ pełnomocnictwem złożonym na potrzeby innego postępowania, choćby swym zakresem obejmowało ono przedmiot postępowania, do którego akt nie zostało załączone, a następnie procedowanie z udziałem "rzekomego pełnomocnika", naraża organ na zarzut pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2008 r., II FSK 128/08; Lex nr 360005). Szerokie określenie zakresu tego pełnomocnictwa obejmującego możliwe postępowania w zakresie wymiaru podatków, czynności kontroli skarbowej, egzekucji administracyjnej oraz postępowania sądowego nie zmieniało oceny, iż było ono skuteczne wyłącznie dla sprawy, do której akt zostało złożone. W każdym innym postępowaniu, zgodnie z regułami w nim obowiązującymi, strona powinna wskazać pełnomocnika, jeżeli chce działać za jego pośrednictwem. Ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu podatkowym nie rozciąga się na wszystkie kolejne postępowania i czynności, w których strona bierze udział (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 grudnia 2008 r., II FSK 1344/07, Lex nr 525846). 7. Podkreślenia wymaga fakt, że pełnomocnik skarżącego w związku z prawidłowo doręczonym mu wezwaniem z [...] listopada 2009 r., pismem z [...] listopada 2009 r. wyraził stanowisko, iż pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego [...] grudnia 2003 r. zawierało umocowanie do złożenia w imieniu skarżącego wniosku o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy. Pełnomocnik skarżącego nie przedłożył jednak oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa, o którym mowa w wezwaniu Naczelnika US. Tym samym nie uzupełnił braków formalnych wniosku, co obligowało organ I instancji do pozostawienia podania bez rozpatrzenia, zgodnie z art. 169 § 4 Op. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela tym samym poglądy wyrażone w powołanych wyżej wyrokach NSA. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku